Roel van Duijn

Dansen op de vulkaan

Zoals te verwachten was heeft Poetin zijn bedrog bekroond. Hij heeft gedaan alsof het een groot feest waard is om de vier (bijna) overweldigde gebieden bij Rusland in te lijven. Alles is er kapot, tienduizenden doden gevallen zijn er sinds 2014 en het grootste deel van het volk is gevlucht, maar de Slang is opgetogen.

‘De inwoners van Donetsk, Loegansk, Cherson en Zaporizja zullen voor altijd onze landgenoten worden' roept hij.

Voor altijd? De superieure Oekraïense troepen rukken van alle kanten op, nu is het belangrijke Lyman weer in hun handen gevallen, dus ‘eventjes’ was een realistischer woordkeuze geweest. De tiran claimt ‘een legitieme hereniging’ maar het is niets meer dan een ordinaire imperialistische verovering van een deel van een land dat alle recht had om zich los te maken van de uiteengevallen Sovjet-Unie.

VAN ONDERHANDELEN DE BUIK VOL

Zoals ik in mijn vorige stuk verwacht had zegt hij dat het nu tijd is om op basis van zijn illegale annexaties vrede te sluiten. 'We roepen Kiev op onmiddellijk alle vijandigheden te staken en terug te keren naar de onderhandelingstafel' riep hij voor de show, wetend dat daar niets van komen zal.

Want Kyîv (op z’n Oekraïens) had al voorafgaand aan het annexatie-theater aangekondigd nooit te willen onderhandelen zolang Poetin aan de macht is. Stel je voor, een inbreker bezet een kamer van je huis, slaat je familieleden daar dood en biedt dan aan om ‘te onderhandelen’. Biden slaat de spijker op de kop dat Poetins annexatie niet meer dan ‘een frauduleuze poging’ is.

Van onderhandelen met Poetin heeft Oekraïne al sinds de Krimroof, Ruslands verdekte oorlog in de Donbas, en de Akkoorden van Minsk de buik vol.

Poetins laatste kans was geweest een serieus vredesvoorstel te doen, met daarbij de bereidheid om concessies te doen en een verzoenende toon. Het tegendeel heeft hij gedaan. Zijn toon was beschuldigend en agressief als altijd. De dictator riep Oekraïne op om direct te stoppen met alle militaire acties, en ‘de oorlog die Oekraïne in 2014 begonnen was’ te stoppen.

Hoe kun je onderhandelen met iemand die zegt niet te willen onderhandelen over wat hij ingepikt heeft en met een atoombom klaar staat?

KOLONIE BOERJATIË

Ik word misselijk nu ik Poetin weer hoor bazelen dat het Westen en vooral Amerika de wereld wil koloniseren. ‘De westerse elites zijn altijd zo geweest. Ze zijn altijd kolonisten geweest en zullen altijd kolonisten blijven.’ Dat zegt een man op het moment dat hij zelf vier kolonies binnen graait!

Terwijl het Westen vanaf de jaren zestig zijn voormalige kolonies de vrijheid gaf deed Ruslands voorganger, de Sovjet-Unie, dat niet. Het deed zelfs nog een poging Afghanistan erbij te koloniseren. En na de val van de Sovjet-Unie behandelde Rusland het opstandige Tsjetsjenië als een stoute kolonie en koloniseerde het grondgebied van Georgië, terwijl het Syrië meer en meer tot een kolonie nieuwe stijl maakt.

Ruslands in vroegere eeuwen veroverde kolonies in Azië worden gebruikt als reservoirs voor kanonnenvoer. De politie in Ruslands kolonie Boerjatië voert razzia’s op straat uit om jonge mannen te grijpen voor het leger. Wat mij doet denken aan de razzia’s die de Duitsers in onze grote steden uitvoerden om mannen af te voeren naar de wapenfabrieken.

Over neonazi’s in Oekraïne spreekt hij plotseling nauwelijks meer, vermoedelijk omdat hij gemerkt heeft dat het propaganda-effect daarvan niet werkt. Praten over ‘satanisme’ in het Westen, wat hij nu doet, wel?

Het helpt hem geen moer.

