Vera ik waarschuw je
Ik schreef met het puntje van mijn tong uit de mond Vera een lange brief, in keurige Cyrillische letters, met een rode fineliner op vijf blaadjes hagelwit papier. Mijn vrouw Zjenja wist er niet van, want ik meende zeker te weten dat zij het zou afkeuren en zou proberen de brief tegen te houden, maar ik vond Vera’s Moskouse adres op een van de pakketten die Zjenja klaar had gezet om naar haar dochter te verzenden.
Ik was zo bang dat mijn stiefdochter Vera een relatie zou krijgen met de vriend bij de FSB, dat ik haar móest waarschuwen. Natuurlijk was zij, net zoals de meeste Russen, niet op de hoogte van de geschiedenis van de Federalalnaja Sluzjba Bezopasnosnosti, de staatsveiligheidsdienst: de jongste tak van de terreurorganisatie van de Russische staat. Door de eeuwen heen. Al tijdens Tsaar Peter de Grote ontstond deze geheime politieorganisatie en zij stond ook toen al bekend om haar moorden en de verschrikkingen.
Een kopie van de brief heb ik in het laatje onder mijn computer bewaard:
AMSTERDAM, 4 OKTOBER 2020
Lieve Vera,
Ik schrijf je deze brief omdat ik van je houd en omdat ik weet dat het voor jouw toekomst, die van je moeder en mij belangrijk is dat ik je nu waarschuw.
Ik vraag je om deze brief 10 keer te lezen, want er staan gebeurtenissen, namen en lettercombinaties in die voor jou nog onbekend zijn, omdat het een voor jou wellicht verbazingwekkende kant van de geschiedenis van jouw land belicht.
Ik moet je het verleden en heden uitleggen van de organisatie waarbij jouw nieuwe vriend in dienst is. De FSB, de Федеральная служба безопасности, is de laatste opvolger van de Ochrana, Охранное отделение, de geheime politie van de Tsaar. Deze organisatie was opgericht om mensen die het systeem bestreden, mensen zoals wij, gevangen te nemen en kapot te maken door verbanning, marteling of moord. De opeenvolgende organisaties van deze moorddadige bende waren steeds voortzettingen van waarmee de Ochrana begonnen was.
OCHRANA
De Ochrana (Bewakingsafdeling) was in 1881 opgericht in Sint-Petersburg, toen de hoofdstad. De Ochrana bedacht haar complottheorieën precies op de plek waar nu de trollenfabriek van de FSB staat. Want de Ochrana legde zich ook toen al toe op desinformatie en complottheorieën. De pijn daarvan is ook nu nog voelbaar door de uitvinding van een geestelijke tijdbom.
“De Protocollen van Sion” is de mythe dat er aan het eind van de negentiende eeuw een bijeenkomst zou zijn geweest van machtsgeile Joodse wereldleiders in het Zwitserse Sion, waar zij het plan beraamd zouden hebben om de wereld in hun klauwen te krijgen. De verzonnen notulen (‘protocollen’) van die nooit gehouden vergadering werden in 1903 door de Ochrana gepubliceerd als bewijs van het Joodse gevaar.
Waarom ik jou dit vertel? Die ‘Protocollen van Sion’ zijn een bijbel van het antisemitisme geworden, een bom die in Auschwitz ontploft is. In de Arabische landen, maar ook onder Westerse rechtsextremisten, worden de “Protocollen’ nog steeds domweg als een authentiek document beschouwd.
En ook door vele van jouw landgenoten, omdat door de organisaties die de Ochrana later opgevolgd zijn nooit excuses zijn aangeboden voor de productie van deze ideologische atoombom. De uitvinder van deze vervalsing was een complotbedenker van de Ochrana, hij heette Matvei Golovinski (1865 – 1920). Een onbekende maar duivelse persoon in de geschiedenis van jouw land.
Je kent die naam niet, omdat de Ochrana en opvolgende organisaties, zelfs niet de FSB van je vriend, ooit een rol in dit fatale bedenksel erkend hebben. Je weet daarom ook niet dat hij een vriend was van de beroemde schrijver Fjodor Dostojevski.
