Amerika is niet de baas

Rusland weet zich geen raad met de dood van talloze soldaten in hun kazerne in Makiivka, in het bezette deel van Donjetsk, bij een Oekraïense aanval met superslimme Himars-raketten. Ik zie met weerzin de huilerige rouwbijeenkomsten in Rusland, waarbij Poetinhandlangers de gestorven ‘kameraden’ proberen op te poetsen tot Ruslands gevallen beschermengelen. Wordt het niet eens tijd voor bezinning op de oorlog die het land zelf begonnen is?

BEER EN DRAAK TEGEN AMERIKA

Op 4 februari, drie weken voor de invasie in Oekraïne, hebben Poetin en Hsi Jinping hand in hand een boodschap tot de wereld gericht, voor de opening van de Olympische Spelen in Peking. De inhoud was dat de beide machten elkaar helpen. We streven, zeggen zij, naar een multipolaire wereld waarin Amerika niet langer de baas mag zijn.

Dat zou Amerika wel willen, dat het de baas over de wereld was, maar daar is volgens mij geen sprake van. In Azië hebben de VS maar een beperkte politieke invloed in Zuid-Korea, Japan en Taiwan. Zuid-Amerika heeft nu alleen linkse regeringen en Europa werkt wel samen met Amerika, maar toch niet zoveel dat het de Nord Stream-pijpleidingen naar Rusland heeft kunnen tegenhouden. In Afrika hebben de Russen en Chinezen tegenwoordig een keiharde positie, die langzaam de Amerikaanse invloed verdrijft.

Mede door de sterke Amerikaanse multinationals en techbedrijven hebben de VS zeker een flinke invloed op de wereldeconomie, maar zijn verre van de baas. De OPEC-landen regelen de olieprijs en de Chinezen kopen overal in Europa land op strategische plekken, zoals havens. Dat Rusland en China beweren de VS als ‘baas van de wereld’ te willen bestrijden is niets dan een propagandakreet met het doel voormalige koloniën aan hun kant te krijgen.

RIVALEN

Wel kun je zeggen dat de VS het sterkste land ter wereld vormen, qua economie en leger. En die plaats willen Rusland en China allebei zelf veroveren. Daarvoor voert Rusland nu oorlog in Oekraïne, het weet dat het zonder dit land nooit het machtigste land van de wereld worden kan. Integendeel, een welvarend en democratisch Oekraïne kan Rusland naar de kroon steken. Om dezelfde reden wil China Taiwan ‘terug’ hebben, omdat Taiwan de grootste chipfabrikant van de wereld is en een jaloezie opwekkende technologische ontwikkeling heeft.

De Beer en de Draak zeggen elkaar niet in de weg te willen zitten in hun verlangen om zelf het machtigste land ter wereld te worden. Voorlopig althans, want als Amerika inderdaad zou kelderen dan zouden China en Rusland keiharde rivalen worden. Wat ze nu in veel opzichten ook al zijn, maar nog zoveel mogelijk verbergen.

Beide grootmachten doen wat zij kunnen om de VS te verdringen, Rusland doet het gewapend en ook langs andere wegen, zoals digitale oorlogsvoering. China doet dat laatste ook, het dreigt met wapens in de Zuid-Chinese Zee tegen Taiwan maar het zit de Beer en de Draak, ondanks hun verbond, niet mee sinds het begin van de invasie in Oekraïne.

CHRISTELIJKE WAARDEN

Rusland heeft weliswaar in Afrika dankzij zijn Wagnerleger meer invloed gekregen maar door de uitzichtloze oorlog tegen Oekraïne heeft het land aanzien verloren en kan het juist in mindere mate op de steun van China rekenen. Voor wapens kan Rusland niet bij zijn belangrijkste bondgenoot terecht, omdat de Draak er blijkbaar geen belang bij heeft dat Rusland deze oorlog wint. En China heeft een pijnlijk probleem met Corona. Eerst nam het daartegen draconische maatregelen. Maar sinds de opstand van het eigen volk daartegen heeft het alle maatregelen afgeschaft. Hsi Jinping denkt: beter een pandemie dan een volksrevolutie.

China zit met zichzelf in de maag, zodat Rusland nu eigenlijk in zijn oorlog meer heeft aan Iran dan aan de met veel bombarie bejubelde bondgenoot China.

