Roels nieuwe leven en Poetins nieuwe list
Hoe ging het met mij verder nadat Zjenja de bewoner van mijn adres haar trouwring had terugbezorgd?
Deze bewoner had zoiets niet eerder meegemaakt en voelde het huis om zich heen draaien. De dagen erna leek het alsof het schommelde als een schip op onrustige zee. Bij elk stap die ik wilde zetten, in mijn huiskamer, voor de vleugel of in de keuken, tastte ik met mijn voet of de vloer mij wel dragen kon.
Hoelang dat duurde kan ik mij niet herinneren, ze zeggen dat naarmate je ouder wordt de tijd sneller gaat, maar het leek mij eerder dat de tijd niet meer bestond, de dagen telde ik niet meer. Alleen mijn driepotige kat kon me door hardnekkig miauwen of zijn nagels in mijn kuit zetten soms nog tot de orde roepen. Hij vroeg me ook waarom ik mijn trui achterstevoren droeg en op het grote, zware instrument geen Chopin meer speelde maar steile akkoorden en duistere loopjes, maar ik deed alsof ik hem niet hoorde, terwijl mijn hersens mijn zintuigen op een afstand hield. Stil, kleurloos en de thee smaakte naar regen van een verlaten straat met auto’s.
Op een ochtend werd ik wakker met een heldere herinnering aan het bombardement dat ik op de schoot van mijn moeder onder de trap meemaakte. Zij hielp mij er doorheen door te doen alsof het allemaal een spelletje was. ‘Boems, boems, boems, leuk hè Roeltje? Kijk daar vliegt de voordeur! Kijk daar komt het plafond naar beneden, hahaha?!’ En dat gevoel, dat het allemaal een spel was zat ineens diep in me en ik zag mijn huidige wereld nu ook zo. Als een spelletje, Vera was voor de grap met een geheim agent van Poetin komen aanzetten, hahaha. Zjenja, mijn Russische ex, had mij voor de grap gedwongen om een huis voor Vera te betalen, hahaha! Hoe geestig hè Roeltje!
Mijn herinnering ging verder: toen er even geen bom viel slipten mijn ouders, Lucie en ik het huis uit en renden we, hoe amusant, door de vlammen, instortende straten van het Haagse Bezuidenhout en de levenlozen naar oom Huug en tante Cato aan de Laan van Nieuw Oost Indië. Als een kunstenaars act, van ons ruïne-acteurs, vuurvluchters, acrobaten! Wij verstonden die kunst, allemachtig wat grappig. En zo wilde ik mijn scheiding nu ook even zien. Het was een komedie geweest.
Het huis draaide en schommelde niet meer.
ONTWAKEN
Met die herinnnering en met het gevoel een kunststuk te gaan leveren ontwaakte ik op die onverwacht zonnige ochtend in mei. Een Duitssprekend meisje was in mijn hoofd opgestegen. Ik had haar lang geleden ontmoet, nog tijdens de opstand in de Nieuwmarkt in 1975. Ze was samen met haar grote broer uit Frankfurt naar Amsterdam gekomen, uit solidariteit. Zij had mij een hand gegeven en vanwege haar haast ‘Verzeihung,’ gezegd. Ze moesten weer naar het kraakpand in de Koningsstraat waar zij beiden logeerden, in slaapzakken, terwijl ik naar het oude stadhuis moest om in een van die verschrikkelijke vergaderingen van burgemeester en wethouders deel te nemen.
Zij had me een fris gevoel gegeven en later schreef ik nog een brief aan haar broer, die me zijn adres gegeven had, met een inliggend briefje aan zijn zus. Hierop had zij mij tegen Kerstmis geantwoord met een foto van haar als Lucia, met een kring brandende kaarsen op haar hoofd.
De foto was in mijn hoofd blijven flakkkeren. Er was een straatnaam bij geweest en zo hadden wij enkele malen ansichtkaarten aan elkaar gestuurd. ’Warme Grüsse, deine Goedroen’. Dat was het hoogtepunt geweest, daarna trouwde zij.
NAAR DUITSLAND
Ik hoefde niet te denken. In mijn ondergoed trok ik een trui over mijn tintelende lijf en liep naar mijn archief en vond het nummer. Een 0049-nummer in Duitsland te klikken, dat alleen al wond me op. Het nummer van het land dat het bombardement op z’n geweten had.
Een kwieke vrouwenstem hoorde ik en terwijl mijn ogen door het raam de bomen groen zag worden hoorde ik me zeggen dat ik haar niet had kunnen vergeten en dat ik naar haar toe wilde komen. Ik hoorde haar giechelen, tot mijn blijdschap zeggen dat ze gescheiden was, zij woonde met haar hond samen en mijn oor ving ook ‘ich kanns nicht glauben’ op.