De grondgedachte van de Ochrana was dat de opstandige groeperingen moesten worden geïnfiltreerd en gefalsifieerd. Met dat laatste doel heeft de Ochrana allerlei pseudo-revolutionaire organisaties en vakbonden opgericht en heeft het opstandige organisaties waarvan zij verwachtten dat die schade zouden berokkenen aan de echte revolutionaire organisaties, versterkt. Zo kwam de Ochrana ertoe om de Bolsjewisten van Lenin te steunen, omdat die in de minderheid waren en radicale tegenstanders van de Mensjewisten., de Sociaal-Revolutionairen en de anarchisten. Een kleine vergissing, die er wel toe heeft bijgedragen dat vele medewerkers van de Ochrana in de Communistische Partij kwamen, eerst als infiltrant, maar later gewoon als lid.
De voormalige spionnen van de Ochrana hebben aangeboden voor de nieuwe Geheime Dienst de Cheka te werken. Matvei Golovinski, schrijver van de ‘Protocollen van Sion’ was er zo een.
TSJEKA
Stiefdochter van me, In 1917 is de Ochrana door de revolutionairen, die nog de littekens van de martelingen op hun lijf hadden, afgeschaft. Maar is hij ook werkelijk afgeschaft?
Nee, de geest en de praktijk van de Ochrana verdween niet. Het werk werd voortgezet door de Tsjeka, чк, de nieuwe naam die Lenin eraan gaf. Tsjeka betekent in onze taal Spion.
De geheime dienst bleef een TERREUR-organisatie, omdat ze de wapens van de verzetsmensen - krantjes en demonstraties- bestreed met massale terreur.
Vanaf nu waren niet alleen maar linkse organisaties de prooi, maar ook de tsaristische organisaties van de Witten, die in jullie gruwelijke burgeroorlog de belangrijkste tegenstanders waren van de communisten. Maar ook bij de Witten hadden zich vele voormalige spionnen van de Ochrana aangesloten.
CONCENTRATIEKAMPEN
Waarom vertel ik je dit, lieve Vera? Om je uit te leggen dat de geest van de Ochrana aanwezig is gebleven in de veiligheidsdiensten van zowel de linkse als de rechtse Russische politieke machten.
De Tsjeka beschouwde eigenlijk iedereen die buiten de Communistische Partij politiek actief was als ‘contrarevolutionair’. De Tsjeka had een brede taak, die zich ook naar het buitenland uitstrekte. Want veel tegenstanders van de staatsgreep van Lenin waren naar het buitenland gevlucht. Ook daarin waren de voormalige agenten van de Ochrana al getraind, die hadden hun werk ook vroeger vanuit Parijs en Londen gedaan om de ballingen van toen te achtervolgen.
In 1921 had de Tsjeka al ongeveer 200.000 agenten, stel je dit leger voor, Vera! Tsjeka-leden werkten in de concentratiekampen, deden aan voedselinbeslagnames en sloegen opstanden van arbeiders en boeren neer. De Tsjeka strafte ook muiterij in het Rode Leger, zoals van de matrozen van Kronstadt. Desertie werd gestraft door executie of van familieleden die gegijzeld waren door de Bolsjewisten.
Ik heb jou al eens een boek met foto’s van de concentratiekampen laten zien, maar dat ben je misschien vergeten. Het leven in de concentratiekampen was geen leven. Volgens Tsjeka-leider Martin Latsis stierven mensen in de kampen als vliegen door de kou en de honger. Bewakers gebruikten gearresteerde vrouwen als hoeren. Het aantal slachtoffers van de terreurorganisatie? Honderdduizenden.
IJZEREN FELIKS
Lenin benoemde Felks Dzjerzjinski tot leider van de Tsjeka. De Hij nam het beruchte gebouw Loebjanka in Moskou in gebruik als centrale. Jij hebt dat vast wel gezien en je weet misschien dat het nog steeds het hoofdkwartier is van de organisatie van jouw nieuwe vriend uit Archangelsk. Mensen denken vaak dat Rusland vanuit het Kremlin wordt bestuurd, maar let op, veel belangrijke besluiten komen ook rechtstreeks uit de Loebjanka. Daar worden niet alleen mensen gemarteld, er wordt daar ook bestuurd, omdat de geheime dienst nu net zoals toen ongeveer de kern van het staatsbestuur vormt.
En je kent ook de naam Dzjerzjinski, de man die de naamgever is van de stad nabij Nizjni Novgorod die de smerigste lucht van Rusland uitbraakt, misschien als herinnering aan de Tsjeka en haar leider Dzjerzjinski, die nog steeds als de held van de organisatie van jouw vriend wordt beschouwd.
