Prigozjin vermoord, weddenschap gewonnen!

We mogen ervan uitgaan dat Prigozjin inderdaad is omgekomen. Bestaat er iemand die denkt dat Jevgeni Prigozjin NIET vermoord is? Dat moet dan iemand zijn die geen flauw idee heeft wie Poetin is en wat hij gewoonlijk doet met wie hij verraders noemt. ‘Voor Poetin is er voor verraders maar één oplossing en dat is de dood’, schreef ik nadat Prigozjins Wagner-opstand tot stilstand gekomen was en Poetin hem als leider van ‘hoogverraad’ beschuldigd had. Logisch dus dat ik wedde dat Poetin hem vermoorden zou, zoals hij dat ook met de overgelopen medewerkers van de FSB, Litvinenko en Skrypal heeft gedaan. Ik deed dat onmiddellijk na Prigozjins uiteindelijk mislukte mars op Moskou, nu twee maanden geleden. Vanaf dat moment beschouwde ik hem als iemand die halfdood, halflevend was, of, in vaktermen, als ‘een wandelende dode’ (zie Rusland en Roel 86 en verder).

Prigozjin, de Held van Bachmoet, de hondsbrutale leider van het Wagner huurlingenleger, de genadeloze sadist die een overloper met een voorhamer liet doodslaan. Prigozjin, ‘kok van Poetin’, de doortrapte baas van de trollenfabriek in Sint-Petersburg, een van de grote spelers in de verkiezing van Trump, de aanvoerder van de plunderpartijen van Wagner in Afrika: hij is nu dood. Zijn vliegtuig stortte neer, op weg van Moskou naar zijn geboorteplaats Sint-Petersburg. Met bemanning en al. Voor zover ik nu weet waren er 10 mensen aan boord, allemaal te pletter gevallen nadat men twee explosies in de lucht gehoord had.

Ik lees dat ook zijn rechterhand Dmitri Oetkin, die in Syrië het Wagnerleger heeft opgericht in 2015, in het vernietigde vliegtuig zat. Hij was een neonazi die het huurlingenleger de naam ‘Wagner’ gegeven heeft omdat hij zo van de antisemitische componist Richard Wagner hield. In geval van verdwijning van Prigozjin lag het voor de hand dat Oetkin de leiding zou overnemen van Wagner.

Maar nu is het Wagner-leger geheel onthoofd.

‘OPA’

Ik was mij al aan het schamen, dat Prigozjin nog steeds niet dood was en dat ik wéér een weddenschap verloren had. De vorige was dat ik een jaar geleden misgegokt had dat Poetin aan het eind van het vorige jaar buiten spel zou zijn gezet. En nu Prigozjin na de dag van zijn opstand, 24 juni, almaar tekenen van leven bleef geven, tot aan zijn ronkende uitroepen op 22 augustus via een video uit een Afrikaanse woestijn, dat hij het continent bevrijden zou uit de greep van jihadisten, Al-Quaeda, ISIS en kolonisators, zat ik met zijn bijna onverklaarbare voortbestaan in m’n maag.

Ik had Poetin al uitgelegd dat als hij Prigozjin niet liet afmaken hij een zwakkeling zou worden, omdat een dictator van zijn stand niet met een verrader -die volgens Poetin Rusland ‘een mes in de rug stak’ - leven kan. Een verrader niet alleen, maar ook nog eens een man die duidelijk uit was op machtsovername. Hij zei wel dat hij de macht van Sjojgoe, de minister van defensie, wilde overnemen, maar het was maar al te duidelijk dat wanneer hem dit gelukt was hij ook Poetin naar de kroon gestoken had. Want Poetin was wel het indirecte object van Prigozjins kritiek over een te slappe en onprofessionele oorlogsvoering. Hij had Poetin zelfs in een van zijn tirades met ‘opa’ durven aanduiden, stel je voor.

Ondanks de recente afbraak van het Wagnerleger bleef Prigozjin toch een gevaar voor Poetin. Als bijzondere maffiabaas wist hij te veel over de andere maffiabazen in het Kremlin, met name van de allerhoogste. Alleen al door zijn nog-in-leven-zijn bespotte hij de almacht van de president. En daarbij had de man ook nog euvele plannen om zich in het voorjaar kandidaat te gaan stellen voor de verkiezing van het presidentschap, ook al zoiets hinderlijks voor Poetin, die dan een list moest zien te vinden om hem dat te beletten. Die list heeft hij dan nu volbracht.