Ze kon niet geloven dat we elkaar na zo lange tijd aan de telefoon hadden, ik nog minder.
Het volgende moment zat ik in de trein met alleen mijn groene rugzak en mijn trouwring, die ik nog steeds droeg, hij zat dof aan mijn ringvinger. Maar nu trachtte ik hem van mijn vinger te schuiven, moest veel draaien, hij knelde om de vingerknokkel. Ik deponeerde hem voorzichtig in een gleuf van mijn zwarte tandenborstel-étui.
Vanuit Hildesheim nam ik de bus naar Wacholder, een dorpje dat zich ergens bij het Harzgebergte in het heuvelachtige landschap zou verschuilen. Sinds lang was zij daar boerin, kaasmaakster. Nog maar een dag in de week in de kaaskamer, had ze me verteld, want het werk werd haar langzamerhand te zwaar, het bedrijf deed ze met haar compagnon, een jongere buurman en zijn dochter. Alles lokte, met opgewonden hart zat ik in de bus, de bergen, de heide met de grillige gestalten van jeneverbessen, de struiken die in Twente ‘waggelbuskes’ worden genoemd maar in Duitsland Wacholder, het woord waaraan Goedroens dorp zijn naam ontleende.
GOEDROEN
Ik stapte uit, keek om me heen, zag een bord met daarop de naam ‘Wachwunder’ en schrok. Was ik verkeerd uitgestapt? Maar ik moest in Wacholder zijn, vroeg ik een aan een andere passagier.
’Halt! Stehen bleiben!’ hoorde ik plots in mijn rug en toen ik omkeek naar de hoge stem was zij het. We zoenden, ze had nog steeds die lange neus en lachende ogen.
‘We hebben de naam van het dorp veranderd,’ zei ze, ‘Ein Wachwunder is wat we nodig hebben in deze tijd.’ Ik begreep het, waak-wonder zijn, goed bij de tijd en opletten en ook wonderen verrichten om de duivel een trap onder zijn kont te verkopen.
Ik had meteen spijt dat ik haar niet eerder had opgebeld.
Dat was mijn binnenkomst in mijn nieuwe leven in het oude nieuwe Duitsland. Hier in Wachwunder ben ik dit tweede deel van mijn oorlogsdagboek begonnen, terwijl in Amsterdam studenten op mijn huis pasten.
Duitsland, dat lange tijd met Poetin flirtte: waar staat dat land nu eigenlijk in de oorlog die de Slang het Westen heeft verklaard?
OORLOGSVERKLARING AAN ONS
Want een oorlogsverklaring aan het Westen was het, Poetins agressieve rede van 21 September. Hij sprak niet meer over ‘denazificatie‘ of ‘demilitarisatie’ van Oekraïne, maar legde de volle nadruk op de aanval van het Westen, dat Rusland wil vernietigen.
Hij draaide zijn oorspronkelijke reden om Oekraïne aan te vallen om. Hij kondigde geen offensief aan, maar verdediging en stelde zijn land voor als slachtoffer van het oorlogszuchtige Westen.
Mij deed het denken aan een poging van Poetin om de historische toespraak van Stalin (die andere Russische dictator) te imiteren, die hij tien dagen na de Duitse inval in de Sovjet-Unie heeft gehouden. Dat was een oproep om gezamenlijk pal te staan voor de verdediging van het vaderland, nadat hij in de voorgaande twee jaar een groot deel van Oost-Europa had veroverd onder de rode vlag. Maar in zijn oproep aan het vaderland van begin juli 1941 sloeg hij een verzoenende toon tegenover zijn niet-communistische landgenoten aan, verzoenend ook tegenover de kerk, alles voor het vaderland.
Maar Poetin vergat in zijn rede iets: dat het Westen - anders dan Adolf Hitler in 1941- Rusland niet aanvalt maar alleen een buurland wil redden. En ook dat zijn referenda geen verdediging van Rusland zijn, maar een poging om een bloedige buit vast te klemmen.
Poetins oorlogsverklaring aan het Westen zal later ook in Rusland als een historische flater gekenmerkt worden, in tegenstelling tot Stalins rede. Hij heeft met zijn mobilisatiebevel grote verwarring en protest bij zijn eigen volk gesticht, hij heeft het gewekt uit de apathie en wegkijken waarvan hij tot nu toe heeft kunnen profiteren. En met zijn gedreig met atoomwapens heeft hij de Aziatische landen, vooral China en India, van zich vervreemd. Poetin heeft zich met zijn oorlogsverklaring aan het Westen nog verder in het nauw gedreven dan hij al zat sinds zijn militaire nederlagen.
NIET IN POETINS NIEUWE LIST TRAPPEN
Poetin voelt dit waarschijnlijk zelf ook aan en daarom heeft hij -als hij slim is en dat is hij- volgens mij het volgende plan bedacht. Wees er maar op voorbereid!