EENS KOMT ER EEN EIND AAN

Aan het eind van Poetins toespraak in de goud-witte Kremlinzaal hoorde ik het ‘Rusland, Rusland, Rusland’ gebrul van de aanwezige elite, het deed me denken aan datzelfde dronken Rusland-gebrul op het hoogtepunt van het huwelijksfeest van mijn ex-schoondochter Vera met de zoon van de Stalin-lookalike, een huwelijk dat al na een paar dagen in de kreukels lag.

Poetin heeft zijn eigen ruiten ingegooid. De stemming in zijn eigen land is omgeslagen sinds zijn ‘gedeeltelijke’ mobilisatie, die even weinig ‘gedeeltelijk’ blijk als zijn militaire operatie ‘speciaal’ is. Zijn leger zal in Oekraïne slecht kunnen standhouden.

Het wachten is op de eerste openlijke barsten in de elite. Vladimir Solowjow, Poetins ster-propagandist heeft al op de TV gezegd dat men de militaire commissie die de mobilisatie zo slecht heeft doorgevoerd moet ‘doodschieten'. Op een dag zal Poetin zich daar niet uit kunnen redden door mensen die het oneens zijn uit het raam te laten vallen, of van de trap te laten struikelen.

Zal hij dan werkelijk de atoombom in de strijd gooien? Als hij dat probeert zal hij onder zijn eigen volk en in de hele wereld nog meer weerzin oproepen. Eens komt er een eind aan de mogelijkheden om met repressie de mensheid ongeluk op te leggen.

LEKKE GASPIJPEN, DOORGEKNIPTE KABEL

Waar ik van huiver zijn de aanslagen op de gaspijpleidingen in de Oostzee. Dit zijn typisch de spookachtige terreurdaden waarbij Rusland eerst een ik-weet-nergens-van gezicht trekt en vervolgens zegt ‘bewijs’ te hebben dat een andere mogendheid het op zijn geweten heeft. De Amerikanen natuurlijk weer.

Voor mij staat het wel vast wie deze uitgekiende aanslagen gepleegd heeft.

Er is maar één land dat dat er belang bij heeft dat in Europa de gasprijs nu nog verder omhoogschiet. Dat er belang bij heeft dat wij het hier in onze broek doen dat door de oorlog in Oekraïne het leven hier in de knoop raakt.

Maar hoe te voorkomen dat de Russen met hun onbemande onderzeebootjes belangrijke kabels in de Atlantische Oceaan of op de bodem van de Noordzee doorknippen?

Ik heb hierover een paar interviews met mensen die als insiders worden beschouwd gelezen, maar niemand weet er echt een antwoord op. Patrouilleren, ja maar goeie genade: over de hele Oceaan, de hele Noordzee?

Het netwerk van kabels voor datatransmissie en telefoonverkeer schijnt waanzinnig uitgebreid te zijn. Ik heb me altijd afgevraagd hoe ze kabels leggen van de Amerikaanse oostkust naar ons Noordwijk maar blijkbaar is dat inmiddels al routinewerk. Nooit heeft iemand aan de veiligheid van die kabels gedacht, behalve dan de Russen die daarin onze Achilleshiel hebben ontdekt. Een kabel van Spitsbergen naar Noorwegen hebben ze vorig jaar al onklaar gemaakt. Rusland ontkent, en dat zullen ze blijven doen ook.

Zolang Poetin aan de macht is dansen we op een vulkaan.

INFORMEEL LID VAN NAVO

Die Achilleshiel is een reden te meer om Oekraïne in staat te stellen zo snel mogelijk alle bezette gebieden te bevrijden. Hoe sneller de Russen verslagen worden, hoe eerder Poetin en zijn trawanten uit het Kremlin weg zijn. En hoe kleiner de kans op verdere terreur tegen de Europese democratie en economie.

En moet Oekraïne nu lid worden van de NAVO, zoals Zelenski, gesteund door de Baltische staten, voorstelt? Informeel is Oekraïne dat al, het wordt door vrijwel alle NAVO-landen militair gesteund.

Als het nu ook nog formeel lid wordt betekent dit dat alle NAVO-landen in oorlog met Rusland zijn, Een nog verdere escalatie. Dan springen we in de spuwende vulkaan.

Lid van de NAVO had Oekraïne veel eerder moeten worden, dan had Poetin de invasie van 2022 niet aangedurfd. Ik heb het in 2014 voorgesteld in een artikel in Trouw, onder de titel ‘Oekraïense strijd is onze strijd geworden’. Toen ik nog met Zjenja getrouwd was en Goedroen bijna vergeten was.