IRRATIONEEL

Ik had gewed met de bekende journaliste Tatjana Stajanova. ‘Ja, Prigozjin maakte een vergissing’ zei zij in de new York Times, daags na Prigozjins ‘Mars voor Rechtvaardigheid’ op Moskou. ’Dit was een zeer ernstige misdaad’, stelde zij zich Poetins gedachten voor. ‘Maar door de eigenaardigheden van de situatie, die werkelijk zeer uniek is, zal Poetin hem de gelegenheid geven om te overleven’.

Volgens mij waren er inderdaad specifieke omstandigheden die er bij Poetin voor konden pleiten om Prigozjin nog te laten lopen. Zijn Afrikaanse imperium, dat de Russische staat, goud, diamant, lithium en nog veel meer brengt. De gênante en natuurlijk hoogst verdachte dood van een ‘Held van het Vaderland’ was ondenkbaar, en daarom was een versluieringstactiek een mogelijke oplossing. In het midden laten of hij nog leefde of hem van alle macht beroven en zijn medestanders, zoals generaal Soerovitkin, kaltstellen, dat had gekund.

Ware het niet dat Poetin Poetin is, en zijn eer boven alles stelt. Zijn eer en zijn macht. En Prigozjin was nu wel beroofd van zijn belangrijkste Wagner-strijdmacht in Rusland en Belarus, maar als symboolfiguur bleef hij niettemin gevaarlijk voor de alleenheerser. Je weet het nooit met zo’n geniale crimineel als Prigozjin. Hij had zijn relaties overal, hij had zijn geheimen en hij had waarschijnlijk ook compromitterend materiaal over Poetin. Dat laatste is mogelijk ook een van de redenen geweest waarom Poetin zijn aankondiging, dat hij de leiders van de Wagner-rebellie voor de strafrechter zou brengen, verrassend genoeg niet in daden heeft omgezet. Prigozjin met zijn grote bek, je weet nooit wat zo’n man voor de rechter er allemaal uitgegooid had en wat dat in Rusland teweeg zou hebben gebracht.

Eerverlies voor Poetin, dat is de belangrijkste reden waarom de op zich normale redenering van Stajanova niet is opgegaan. Poetin denkt uiteindelijk niet rationeel, maar langs de lijnen van zijn eer en zijn angst voor machtsverlies.

DOOD PRIGOZJIN ONVERMIJDELIJK VERLIES VOOR POETIN

Vanuit het oogpunt van de macht van Rusland en de oorlog tegen Oekraïne is de moord op Prigozjin en de andere vliegtuigpassagiers - de crew was die van hem of Wagner zelf- irrationeel. Het is een verlies. Het is het Wagnerleger dat in Afrika de Russische touwtjes in handen had. Het verdwijnen van Prigozjin en zijn naasten zorgt natuurlijk voor grote verwarring in het Wagnerlegioen. Je kunt veilig voorspellen dat allerlei onderknuppels nu in Afrika zelf de lucratieve Wagner-touwtjes in handen willen nemen en daarbij met elkaar rivaliseren. Komt daardoor de aanvoer van uranium, diamanten, goud, lithium, tropisch hardhout en andere kostbare buit naar Rusland niet in gevaar?

Het zou mij verbazen als dat niet zo was, zelfs al hebben Poetin en zijn GRU of SVR inmiddels pogingen in het werk gesteld om er in Afrika voor te zorgen dat nieuwe leiders de gewone plunderactiviteiten kunnen voortzetten. Ook al is Poetins eer in de ogen van sommige van zijn aanhangers en van hem gered, hij lijdt met het heengaan van Prigozjin een verlies, Want je mag aannemen dat Wagner nu in zijn geheel vrijwel is uitgeschakeld.

Het is nu inderdaad zo gelopen als in de nacht van de Lange messen, de nacht waarin Hitler de SA heeft uitgeschakeld door haar leiders te vermoorden. Van de SA als alternatief leger, dat de Reichswehr naar de kroon stak, was nog maar een onthoofde organisatie over. En zo is het nu ook met Wagner.

