Van het front
Ik zit met een laptop en een TV in mijn loopgraaf, aan het front. Terwijl Poetin zijn troepen dirigeert geniet ik slapeloos de voordelen van Facebook: direct contact met mensen in Rusland, Oekraïne en elders.
Trillend heb ik de lange toespraak die Poetin hield voor de Russische Federatieraad aangehoord. Nu ik speur naar historische breukpunten is die toespraak, voor zijn bedeesde huurlingen die hem vroegen de twee marionetten republiekjes in de Donbass te erkennen, voor mij dit hét moment.
Op maandag 21 februari 2022.
Wát verordonneert de man op zijn troon?
Oekraïne is geen staat. Het is ‘een creatie van de Sovjet-Unie, een fout van Lenin. Dit herinnert mij aan Poetins uitspraken bij zijn verovering van de Krim, toen hij beweerde dat”Chroestjov ‘in een dronken bui’ de Krim aan Oekraïne had gegeven.
Maar nu gaat hij nog een stap verder, Oekraïne bestaat niet als staat.
Er is slechts ‘het régime op het territorium van Oekraïne’, een kolonie van Amerika. Wat daarentegen, zegt hij, wel bestaat zijn de tot voor kort onbekende ‘Volksrepublieken Donjetzk en Loehansk.
Daarmee draait de heerser zijn officiële zienswijze om. Want tot op dat moment had hij formeel Oekraïne als staat erkend, hij heeft er gedurende zijn hele regering een ambassade gehad en heeft in de vergadering van de Verenigde Naties nooit gemeld dat er een niet-bestaande staat aan tafel zat. En nog in de akkoorden van Minsk van 2014/15 heeft hij erkend dat Oekraïne de staat is die recht mag doen gelden op de hele Donbass.
OORLOGSVERKLARING
De Akkoorden van Minsk zijn dus niet alleen buiten werking gesteld door deze toespraak, maar de hele staat Oekraïne is bij yoverslag verdwenen. En vervangen door twee nieuwe republiekjes in een hoekje van het land, die aanspraak maken op het gehele gebied ten oosten van de rivier de Dnjepr. De rest van het land is: Rusland.
Ook die republiekjes zijn in de praktijk eigenlijk Rusland, Dus het gehele territorium is Rusland, niet alleen historisch maar ook actueel. Zo ziet nu de landkaart er uit die Poetin voor ogen heeft.
Dat had hij al langer laten doorschemeren, maar nu heeft hij het tot de Russische staatsleer gemaakt. Nu zullen ook de Russische schoolkinderen het zo leren.
We leven in een tijdperk waarin formele oorlogsverklaringen niet meer de gewoonte zijn, maar de toespraak van Poetin is een informele oorlogsverklaring. Het is er een voor nu en later. Aan de wel degelijk bestaande staat Oekraïne.
Vanuit mijn loopgraaf zie ik de tanks al komen.
Waar gaan ze heen?
De ‘vredestroepen’ zoals de nieuwe Tsaar ze liefkozend noemt, gaan eerst naar de twee republiekjes. Daar hadden ze zich eigenlijk al sinds april 2014 verstopt, toen de door Rusland ondersteunde opstand tegen Oekraïne begonnen was.
Maar ze zijn er nu ‘op uitnodiging’ van de ‘republieken’. Die ook slechts een creatie van Poetin zijn. Een fake uitnodiging van twee fake staatjes, maskers van Poetin zelf. Knap is het wel, want de internationale pers heeft acht jaar lang gesproken over een ‘burgeroorlog’. Wat een groot publicitair succes was voor de kamirovka oorlogsvoering van Poetin, Want zolang het als een burgeroorlog werd aangezien kon hij er niet voor ter verantwoording worden geroepen.
WAARHEEN GAAN DE TANKS?
Zullen Poetins tanks achter de internationaal overeengekomen contactlijn blijven?
We lezen in onze media dat dit de vraag is, omdat Donjetzk en Loehansk aanspraak maken op de rest van de twee gelijknamige provincies in Oekraïne, die meer dan twee maal zo groot zijn.
We lezen dat het de vraag is of Poetin die claim van de twee, door hem erkende republiekjes zal overnemen. Daarbij word eraan voorbijgegaan dat de werkelijke, politieke leiding van de twee republieken zich steeds in Moskou heeft bevonden. En dat die claim dus vanuit Moskou is geformuleerd of en goedgekeurd is.
Waar de tanks heen gaan is dus afhankelijk van de vraag of Poetin zijn eigen strategie, waarvan die claim een onderdeel is, wil voortzetten. Twijfel maar niet, daarvoor staat zijn oorlogsverklaring van 21 februari garant.