Feliks Dzerzjinski, ‘IJzeren Feliks’, liet zijn Tsjeka-mensen meedogenloos optreden. Zijn instructies van 31 mei 1918 aan de gevolmachtigden in de steden luidden: ‘Strenge maatregelen te nemen tegen alle arbeiders die, beïnvloed door de Socialisten of Mensjewieken en Sociaal-Revolutionairen en andere contrarevolutionaire smeerlappen, hebben gestaakt of gedemonstreerd tegen de Sovjetregering. In elke stad dient een oproep aangeplakt te worden waarin staat dat de Tsjeka elke bandiet, dief, speculant en contrarevolutionair die samenzweert tegen de Sovjetregering ter plekke zal executeren. Neem vastberaden mensen in dienst die weten dat een kogel het doeltreffendste middel is om iemand het zwijgen op te leggen.’
Je vindt het misschien cru Vera, maar je kunt de Tsjeka vergelijken met de Gestapo en Feliks Dzjerzjinski met Reinhard Heydrich. Dzjerzjinski was een koelbloedige alweter die zijn tegenstanders levend liet bevriezen of in een houten ton, waarin aan de binnenkant spijkers uitstaken, van een bergrug liet rollen en als een bloedige klomp liet verdwijnen.
NKVD
Lieve Vera, de geschiedenis is te lang en te dramatisch om je in één brief te kunnen vertellen.
Vanaf de oprichting van de Sovjet-Unie, in1922, ging de Tsjeka op in de VKVD. Het Volkscommisariaat voor Binnenlandse Zaken, Народный комиссариат внутренних дел. Het was nu dus een ministerie, vergelijkbaar met het Ministerium für Staatssischerheit (MfS) van de DDR, dat eigenlijk ook gewoon een andere naam was voor Stasi.
Je schrikt er misschien van, lieve Vera, maar de NKVD heeft een onbeschrijflijk wrede geschiedenis, onder leiding van de ploert Josef Stalin. Na de ‘gewone’ politieke moorden heeft de NKVD de vreselijke hongersnood in Oekraïne georganiseerd, de dood van 4 miljoen arme boeren. Als je het niet gelooft kun je het nazoeken. Het heeft zich afgespeeld in 1932-33.
Stalin liet de directeuren van de NKVD massa’s andere burgers ‘zuiveren’ -ahum vermoorden- om ze daarna zelf te laten ‘zuiveren’. Dat overkwam de beul Genrich Jagoda en ook de kwaadaardige dwerg Nikolaj Jezjov, nadat zij ieder eerst ontelbare onschuldige Sovjetburgers hadden gedood of in concentratiekampen hadden laten opsluiten.
De NKVD had ook de leiding over het hele netwerk van Goelags. Jij herinnert je dit misschien niet meer, maar Goelags waren concentratiekampen waarin onschuldige arrestanten zich kapot moesten werken in Poolgebieden. De taak van de NKVD was dezelfde als die van de SS in de Duitse kampen.
In de Tweede Wereldoorlog (die bij jullie grote Vaderlandse Oorlog wordt genoemd) gingen de troepen van de NKVD met mitrailleurs achter de gewone troepen aan, om iedereen neer te maaien die tekenen gaf van overgave of desertie.
KGB
Vera, ik moet er pijlsnel doorheen want ik kan je alleen maar het topje van de geweldige ijsberg laten zien.
Na Stalins dood kreeg dezelfde terreuroganisatie weer een andere naam. Nu ging hij KGB heten, Комитет государственной безопасности , ‘Comité van staatsveiligheid’. Weer een reusachtige organisatie, met een half miljoen medewerkers. Het vormde opnieuw de ruggengraat van de staat. Officieel was de Communistische Partij de ruggengraat, maar in de praktijk hadden de leden van die partij een invloed die in geen verhouding stond tot die van de KGB’ers.
De Communistisch Partij mocht zich wel bemoeien met het lagere organisatie werk maar voor de grote staatszaken moest je bij de KGB zijn. Haha! Bij de KGB aankloppen? Toegang kon je niet krijgen.
Achter de gesloten deuren van de Loebjanka regeerde de KGB, met zijn vertegenwoordigers in de regering en de staat. De KGB-top besliste over leven en dood.
