Herhaalt val Sovjetunie zich?

Een 66 kilometerlang konvooi van aanvalsvoertuigen nadert vanuit Kiev. Die wil ongetwijfeld de stad omsingelen en de bewoners uitroken. Wat kunnen wij doen om Oekraïne te redden?

Gelukkig zijn de Europese staten eindelijk uit hun luie stoelen gekomen en spannen zij zich nu echt in om Oekraïne bij te staan met wapens, met opvang en met sancties. Is dat doeltreffend? Bevrijdt het Oekraine van dat donderende geweld?

Ja, wapens zullen de weerstand van het Oekraïens verzet helpen. Een verzet dat nu veel meer is dan alleen het leger, het is ook het verzet van het volk met z’n Molotowcocktails of van mensen die zich lijfelijk in de weg stellen van aanrukkende tanks. Elk uur dat de oorlog klanger duurt vergroot Poetins schande en maakt zijn positie aanvechtbaarder.

Opvang van vluchtelingen, materiële hulp om te voorkomen dat de `Oekraïeners verrekken van honger of kou is niet alleen een menselijke plicht, maar het is ook de voorwaarde voor het voortduren van hun verzet tegen het Russisch fascisme.

Helpen de sancties echt?

Daarover is twijfel op z’n plaats. Ja, sancties zorgen voor onrust en op den duur voor tekorten die tenslotte ook de oorlogskracht van het land zullen raken.

Aan de andere kant treffen zij ook de gewone burgers. Die gefrustreerd in de rij staan voor pinautomaten en merken dat hun roebels plotseling veel minder waard zijn. Of dat producten niet meer te koop zijn, of dat zij hun favorieten niet meer kunnen toejuichen bij wereldkampioenschappen.

.De paar oligarchen die zich nu ‘tegen het bloedvergieten’ hebben uitgesproken, hebben Poetin niet rechtstreeks durven aanvallen, maar slechts in het algemeen hun onbehagen uitgesproken. De demonstraties op straat, die zich wel tegen Poetins oorlog richten zijn nog klein en vinden weinig bijval.

CENSUUR

Ik betwijfel of die frustraties van de overgrote meerderheid die zich afzijdig houdt van politiek zich rechtstreeks tegen Poetin zullen richten.

De mensen zijn zeer slecht of helemaal niet geïnformeerd. Zeer velen kijken nog altijd alleen televisie en zien daar Poetin, Lavrov of hun Goebbels, die daar Kiseljov heet. Deze mensen vertellen hen leugens. Namelijk dat er een speciale operatie om Oekraïne van nazi’s te bevrijden gaande is. Over oorlog, invasie of bombardementen geen woord. En hun toespraken worden in dezelfde bewoordingen herhaald in de kranten.

Gedwongen, zoals de legale kranten in Nederland de aanwijzingen van de Duitse bezetter moesten volgen. Een krant die het woord ‘oorlog’ afdrukt krijgt straf. Er is maar één krant die het wél aandurft om te zeggen waar het staat en dat is Novaja Gazeta, maar van dit medium zijn dan ook al een rits redacteuren en journalisten vermoord. De krant houdt zich nog slechts staande omdat het steunt op het prestige van de laatste Sovjetpresident, Gorbatsjov.

De meeste Russen geloven eenvoudig de leugens van Poetin, hun patriottisch gevoel wordt erdoor gekoesterd. Het Levada Centrum voor meningspeiling in Rusland geeft aan dat de meerderheid van het Russische volk Poetin steunt, vooral de ouderen. De jongeren, met hun computers, hebben wat meer toegang tot buitenlandse informatie met als gevolg dat zij meer kritiek hebben.

ZWARTE DOOS

Zolang dit de stemming is van het Russische volk, kan Poetin de frustraties als gevolg van de sancties makkelijk op het Westen richten. Je hoeft er niet aan te twijfelen dat hij dat zal doen en dat hem dit zeker deels zal lukken. Of helemaal?

Tegenover de propaganda staan vele telefoongesprekken die Oekraïense burgers nu met hun familie in Rusland voeren. Zij vertellen hen van de verschrikkingen van Poetins oorlog. Daardoor sijpelt de waarheid ook in de zwarte doos die Rusland geworden is. Poetin kan proberen telefoonlijnen af te snijden of ‘geruchten’ en ‘desinformatie’ te verbieden, maar gemakkelijk is dat niet.

Het is voor Europa essentiëel om te proberen de echte waarheid aan de Russische bevolking door te geven. Dat kan door steun aan media die vanuit de Baltische staten politiek nieuws uitzenden naar Rusland, via TVof radio.

Maar wat WIJ, westerse Europeanen, kunnen doen is praten met Russische migranten die uit nationalistische gevoelens toch Poetin blijven steunen.

Als wij hen kunnen overtuigen van de moord en het onrecht die de wrede heerser begaat, dan druppelt ook dat weer Rusland binnen. Het zijn druppels, maar zelf probeer ik dat op die manier. Tot voor kort gaf ik ook via Facebook Messenger morele en informatieve steun aan een actieve bewoner van een Russische hoofdstad, maar sinds enkele dagen is dat contact verbroken. Mijn vriend had al gewaarschuwd dat hij voor de rechter moest komen. Toch zijn het die contacten die wij zelf kunnen leggen en daardoor iets kunnen bijdragen aan de meningsvorming in Rusland.

DE VERZWEGEN OORLOG

Doorslaggevend voor het voortbestaan van het Poetinregime is de openbare mening in Rusland.

Waarom is de afkeuring van de Sovjet regering eind jaren tachtig uiteindelijk zo heftig geworden dat de staatspropaganda ongeloofwaardig werd en het tot massademonstraties kwam en het schijnbaar onaantastbare communistische bolwerk explodeerde?

Door de lange rijen voor de winkels. De lange rijen voor pinautomaten doen daaraan denken Door de ramp bij de kernreactor van Tsjernobyl, die eerst verzwegen werd en tenslotte in volle omvang doordrong. Dat is enigszins te vergelijken met de nu verzwegen oorlog, waarvan de waarheid vroeg of laat moet doordringen.

En tenslotte door de oorlog in Afghanistan die maar niet gewonnen werd en waarvan de lijken van de soldaten werden verheimelijkt. De niet gewonnen oorlog in Afghanistan was de druppel op de gloeiende plaat. En die is hopelijk te vergelijken met de oorlog tegen Oekraïne.

Want het hangt ervan af hoe snel Rusland de `Oekraïense tegenstand kapot krijgt. Ik ben bang dat het de Russen zal lukken met grof geweld de hoofdsteden te bezetten, de hoofdmacht van het Oekraiense leger te verslaan en een marionettenregering te installeren.

Tegelijk ben ik er zeker van dat daarmee het Oekraïense verzet niet gebroken zal zijn. Vanuit de bittere ervaringen met het Sovjet verleden zal het verzet doorgaan. Zowel als querilla als door burgerlijk verzet. Dat krijgt de bezettingsmacht niet in de hand. En de waarheid over het duivelse geweld van Vladimir Poetin zal tot in de uithoeken van zijn rijk bekend worden.

En als dan ook nog eens de economie op instorten staat, dan breekt zijn macht.

Dan herhaalt zich iets dan herinneringen zal oproepen aan 1991, het einde van het Sovjet imperium.

Zal dat lukken? Wordt vervolgd!

Foto: Moskou augustus 1991, mensen veroveren een tank van coupplegers die de Sovjet Unie willen redden, dit is de val van de communistische staat, de Wende