Ik voorzie dat hij na de bliksemreferenda de prachtige uitslagen zal erkennen en het overweldigende enthousiasme van de bewoners van Loehansk, Donetsk, Zaporisja en Cherson edelmoedig zal belonen met het opnemen van hun gebieden in de Russische Federatie. En hij zal benadrukken dat de ijzeren grens van Rusland nu langs de buitengrenzen van de geannexeerde gebieden loopt. Dat zal, heeft hij aangekondigd, op vrijdag 30 september gebeuren, vijf dagen nadat ik dit schrijf.
Op die dag zal hij een triomfantelijke rede houden over de bevrijding van de bewoners uit de klauwen van de genocidale nazi’s in Kiew.
Maar het belangrijkste is dat hij, verwacht ik, dan een grootmoedig aanbod tot vrede aan Oekraïne zal doen.
Als Poetin het op deze manier aanpakt, sust hij zijn eigen bevolking en bovendien China en India. Dan is Vladimir Poetin in hun ogen, mag hij hopen, niet meer de oorlogsstoker, maar de verstandige staatsman die met zijn referenda een elegante wending gemaakt heeft om een eind te maken aan het verontrustende vuurwerk in het land aan de Zwarte Zee.
‘VERSTANDIGE STAATSMAN’
Oekraïne zal met steun van het Westen dan met nog meer kracht proberen de Russen te verjagen uit de bezette gebieden, want dat blijven het.
En daarop kan dan Poetin kraaien: ’Aha, zie je wel, het zijn die neonazi’s in Kiew en het oorlogszuchtige Westen die van geen ophouden weten! Ze overschrijden nu nota bene de Russische grens om ons land veroveren!’
Poetin heeft dan weer een positie van waaruit hij op weerklank mag hopen. Bijvoorbeeld van Erdogan, die bij het woord ‘vrede’ onmiddellijk denkt aan een eigen wereldhistorische rol als vredesstichter. En Poetin mag ook hopen op een gunstige reactie van China, dat al opgeroepen heeft tot vredesonderhandelingen en van India’s premier Modi, aan wie Poetin in Samarkand een zo spoedig mogelijke beëindiging van de oorlog heeft beloofd.
En van wie mag Poetin ook bijval verwachten? Van de opportunisten in het Westen, die genoeg hebben van gestegen gasprijzen en inflatie als gevolg van de oorlog. Van alle Europeanen die meevoelen met wat Wilders bij de begrotingsbehandeling gezegd heeft: ‘Wat hebben we aan vrijheid als we niks meer te vreten hebben in Nederland?’ Hij mag luide bijval verwachten van de Duitse AFD, van Marine Le Pen, van Giorgia Meloni en van Orban natuurlijk. En misschien ook van mensen uit de middenpartijen die de valstrik niet zien.
ATOOMBOM
Maar ook met zo’n slim vredesaanbod na de annexatie van zijn Oekraïense buit kan Poetin de blunder van zijn mobilisatiebevel en zijn schijnreferenda niet goedmaken.
Het Oekraïense leger gaat door met zijn gemotiveerde opmars en het Westen blijft Oekraïne steunen. De oorlog blijft doorgaan en al meteen gaat zich de discussie dan concentreren op de onaangename vraag of Poetin zijn dreiging met de atoombom gaat waarmaken en hoe de wereld daarop kan reageren.
Wie voor democratie is kan ook niet anders dan Zelenski en zijn mensen volop steunen in deze strijd, onze strijd. Want wat hebben we aan vreten als we geen vrijheid meer hebben in Europa en een grootmacht ongestraft stukken land van buurlanden kan inpikken?
En laat niemand zich illusies maken over ‘vrede’ met Poetin. Welk akkoord er dan ook mag komen, binnen korte tijd zal hij een voorwendsel vinden om zijn oorlog te hervatten. Met nog meer wapens en sancties moeten wij Oekraïne naar de overwinning helpen.
Zal het mij lukken in Duitsland een nieuw leven op te bouwen? Zal mijn voorspelling uitkomen dat Poetin een vredesaanbod zal gaan doen?
Wordt vervolgd!
FOTO: Protesten tegen de mobilisatie in Rusland, demonstranten worden soms direct naar het front gestuurd. De ANDERE FOTO is van een Lucia-meisje, hij is bijna hetzelfde als die waarmee Goedroen mij lang geleden vereerde. Lucia symboliseert door de krans van brandende kaarsen de terugkeer van het licht in december.
De oorlog in september 2022: zie de tijdlijn.
In deze aflevering: Vladimir Poetin, Volodymyr Zelensky, Viktor Orbán, Geert Wilders, Recep Tayyip Erdoğan, Adolf Hitler, Jozef Stalin, Zjenja, Goedroen.
Thema's in de reeks: Poetin en Rusland, De oorlog in Oekraïne.