Vladimir Poetin was maar een kleine officier, toen hij voor de KGB in Dresden spion was, jaren tachtig. Zijn idool Joeri Andropov, was toen directeur van de KGB en daardoor weldra ook president van de Sovjet-Unie. Andropovs voorbeeld heeft hij gevolgd.
FSB
Lieve stiefdochter, toen jij leerlinge van school nr.345 was, werd Poetin directeur van de organisatie waar jouw vriend nu voor werkt. De FSB, de Федеральная служба безопасности, De Federale Veiligheidsdienst. Hij was in 1997 daardoor in één klap zowat de machtigste man van Rusland en het was geen toeval dat hij kort daarna tot president werd gekatapulteerd.
Ook nu weer werden de hoogste politici gekozen uit mannen van de FSB. Nikolaj Patrousjev, de volgende directeur, werd de machtige secretaris van de Veiligheidsraad. Al die mannen die bij de KGB en later de FSB de terreur hadden georganiseerd kwamen aan de top.
Poetin en Patrousjev hadden bijvoorbeeld de leiding gehad over de ontploffingen bij Russische flatgebouwen in 1999, om de mensen rijp te maken voor de tweede oorlog tegen Tsjetsjenië. Alexander Bortnikov, de nu directeur is, had de leiding van de moord op de man die dit FSB-complot achter die ontploffingen heeft blootgelegd.
Je vindt het vast naar om te horen, lieve Vera, en het spijt me dat ik je het zeggen moet. Maar Alexander Litvinenko, die als ex-FSB’er naar Londen was gevlucht en daar een boek publiceerde over de verantwoordelijken voor de criminele ontploffingen (Poetin en Patrousjev!), die honderden mensen het leven gekost hadden, werd daar, in Engeland, op bevel van Poetin en Patrousjev vermoord met radioactief polonium.
ZUIVERINGEN, BEGRIJP JE, VERA?
Dit moet ik je tenslotte nog zeggen lieve Vera, Aleksander Bortnikov, nu de directeur van de FSB, heeft zelfs de Grote Zuiveringen van Stalin uit de jaren dertig goedgepraat, door te zeggen dat die ‘deels’ terecht waren en dat er ook nu een tijd voor ‘zuiveringen’ aangebroken is. Hij doelt daarmee op iedereen die tegen Poetin is, al deze vrienden van ons zouden volgens hem moeten worden opgepakt en “weggezuiverd’. Alle mensen die zich tegen Poetin hebben gekeerd moeten worden gestraft.
In de persoon van Alexander Bortnikov leven Golovinski, Dzjerzjinki, Stalin, Jagoda, Beria en Andropov en die andere schurken voort.
Dat niet alleen: Poetin is nu metterdaad met de uitvoering van dit terroristische plan bezig. En het kan heel goed zijn dat jouw vriend Feliks een van de FSB’ers is die belast is met de opsporing en arrestaties van onschuldige, dappere mensen. Onze vrienden.
Begrijp je, dierbare Vera, dat ik er wakker van lig als jij met zo’n man, die zich leent voor de terreur van een barbaarse Veiligheidsdienst, zou trouwen? Als jij van zo’n man kinderen zou krijgen? En als het oorlog zou worden, schieten we dan op elkaar?
Stel je voor dat Feliks zou horen bij een FSB-groep die een aanslag op Navalny moet plegen … dan zou dat in Amsterdam een ontploffing veroorzaken. Voel je de gevolgen voor het huwelijk van jouw moeder en mij?
Je meelevende stiefvader,
Roel
Toen ik de brief in de rode brievenbus liet glijden voelde ik me opgelucht. Maar zou behalve de brief ook de boodschap haar bereiken?
Wordt vervolgd!
FOTO: Parade van de NKVD in Moskou,1936. Met het portret van Felix Dzjerzjinki, leider van de Tsjeka en opvolger NKVD. Dzjerzjinski: ‘Wij vertegenwoordigen zelf de georganiseerde terreur -laat dat duidelijk zijn.’
De oorlog in augustus 2022: zie de tijdlijn.
In deze aflevering: Vladimir Poetin, Aleksej Navalny, Jozef Stalin, Zjenja.
Thema's in de reeks: Poetin en Rusland, Lessen uit de geschiedenis, De oorlog in Oekraïne.