Wedden dat Prigozjin vermoord is?
Nieuwsgierigheid naar de gevolgen van Prigozjins ongekende rebellie laat me mijn hoofd uit mijn verhuisdoos steken. Het Oekraïens tegenoffensief verloopt tergend langzaam, maar het wordt daarentegen steeds duidelijker dat het Russisch leger een gebarsten spiegel is. Dat heeft de opstand van de geniale crimineel Jevgeni Prigozjin aan het licht gebracht. Sinds zijn idioot verlopen ‘mars voor rechtvaardigheid’, waarbij hij vrijwel geen militaire tegenstand ontmoette, heerst er onduidelijkheid over wat er met hem en zijn Wagner-huurlingen gebeurd is.
Op de dag van Wagners verrassende opmars naar Moskou heeft Poetin Prigozjin, zonder hem bij naam te noemen (wat hij eveneens vermeed als hij over Navalny sprak) uitgemaakt voor een verrader die het dappere leger een mes in de rug stak met zijn muiterij. Dat is een waargenomen feit, want Poetin sprak op de televisie en wij hoorden zijn woorden. Aan het eind van die dag leek er via bemiddeling van Loekasjenko een deal te zijn gemaakt waardoor Prigozjin en zijn Wagner-konvooi bewogen werd terug te keren naar Rostov aan de Don. Of er werkelijk een deal was weten we niet, we weten alleen dat die indruk werd gewekt door de Belarussische dictator. Of het Loekasjenko zelf was die op eigen initiatief bemiddelde, weten we ook niet. Wat we wel weten is dat Prigozjin tot op heden niet in Belarus is, wat toch een belangrijk onderdeel van de ‘deal’ zou zijn geweest.
Iets later vertelde Loekasjenko dat Prigozjin in Sint-Petersburg was en daar als vrij man zijn zaken regelde. Was dat waar?
PRUIKEN
Feit is dat de Russische media daarna een inval van de FSB in een pand van Prigozjin toonde waarin massa’s geld, pruiken en wapens werden gevonden. Is dat waar? Zijn die daar niet door de FSB neergelegd om hem zwart te maken? We weten het niet, wel dat de Russische autoriteiten, Poetin en Loekasjenko voorop, gewend zijn om dagelijks de gebeurtenissen zo te schetsen als het hen behaagt.
Een dag na de opstand van Wagner doken er geruchten op dat er een contact was geweest tussen Poetin en Prigozjin. ‘Zeker, de president had zo’n vergadering’, erkende Peskov op 11 juli tegenover Russische journalisten. ‘Hij [Poetin] nodigde 35 mensen uit, allen commandanten van de detachementen en de leiding van Wagner, inclusief Prigozjin. Deze vergadering vond plaats in het Kremlin op 29 juni en duurde bijna drie uur’, aldus Peskov. Ik citeer Trouw, dat hetzelfde berichtte als de New York Times. Allemaal Peskov.
VERSLUIEREN
Maar is het waar? De enige bron voor dit opzienbarend milde gesprek is Kremlinmond Peskov, die het gesprek voorstelde als wederzijds respectvol en vooral als herstel van het gezag van Poetin. ‘Poetin luisterde naar de verklaringen van de commandanten en legde hun verdere opties voor wat betreft opname [in het leger] en eventuele krijgstaken’, zei Peskov. Ook zouden de muiters zich hebben verantwoord voor hun acties tegenover Poetin en zijn gezag hebben erkend. Daarbij zouden zij volgens hem hebben benadrukt dat ze ‘fervente aanhangers en soldaten’ waren van Poetin en dat ze bereid waren om door te blijven vechten voor ‘het moederland’.
Dit klinkt naar de voorgespiegelde verzoening, een voorstelling van zaken die bedoeld is om de onrust over tegenstellingen in de Russische politiek-militaire top te versluieren. Ik geloof er daarom niet in en twijfel er sterk aan of er überhaupt wel een gesprek is geweest. Bewijzen ontbreken.
Mijn ongeloof is sinds die mededeling van Peskov nog gestegen, doordat ‘vrij man’ Prigozjin sindsdien niets van zich heeft laten horen. Het laatste was een audiobericht enkele dagen na de opstand, maar ook dat wekte al mijn wantrouwen, omdat hij gewoon was (zoals Belle Bredewoud bij mijn vorige verhaal opmerkte) videoberichten te gebruiken. En kras te foeteren, terwijl hij zich nu braafjes uitsprak. Was dit wel echte Prigozjin? Of was hij al dood?