Van Wagner blijft wel één onmiskenbaar overblijfsel. Dat zijn de ontslagen ex-Wagner soldaten die nu Rusland nog onveiliger maken dat het al was. Het zijn gestoorde criminelen, die niet ten onrechte gevangen zaten, maar nu genieten van de status die zij in de wacht gesleept hebben door zich aan te melden voor het Wagner-leger: op vrije voeten zijn, omdat zij er hun diensttijd van een half jaar op hebben zitten. Uit dorpen en steden komen nu overal meldingen van moorden en andere verschrikkelijke misdaden die bedreven worden door deze Helden van Rusland, de eretitel die hen door de overheid verleend is. Die eretitel maakt het vervolgens ook weer moeilijk voor de autoriteiten om deze misdadigers goed aan te pakken, zodat het Wagner-gif zich momenteel in de Russische samenleving zelf vastbijt.

LAATSTE KLAP IN BENDEOORLOG

Er is natuurlijk nog heel veel onduidelijk. ‘Er wordt een onderzoek uitgevoerd naar de oorzaak van de vliegtuigramp’ zegt persbureau TASS. Maar dat onderzoek zal stevig begeleid worden door de FSB,

die de verdenking van Poetin zal afleiden naar bij voorkeur Oekraïne. Podoljak, directe medewerker van Zelinsky, veronderstelt in een interview dat het mogelijk om een moordcomplot gaat. Als dat zo is, gaat het om een 'demonstratieve eliminatie' en 'een direct signaal aan de elites (...) dat de brutale moorden op het 'eigen volk' in Rusland begonnen zijn'. Moskou stuurt volgens Podoljak ook een signaal naar zijn leger 'dat elk gebrek aan loyaliteit met de dood bestraft wordt'.

Zeker, zo is het. Podoljak hoeft niet te twijfelen, hij slaat de spijker op de kop. Er waren twee explosies gehoord. Zijn dat raketten geweest van de Russische luchtverdediging?

De Russische luchtmacht had nog een appeltje te schillen met Prigozjin, die tijdens zijn ‘Mars voor Gerechtheid’ helikopters en een vliegtuig met bemanning verwoest heeft. Of is er toch aan boord een bom ontploft. Die daar door de FSB binnengesmokkeld was?

Geen idee, het enige waarvan ik overtuigd ben is dat dit niet een ongeluk geweest is, maar de te verwachten wraak van vriend Vladimir. Het is de laatste klap in een soort bendeoorlog tussen de bende van Prigozjin tegen de bende van Poetin.

Prigozjin, die nu 62 jaar was, heeft een levenslange carrière van misdaad achter de rug. Hij was een van de ergsten die het Poetin-regime heeft voortgebracht. Poetin heeft hem met grote bedragen aan subsidie voor zijn cateringbedrijf en voor het Wagner-leger groot gemaakt en hem daarbij ook nog in staat gesteld om naar hartenlust in de gevangenissen contracten af te sluiten met gevangenen, zonder dat Justitie zich ermee kon bemoeien. Poetin heeft hem groot gemaakt maar zijn eigenzinnige werktuig ook geliquideerd.

Ik heb geen goed woord over voor Prigozjin, die de gevangenen als kleiduiven heeft laten neerschieten, bij Bachmoet alleen al zo’n 20.000. Toch herinner ik me ook uit zijn mond nog een lichtpuntje en dat is dat hij in zijn woede tegen Sjojgoe eens zover is gegaan om de waarheid te zeggen over de oorlog. Volgens hem was het beginnen van de oorlog totaal onnodig geweest, er was geen aanleiding voor, Oekraïne is niet een land van nazi’s; dat was ‘slechts een smoes van de schatrijke elite in Moskou om in het zadel te blijven en verder te profiteren’.

Wie zijn de volgende prominente Russen die opgeruimd worden door de seriemoordenaar in Moskou? En hoe zal de wraak, die de Wagner-vrienden van Prigozjin nu gezworen hebben, eruit gaan zien? Zullen zij Poetin treffen?

Wordt vervolgd!