Soedan, het Wagner scenario

Van Zjenja, mijn Russische vrouw, heb ik geleerd, dat ‘Afrikanski’ een Russisch scheldwoord is; een ‘podonik Afrikanski’ is een superschoft. Als ik op onze wandeling door het Vondelpark lange Afrikanen groette trok zij mij afkerig aan mijn mouw.

Die houding vind je terug in de Russische politiek in dat continent, die van even weinig achting voor de Afrikaanse medemens getuigt als die van onze Europese voorouders. Oorlogsstichting, plundering en moordpartijen. Dat zijn de kenmerken van de Russische politiek in Afrika.

GOUD EN CHAOS

Poetin en de zijnen zien Afrika als een belangrijke opstap naar de beheersing van de wereld. Er valt veel te halen: Niet alleen opbrengst van wapenverkoop, maar zeker ook belangrijke grond- en delfstoffen zoals tropisch hout en vooral goud, kobalt, chroom en uranium. Het continent is een belangrijke leverancier van vluchtelingenstromen die de politieke eenheid van Europa ontwrichten. Dat laatste is wel gebleken tijdens de oorlog in Syrië, toen Rusland ontdekte dat deze oorlog een win-win situatie opleverde. De macht over Syrië als spil in het Midden-Oosten, maar ook wanorde in Europa, met name in Duitsland. Merkel kreeg daar toen, als gevolg van haar keuze om de vluchtelingen op te vangen, een hevige rechtse reactie te verduren.

Het is allemaal buit voor Rusland die binnen te slepen is met de producten van Ruslands enige industrie van betekenis, de wapenindustrie. Met de huurlingen van Ruslands buitenlandse leger, de Wagnergroep, probeert Rusland al die voordelen binnen te slepen en slaagt daarin ook.

SOEDAN

De moorddadige burgeroorlog die onlangs is uitgebarsten in Soedan wordt ook gevoerd door het Wagnerleger. Russische wapens vechten in dit grote Afrikaanse land tegen Russische wapens, die van de RSF tegen die van generaal al-Burhan.

De dictator Omar al-Bashir, berucht om zijn moordpartijen in Darfur, is in 2018 weliswaar door een staatsgreep van legerleiders opzij gezet, maar de geplande overgang naar democratische verkiezingen is nooit van de grond gekomen. In plaats daarvan heeft een van de coupplegers, de machtige vicepresident Hemedti – ‘kleine Mohammed’, zo genoemd omdat hij er jong uitziet - een nieuwe staatsgreep gepleegd. Hij heeft zich voorlopig verzekerd van Poetins steun en voelt zich daardoor sterk en machtig. Hoever dat gaat weet niemand, maar wat is Poetins motief om die steun aan hem te verlenen? Zijn RSF wordt in media wel ‘paramilitair’ genoemd, maar militair is het zeker en het telt naar verluid 100.000 huurlingen.

Concreet zijn dat de legendarische ‘Nubische’ goudmijnen die onder beheer van Wagner zijn gesteld en waarvan er sindsdien tonnen naar Moskou zijn gevlogen. De goudmijnen staan onder beheer van de firma’s Meroe en M-Investment. Raad eens wie daarvan de eigenaar is? Prigozjin himself.

Daarnaast is er de Soedanese belofte dat Port Soedan, de haven aan de Rode Zee, in handen komt van de Russische vloot, in ruil voor Russische militaire steun voor eerst Bashir, en daarna zijn opvolger Burhan. Poetin krijgt daarmee ook een vlootbasis aan de Indische Oceaan en verder. Bovendien de kans om de chaos in Afrika nog groter te maken en daarmee de run van vluchtelingen naar de Europese kusten, om Europa gek te maken.

De drang naar nieuwe zeehavens was ook eens het begin van Poetins machtsuitbreiding in Syrië, die hem de haven van Tartus aan de Middellandse Zee heeft gebracht. Met ideologie heeft dit alles niets te maken, met machtsuitoefening des te meer.

LIBIË

Mehedti, kleine Mohammed, is de baas van de Janjaweed. De Janjaweed is een Arabisch nomadenvolk dat tussen buurland Tsjaad en Soedan pendelde en aanvallen uitvoerde op zwarte bewoners van Darfur. De Janjaweed,die door Al-Bashir altijd al als zijn bloedhonden werden gebruikt,, zijn in 2013 door grote baas benoemd tot ‘Rapid Support Forces’, wat inhield dat zij - nu in opdracht van de Soedanese regering - hun genocidale moordwerk mochten voortzetten en daarvoor nog meer militaire uitrusting kregen. Deze Rapid Support Forces (snel ter plaatse om te moorden) werden het machtsmiddel van Hemedti en hij terroriseert er nu heel Soedan mee.