POPPENKAST
Dat laatste neem ik bij gebrek aan bewijzen van leven aan. Rond Prigozjin spelen Poetin en Peskov volgens mij maskirovka (poppenkast) om de Russische publieke opinie gerust te stellen. Die zou geschokt kunnen zijn door een moordpartij tegen de ‘Held van Bachmoeth’ en vooral Wagnerstrijders zouden van zo’n bericht over hun geliefde leider rillingen krijgen. Sterke jongens die Poetin graag aan zijn zijde houdt, want vechten kunnen ze.
AFRIKA
De bekende ingewijde Tatjana Stajanova denkt er anders over, zij gelooft dat Poetin de beruchte Wagnerleider niet vermoord heeft, ondanks dat hij hem ’verrader’ genoemd heeft. ‘Ja, Prigozjin maakte een vergissing, ja, dit was een zeer ernstige misdaad’, stelt zij zich Poetins gedachten voor. ‘Maar door de eigenaardigheden van de situatie, die werkelijk zeer uniek is, zal Poetin hem de gelegenheid geven om te overleven’, meent de journaliste, aldus de NYT. Er zijn volgens mij inderdaad specifieke omstandigheden die er bij Poetin ervoor zouden kunnen pleiten om Prigozjin nog te laten lopen. Zijn Afrikaanse imperium, dat de Russische staat, goud, diamant, lithium en nog veel meer brengt. Verlies van zijn naam als Held van het Vaderland, daarvoor is nu juist de huidige versluieringstactiek de remedie.
Maar wat Afrika betreft kan Poetin proberen de organisatie in zijn eigen grijpgrage handen te brengen en dat doet hij ongetwijfeld. En voor Prigozjins ‘goede naam’ en gezag bij de talrijke Russische Wagner-aanhangers is nu juist een fake ‘goed gesprek’ en een fake deal een goede oplossing. Stajanova’s argumentatie overtuigt mij niet. Voor Poetin is er voor verraders maar één oplossing en dat is de dood. Aan specialisten voor het vuile werk heeft hij geen gebrek, Voor Poetin is het onwankelbaar houden van zijn macht het hoogste gebod en juist Prigozjin heeft die macht aan het wankelen gebracht. Veel meer dan ‘verraders’ als Litvinenko en Skrypal, die hun afvalligheid niettemin met de dood moesten bekopen.
POETINS EMOTIONELE REACTIE
Ik maak me sterk dat Prigozjin het gewone lot van verraders heeft ondergaan, er zijn ook andere feiten die erop wijzen dat Poetin onder een strak masker heftig en emotioneel reageert op Prigozjins rebellie. Generaal Soerovitkin, een massamoordenaar die begrip toonde voor Prigozjins kritiek op defensieminister Sjojgu, is sinds de 24e juni, de dag van de ‘mars voor gerechtigheid’ niet meer in het openbaar gezien en de verzekering van defensiecommissie-voorzitter Kartapalov dat de generaal aan vakantie toe is wakkert mijn wantrouwen aan dat ook Soerovitkin uitgeschakeld is. En zelfs dat de oproep van deze sadistische ‘generaal Armageddon’ aan de militairen, om zich verre te houden van de Wagneropstand (die hij moeizaam voor de televisie uitsprak toen de opstand gaande was) onder dwang is gedaan. Zelfs oppergeneraal Gerassimov, toch een ouwe getrouwe van Poetin, is sinds de opstand niet meer levend gezien. Dat heeft vast te maken met de toenemende kritiek van andere generaals. Zoals de nu abrupt ontslagen Ivan Popov, die eigenlijk de kritiek van Prigozjin op de militaire top (Sjojgu en Gerassimov) deelt.
Op 12 juli komt er nog een foto van peigozjin in onderbroek in omloop, zittend in een legertent, blijkbaar in Belarus. Ik geef geen cent voor die foto, hij dient evenals de pruiken alleen om hem belachelijk te maken, voorlopig zie ik er een maaksel van de FSB in.