De vraag is alleen WANNEER de Russische tanks daarheen gaan. En in welke combinatie met andere aanvallen op de echt bestaande staat Oekraïne. Dat wordt een vreselijke oorlog.
GEORGIë
Waarom zijn Donjetzk en Loehansk volgens Vladimir de Grote en zijn volgelingen eigehlijk TWEE republiekjes, samen nog geen kwart van Nederland? Wellicht zodat hij ze desgewenst tegen elkaar kan uitspelen. Het doet me wel denken aan een vorige oorlog van Poetin, die tegen Georgië.
In augustus 2008 ontfermde Poetin zich met een etnisch conflict in dit land, namelijk in Zuid-Ossetie. Nadat de Ossetiërs daar Georgische dorpen hadden geplunderd wilde president Saajashwilli daar de orde herstellen en zond er zijn soldaten. Zuid-Ossetiê was een regio in de Kaukasus, een paar valleien met enige autonomie binnen de Georgische staat. Poetin koos radicaal partij voor de Osseriërs, op de manier waarop hij dat nu doet met Donjetzk en Loehansk.
Hij erkende Zuid-ossetië als staat, zond er zijn troepen heen en gebruikte het republiekje als uitvalsbasis om Georgïë binnen te trekken. Hetzelfde deed hij in Abchazië, een regio van Georgië langs de Zwarte Zee. Ook dat schoot hij met ‘vredestroepen’ te hulp en gebruikte het als uitvalsbasis tegen de Georgische staat.
De oorlog tegen Georgïë draaide om hetzelfde thema als nu. Poetin wilde het afvallige ex-Sovjet-land, dat evenals Oekraïne bezig was de weg naar het Westen te zoeken, binnen zijn invloed houden. Hij deed het met dezelfde strategie. Etnische tegenstellingen binnen het land voor zijn eigen doel misbruiken.
Dat is hem in Georgië gelukt.
De bemiddeling van de Franse president Sarkozy bracht op papier wel een verdrag, maar daar hield Poetin zich niet aan en hij slaagde er ook in om in de hoofdstad Tiflis een bevriende regering op poten te zetten.
EUROPESE EMPATHIE
Zal hem dat in Oekraïne ook lukken?
Als ik vanuit mijn loopgraaf m’n verrekijker naar achteren richt zie ik in Kiev een vastbesloten en relatief kalme regering. Die terecht aan de NATO-landen meer steun vraagt.
Maar die steun is niet gul. Duitsland blokkeert zelfs op dit moment nog wapenleveranties aan het benarde land. Het verbiedt Estland om de van Duitsland gekochte houwitsers aan Oekraïne te geven, wat het land graag zou willen.
Europa stelt sancties in. Hebben die geholpen om Rusland zich uit de Krim terug te trekken? Of om de acht jaar durende strijd in de Donbass te staken?
Allerminst.
Europa herhaalt de oproep aan Poetin om zijn troepen terug te trekken en te gaan onderhandelen. Europa wil, als Poetin maar aan tafel komt, begrip tonen voor wat hem pijnigt, zijn knagende behoefte aan meer veiligheid in Europa.
Het is sympathiek dat de EU bereid is empathie te tonen.
Maar empathie hebben we misschien zelfs iets te veel als het gaat om gestoorde machthebbers als Dolle Poetin. Er gaan hier veel stemmen op van mensen die zeggen dat we ons moeten inleven in zijn gevoel van bedreigd te worden door de NATO en zijn behoefte aan meer veiligheid.
Veiligheid? We schijnen niet te vergrijpen dat zijn behoefte aan "veiligheid" geveinsd is. De machthebber kan weten dat er geen Europees land is die erover peinst Rusland aan te vallen. Zijn gevoel van onveiligheid is een smoes om tot de aanval over te gaan.
Misplaatste empathie kan ons, democraten, lelijk opbreken. We hebben hier te maken met een grootheidswaanzinnige vijand die geen behoefte heeft aan empathie en alleen bestreden kan worden met zijn eigen wapens.
In de zomer van 22014 stond ik op het Museumplein in Amsterdam voor het Russisch consulaat en demonstreerde met een groep Oekraïners tegen de bezetting van de Krim en de Donbass (FOTO). Ik hield mijn toespraak in het Russisch, want Nederlanders waren er nauwelijks. Er was geen woord Spaans bij, behalve: No pasaran!
Hadden Europese burgers meer belangstelling gehad voor Oekraïne, dan zou ik nu die tanks van Poetin niet zien aanrollen.
Houden we hem tegen?
Wordt vervolgd!
De oorlog in februari 2022: zie de tijdlijn.
In deze aflevering: Vladimir Poetin.
Thema's in de reeks: De oorlog in Oekraïne, Poetin en Rusland.