Zijn wapens ontvangt hij nu voor een belangrijk deel uit Libië, uit handen van generaal Haftar. Want ook in Libië is een soortgelijk scenario in werking. Daar is het land na de val van Khadaffi in 2011 ook in een slepende burgeroorlog gestort en ook daar speelt Ruslands Wagnerleger een belangrijke rol in de ondersteuning van een machtige krijgsheer, Haftar. Hij wil de hoofdstad Tripoli op het door de Verenigde Naties en Turkije gesteunde regeringsleger veroveren, slaagt daar niet in, maar slaagt er wel in het land in de puinhoop te veranderen waarin Wagner bloeit.

WAPENS

Het zuiden van Libië is een wetteloos gebied en daar dragen de Wagner soldaten de bommen aan Hemedti over die nu in Khartoum en elders ontploffen. Wagner-Libië ontvangt die bommen en wapens weer van Wagner-Syrië, daarover zijn CNN en andere westerse onderzoekers het eens. Ik geloof dat het waar is, het ligt geheel in de lijn van Poetins imperialistische politiek naar het geostrategische Zuiden, waarmee hij in 2015 in Syrië zo succesvol begonnen is.

Ik heb er al eerder op gewezen dat Rusland via het Wagnerleger nu een belangrijk deel van Afrika beheerst. Het gaat ook om Mali. Ook daar zijn de Fransen, ooit de kolonisators van de Sahelzone, van West tot Oost, evenals in Soedan weggejaagd. Je kunt zeggen dat ze het er zelf naar gemaakt hebben, maar Prigozjin heeft de verjagers niet alleen met Wagner, ook met verspreiding van desinformatie en complottheorieën een handje geholpen.

PRIGOZJIN

Prigozjins vingers grijpen ook in Nigeria, de Centraal Afrikaanse Republiek en Boerkino Faso alles wat zij te pakken kunnen krijgen.

Dit alles laat wel zien hoe machtig Prigozjin geworden is. Hij vecht niet alleen met zijn leger in Bachmoet, maar hij helpt de Russische staat aan goud en geld en machtsuitbreiding in een belangrijk continent waar tot niet lang geleden het Westen nog spelbepaler was. Met de opbrengst van het goud vult Rusland zijn tekorten aan die het gevolg van de sancties zijn, van groot belang voor de oorlogsvoering in Oekraïne. Het is daarom dat Prigozjin het zich kan veroorloven scherpe kritiek te uiten op Poetin en het Russische Ministerie van Oorlog - pardon, ‘Verdediging’. Prigozjin is in mijn ogen een crimineel genie.

Hij is uitgegroeid tot een kruising van de Duitse leider van de SA Ernst Röhm en de negentiende eeuwse Engelse imperialist Livingstone. Evenals Röhm is Prigozjin erin geslaagd een machtig parallel leger op te bouwen. Dat mogelijk een bedreiging vormt voor de macht van Poetin. Hitler heeft met Röhm in de bloedige nacht van de Lange Messen afgerekend, maar zal Poetin tot een gelijksoortige afrekening durven over te gaan? Ik vermoed dat de dictator daarvoor liever terugschrikt. Het zou hem veel macht en invloed in Afrika kosten en hoewel Poetin graag chaos sticht, doet hij dat liever niet in de eigen gelederen.

Hoe intiem de betrekkingen tussen Poetin en Prigozjin ondanks alle verbale botsingen toch is, blijkt wel uit het feit dat de zoon van Poetins woordvoerder Peskov dient of gediend heeft in het Wagnerleger.

ZUID-AFRIKA

Liever houdt Poetin Prigozjin zo lang het kan aan zijn zijde. Belangrijk is het bezoek dat Poetin in augustus brengen zal aan Zuid-Afrika, dat verder voor zich te winnen zou de kroon op de Afrikaanse ambities van het Kremlin zijn. Poetins bezoek is in het kader van een BRICS conferentie, een voor Poetin uiterst belangrijk overleg tussen Rusland, Zuid-Afrika, India en Brazilië. Spannend, Zuid-Afrika is lid van het Internationaal Strafhof in Den Haag en zou dus de Russische gangsterpresident moeten arresteren, op verdenking van schending van de rechten van de onder zijn leiding ontvoerde Oekraïense kinderen.

Durft Poetin nog wel naar Zuid-Afrika? Durft Zuid-Afrika hem te arresteren? Ongetwijfeld is Poetins komst voorbereid door een golf van desinformatie, dat door Prigozjin verspreid wordt. Prigozjin is niet alleen rivaal van Poetin, maar ook beschermheer.

Wat kan het Westen doen in Soedan? Allereerst de Russische wapenroutes afsnijden door de vernietiging van het Wagnerleger, zowel in Libië, Soedan en natuurlijk vooral in Oekraïne. En door het hoog houden van de waarheid, in alle continenten.

Grijpt Wagner in Soedan de macht?

Wordt vervolgd!

FOTO: Links Mohammed Hamdan ’Hemedti’ Degalo, daarnaast Wagnerbaas Jevgeni Prigozjin. Op de achtergrond het wrak van een beschoten Boeing 737 van de Oekraïense luchtvaaatschappij Sky-Up op de luchthaven van Khartoum.