BIJ GOEDROEN

‘Kabouters zijn altijd welkom in Wacholder’ twinkelde Goedroen. Zij wist van de Amsterdamse geschiedenis door haar bezoek, lang geleden, aan de oproerige Nieuwmarktbuurt.

We reden in haar auto naar de boerderij, het was zo heerlijk haar te zien na die berg van tijd, we gluurden elkaar aan en lachten terwijl wij lindelanen en graanakkers doorkliefden.

Toen ik het portier opende en voet aan haar grond zette zag ik in Goedroens moestuin de spinazie, bieslook en zelfs polsdikke komkommers glanzen, goudsbloemen en viooltjes er vrolijk doorheen. We zoenden, niets stond ons in de weg, we deden precies waar we zin in hadden. Zonder oponthoud, als losgelaten kleuters.

Haar ouders hadden wel in dit huis gewoond, maar waren al sinds lang overleden. Ze toonde me trots haar kaaskamer, schoon als een laboratorium. ‘Gebruik je schoonmaakmiddel K-75?’ vroeg ik, want ik herinnerde me dit probate middel uit mijn eigen tijd als kaasboer. Zij straalde en antwoordde dat ze dit alles met Vim deed, want daarvan hadden ze in Wacholder een grote voorraad bewaard, wat heel verstandig is, want kopen kun je dit middel ook in Duitsland niet meer. Ze straalde trots tussen de blinkende kaasvaten en we zoenden weer. Ik speelde een Ballade op de piano en zij zong Lily Marleen voor mij en we kregen van het zoenen geen genoeg.

NAAR WEIMAR

‘Kom,’ zei ik de volgende ochtend, ‘laten we naar Weimar gaan.’ Dat stadje, nu op een paar uur rijden oostwaarts, was al sinds mijn vroege jeugd een verlangen van mij. Mijn vader had er honderd jaar geleden een bezoek aan gebracht en hij vertelde dat het het allerfijnste was dat dat mooie Duitsland te bieden had. Kort na de eerste wereldoorlog was het geweest en sindsdien was hij niet meer van poëzie en kunst weg te slaan.

Ik was altijd al jaloers op hem dat ik nooit in Weimar geweest was. Hij had in Weimar een forse, gipsen buste van Goethe gekocht en helemaal naar Den Haag gesleept, uiteraard zonder auto.

Daardoor had ik als kind al een gekke band met Goethe gekregen, zonder dat ik iets van de literaire held kende. Het was bij het bombardement begonnen. Mijn vader had, nadat we bij Oom Huug en tante Cato in veiligheid waren gekomen, de volgende dag het beeld van Goethe uit ons geruïneerde huis gered en nog een paar dagen later werd ik samen met Goethe in een kinderwagentje door hem voortgeduwd op een lange tocht door de stad om een leegstaand huis te vinden. Sinds die tocht samen in het wagentje zijn Goethe en ik vrienden en stelde ik me voor dat ik eens, op een kritiek moment in mijn leven, bij Johann Wolfgang Goethe het antwoord zou gaan halen op de persoonlijke vragen waarmee ik zat.

Dat was nu.

GROENE JURK

Goedroen droeg een donkergroene jurk van fluweel met witte kraag en we gingen op weg, dieper mijn nieuwe wereld in. ’Vroeger was het hier DDR,’ vertelde Goedroen, aan het stuur van haar oude voertuig, ‘maar je zult zien, Weimar is anders.’

Reageert de Slang werkelijk op de aanvallende Oekraïense troepen en wat ontdekken Goedroen en ik in Weimar?

Wordt vervolgd!

FOTO: We dansen op de vulkaan, maar als we willen blijven dansen is er maar één weg het minst onveilig en dat is Oekraïne aan de overwinning helpen.

Afbeelding bij ‘Dansen op de vulkaan’

De oorlog in oktober 2022: zie de tijdlijn.

In deze aflevering: Vladimir Poetin, Volodymyr Zelensky, Joe Biden, Jozef Stalin, Zjenja, Goedroen.

Thema's in de reeks: De oorlog in Oekraïne, Poetin en Rusland, Onderhandelen over vrede.