Merkwaardig, extreemrechts heeft ons toch steeds voorgehouden dat Rusland vanwege zijn christelijke waarden onze grote vriend is tegen islamterroristen? Nu is dat oer-christelijke land dikke vrienden met een islamitisch regime dat zijn eigen volk terroriseert omdat de vrouw haar hoofddoek niet netjes vastknoopt.

ONDERHANDELINGEN?

Van verschillende kanten wordt weer aangedrongen op vredesbesprekingen tussen Rusland en Oekraïne. Niet alleen door oorlogsprofiteur Erdogan, maar ook weer door groepjes Europeanen. Zulke oproepen maken wel indruk op mensen zoals ik die gevoelig zijn voor onze goede pacifistische traditie.

Maar ik vind het nu een indirecte manier om Poetin toch maar zijn zin te geven. Want iedereen weet dat Rusland alleen tot onderhandelingen bereid is als Oekraïne akkoord gaat met ‘de nieuwe territoriale situatie’, m.a.w. als Oekraïne aanvaardt dat Rusland ongestraft bijna een vijfde van haar grondgebied inpikt om er het schrikbewind te voeren. Dat is voor Oekraïne onaanvaardbaar en dat zouden we moeten snappen. Als Oekraïne dat offer zou brengen, zou het een stimulans zijn voor Rusland om binnen de kortste keren zijn kruistocht tegen nu nog democratische landen te hervatten.

PRIMA MENSEN TRAPPEN IN VAL

Ik zie zojuist op het profiel van Harry van Bommel de oproep van de Nederlandse ‘Golfgroep’, ondertekend door heel wat prima mensen, zoals mijn vriendinnen Hedy d’Ancona en Yvonne Scholten, die ook menen dat de wapens door onderhandelen tot zwijgen kunnen worden gebracht.

Jammer dat zij zich daartoe laten verleiden! Om de wapens te laten zwijgen is het vertrek van de Russische troepen uit Oekraïne nodig en dus ook het vertrek van Poetin en zijn kliek uit het Kremlin. Onderhandelingen die leiden tot een soort herhaling van de Minsk Akkoorden zullen hoogstens tot een adempauze voor het Russische leger leiden, waarna hun aanval weer met hernieuwde kracht zal beginnen.

Met een leugenaar als Poetin kan je niet onderhandelen, elk resultaat is dan schijn. Poetin is slechts bereid tot tijdelijk staakt het vuren op voorwaarde dat de bezetting van een groot deel van Oekraïne voortduurt. Oproepen tot onderhandelen versterkt alleen maar de politieke positie van Poetin, die graag de INDRUK maakt te willen onderhandelen, echter ondertussen onophoudelijk voortgaat met het aanrichten van moordpartijen onder Oekraïense burgers. Alleen als Oekraïne deze oorlog wint is er kans op vrede en verandering in Rusland. Daarvoor moeten wij doen wat wij kunnen! Alleen dat biedt perspectief op vrede.

‘Niets daagt Poetin meer uit dan het vertoon van zwakte’ heeft de uitzonderlijke Amerikaanse Republikein John McCain al in 2014 gezegd.

HONGARIJE

Ruslands oorlog internationaliseert verder. Nu is het weer Hongarije dat een Russisch spionnennest blijkt te zijn geworden, sinds 2011 al. Toen Orban zich na een bezoek aan Sankt Peterburg van anti-Russisch tot pro-Russisch heeft laten bekeren. Het is nu een safe haven voor de GRU en de SVR, de Russische spionage en sabotagediensten voor het buitenland. De EU en de NAVO moeten volgens mij Hongarije voor de keus stellen: óf vrij spel blijven geven aan dit vergif, óf ophoepelen uit onze bondgenootschappen. Hongarije is een bedreiging van binnenuit. Oekraïne heeft gelijk dat de hoofdschuldige, Rusland, uit de verenigde naties dient te worden gestoten.

Andere internationalisatie van de oorlog is de mobilisatie die in Belarus verwacht wordt, wat moeilijk iets anders kan betekenen dan toch gewapende deelneming aan de oorlog.

KABOUTERS VAN AMSTERDAM

Goedroen en ik zijn in Amsterdam, we waren op bezoek bij twee oude kaboutervrienden in Amsterdam. Het was hartverwarmend Coen Tasman, de auteur van het prachtboek ‘Louter Kabouter’, en zijn vrouw Hilke Krohn terug te zien omdat we samen zoveel verfrissende initiatieven genomen hadden in die tijd. Toen was daar moed voor nodig om de puntmuts op te zetten en gaten in het asfalt te boren om er bomen te planten. Zij lieten ons foto’s van destijds zien. Keurig bewaard in transparante enveloppes, beeltenissen van ons, als door een wonder jong en mooi.