POETIN LIEGT ER NOG WAT BIJ
Poetin voelde wel dat er behoefte was aan uitleg over deze mysteries en daarom heeft hij nu de krant Kommersant nog wat bijgespijkerd. Hij had, vertelt hij, zijn Wagnergasten in het al genoemde ‘gesprek’ van 29 juni in het Kremlin voorgesteld om Wagner te laten voortbestaan als aparte eenheid van het reguliere leger. Voor de strijders zou er niets veranderen: ‘Ze zouden geleid kunnen worden door dezelfde persoon die al die tijd hun echte commandant was’, beweert Poetin, doelend op oud-kolonel en Syrië-veteraan Andrej Trosjev, bij Wagner bekend als commandant Sedoj, de Grijsharige. Volgens Poetin wees Prigozjin het aanbod af door te zeggen: ‘Nee, daar zijn de jongens het niet mee eens’, terwijl Wagner-leden achter diens rug juist instemmend knikten. Ik denk dat Poetin dit alles uit zijn duim zuigt om een wig te te drijven tussen Prigozjin en de zware jongens die hij graag hergebruiken wil. En omdat hij hen nodig heeft voor zijn eigen waanzin ontziet hij hun gevoelens daar te verzwijgen dat hij Prigozjin al kort na zijn terugtocht kapot heeft laten maken. Dat is mijn theorie. Het verhaaltje over ‘commandant Sedoj’, die de ware commandant van Wagner zou zijn geweest dient als ‘ontmaskering’ van Prigozjin tegenover diezelfde begeerde jongens.
HITLER EN DE SA
Hoe is Hitler omgegaan met de SA, nadat hij Ernst Röhm en de leiders had vermoord? Het zou me niet verbazen als Poetin, met zijn bezetenheid van geschiedenis en voor haar vervalsing, zich dat ook heeft afgevraagd. Hij liet de militaire taken van de SA overdragen aan de SS. Poetin doet dit nu ook, we lezen dat hij de belangrijkste wapens van het Wagnerleger heeft laten overhandigen aan het staatsleger. Hitler verbood de SA niet, maar gaf het een ondergeschikte rol, hij liet hen bijvoorbeeld in de Kristallnacht de Joodse winkels plunderen en synagogen in de brand steken. Afwachten maar, welk vuil werk Poetin aan de overgebleven Wagnermannen nog zal gunnen. Het is maar een vergelijking, dus dit kan Poetin ook heel anders aanpakken, hij kan Wagner bijvoorbeeld geleidelijk ontbinden.
Wedden dat we van de echte Jevgeni Prigozjin, de acrobatische sadist, de ambitieuze opstandeling, de geniale maffiabaas en ‘Held van Bachmoeth’ nooit meer iets uit zijn eigen mond zullen horen? Ik kan me vergissen, ik had ook gewed dat Poetin voor het eind van 2022 verdwenen zou zijn en toch zit de lummel nog steeds in het Kremlin. Ik had ook verwacht dat er een showproces tegen de Azovsoldaten, die Mariopol zo lang hebben verdedigd, zou komen, maar Poetin en Kirijenko hebben er de voorkeur aangegeven 75 van hen gevangen te zetten en vervolgens hun gevangenis met raketten te vernietigen. Maar ik had ook voorspeld dat Nederland uiteindelijk de Holodomor zou gaan erkennen als we van het Russisch gas af zouden zijn en het is nu gebeurd. Niet te vergeten, ik had voorspeld dat Poetin een totale invasie van Oekraïne zou beginnen en op die voorspelling heeft een vloek gerust, want die waanzin heeft inderdaad toegeslagen. Dus ik waag het erop, ik wed met Stajanova dat de geniale crimineel er geweest is.
Het rommelt verder in het Russische leger. Is het einde van Prigozjin het begin van Poetins val en hoe dan?
Wordt vervolgd!
FOTO: vlnr Sergej Soerovitkin, de verdwenen “generaal Armageddon’. Jevgeni Prigozhin toen hij nog leefde en Dmitri Medvedjev, de russische oud-president en vice-secretaris van de Veiligheidsraad van wie we pas een week na zijn vlucht naar Oman weer iets vernomen hebben.
De oorlog in juli 2023: zie de tijdlijn.
In deze aflevering: Vladimir Poetin, Aleksandr Loekasjenko, Jevgeni Prigozjin, Aleksej Navalny, Dmitri Peskov, Adolf Hitler.
Thema's in de reeks: Poetin en Rusland, De oorlog in Oekraïne.