Ouder geworden zijn we en ik herinner me dat wij destijds ook een Kabouterdienst hadden opgericht voor hulp aan ‘bejaarden’: de vrijwilligersdienst ‘Haast je naast je’ organiseerde burenhulp voor oudere mensen. Bij verbouwingen, boodschappen doen en pleisters plakken of bloeddruk meten. Onze Bejaardendienst van de Oranjevrijstaat, de kabouterstaat werd enorm gewaardeerd. Maar ik realiseer me dat wij nu zelf die ‘bejaarden’ zijn geworden. Ouder dan de gemiddelde bejaarde in de jaren zestig-zeventig was, maar wij redden ons nu uitstekend zonder zo’n hulpdienst.

Omdat we, denk ik, een andere instelling hebben tegenover ‘oud’, we zien het niet meer als een levensfase waarin je passief afwacht tot de man met de zeis komt. Voor mij is het een fase waarin je extra hard kunt doorwerken omdat je door de AOW minder aan geld hoeft te denken, jaren van nog meer vrijheid hebt om mooie dingen te maken en deel te nemen aan de strijd. Toen bestond er geen computer, geen sociale media, maar dat was niet het belangrijkste verschil, wel onze andere opvatting dat deze fase nu de spannende finale van je creatieve ontlading geworden is.

GOEDROEN

Voor Goedroen, uit het Duitse dorp Wacholder, is de kennismaking met de geschiedenis van de kabouterbeweging in de grote, vreemde stad niet zo schokkend als ik had verwacht.

‘Natuurlijk zijn wij heel vertrouwd met kabouters’ zegt zij. Haar ouders hadden ze niet alleen in steen in de tuin, maar er was ook een geworteld geloof in huiskabouters en kabouters kwamen vaak te pas bij het herstel van zieke of gewonde dieren. Er is nu een groep van Wacholder dorpskabouters die op de berg en in de bossen speurt naar het welzijn van planten en dieren. Sommigen zijn gespecialiseerd in de talrijke jeneverbessen (Wacholder op z’n Duits) die op de karige, kalkrijke grond groeien.

Deze dorpskabouters dragen mutsen met het woord ‘NaBu’ erop, zij vormen de Naturschutz Bund. Het zal wel geen toeval zijn dat ik in dit dorp terecht ben gekomen.

BEZOEK UIT MOSKOU

Anders was het bezoek dat wij hadden van een vrouw uit Moskou en haar Nederlandse vriend. Een tengere, gevoelige en leeftijdloze vrouw die haar best doet om kritisch te zijn en toch niet gearresteerd te worden. Wij kenden elkaar via Facebook, zij was zeer goed op de hoogte van de oorlog en zijn achtergronden, maar vooral treurig. Ik vond haar dapper, gezien wat zij, Tatjana, ons vertelde over arrestaties van mensen en haar sympathie voor de mensenrechtengroep Memorial, destijds opgericht door de atoomfysicus Andrej Sacharov en later gedragen door de zelfstandig denkende historicus Dimitrijev die al langere tijd gevangen zit omdat hij teveel te weten was gekomen over de waarheid aangaande de slachtoffers van het vorige schrikbewind, dat van Stalin.

‘Zal Poetin de grenzen sluiten?’ vroeg ik. Zij dacht van niet. Maar wat zij vreesde was eerder de sfeer van gevangenschap in de open lucht van Moskou. Ik vroeg haar ook naar de burgemeester van Moskou, Sobjanin, die ook wel goede dingen voor de stad heeft gedaan. ‘Ja, maar hij is verschrikkelijk corrupt en steunt Poetin: Toen zij afscheid van ons nam stond het huilen haar nader dan het lachen. Ik kreeg de indruk dat zij vreesde dat het misschien de laatste keer was dat zij in een vrij land bij iemand op bezoek was.

Ik voelde mij hopeloos te kort schieten, ik kon haar wel van alles vertellen over de Russische geschiedenis wat zij wellicht niet wist, ik trachtte ook haar moed in te praten, maar haar helpen aan vrijheid in haar land kon ik niet.

FOTO: Roel tracht op een Volksvergadering van Kabouters de chaos te bezweren, Amsterdam 1970. Kabouters zijn hulpvaardig, creatief en ijverig maar soms balsturig en ongedisciplineerd.