God beware ons
Tien jaar geleden gaven mijn Russische vrouw Zjenja en ik een interview aan een plaatselijke radiozender in Nizjni Novgorod. Zoals mijn lezers weten is dat de derde of vierde stad van Rusland, gelegen aan de onstuimige Wolga bij de monding van de Oka. We hadden gezellig afgesproken bij mijn schaakclub, in het gebouw van het Dom Veteranov aan de Prospekt Oktobrija in de autorijke wijk Avtozavod en de interviewster vond ons helemaal enig.
‘Een Russisch-Nederlands echtpaar, geweldig’ jubelde ze tegen haar luisteraars. Ze vond het reuze interessant dat Zjenja in Amsterdam woonde en werkte. Ze sloeg een bewonderende toon aan toen Zjenja vertelde hoe goed zij Nederlands sprak en in Amsterdam haar werk deed. Niet minder enthousiast reageerde zij toen ik in accentrijk Russisch vertelde hoe aardig mijn schoonmoeder voor me was, wat een aardige mensen ik op de schaakclub had ontmoet. Ze was nieuwsgierig naar mijn groene politiek in Amsterdam en liet me rustig uitpraten toen ik opmerkingen maakte over de beroerde lucht en het gore drinkwater in de Russische stad, ja zelfs toen ik de onderdrukking van de demonstraties in Moskou tegen de frauduleuze herverkiezing van Poetin, bekritiseerde.
VROUWENGEVANGENIS
Een herinnering uit een vervlogen tijdperk.: hoe ondenkbaar zou dit vriendelijke voorval nu zijn. Rusland is sedert de invasie van Oekraïne niet meer de gatenkaas autoritaire staat die het was, maar een neo-totalitair maffiarijk.
Nu zou het interview halverwege afgebroken worden. De interviewster zou als ‘buitenlands agent’ gearresteerd worden, ik zou als spion worden uitgezet of worden opgepakt wegens anti-Russische propaganda, om uitruilbaar te zijn tegen een Russische spion die in het westen vast zat. En Zjenja? Ze had haar terugreis naar Nederland kunnen vergeten, in de vrouwengevangenis die zich toevallig dicht bij de schaakclub bevindt.
Zou Zjenja daar dan een contract worden aangeboden om zich in te zetten voor de oorlog tegen Oekraïne, in ruil voor de belofte van vrijlating binnen een half jaar?
Ik weet niet of Poetin nu ook vrouwengevangenissen als een goede rekruteringsbron voor aanstaande heldinnen heeft aangewezen. Maar ik weet wel dat mijn ex daar vergeefs zou uitkijken naar de heer Jevgeni Prigozjin, hoofd van het Wagner-leger, want het staatshoofd schijnt hem het rekruteren van huurlingen in gevangenissen ontzegd te hebben. In zijn plaats doet het Russisch ministerie van Defensie dit nu.
DODENCULTUS
Aan Prigozjin zou Zjenja niet veel, maar toch wel iets gemist hebben. De boef spreekt duidelijke taal en heeft volgens mij de gave van het woord. Nu beweert hij dat zijn soldaten, zijn ex-gevangenen, in Bachmoeth ‘granatenhonger’ hebben, omdat hun kanonnen niet genoeg Oekraïners door zijn ‘gehaktmolen’ halen kunnen door gebrek aan munitie.
Daarmee bekritiseert hij defensieminister Sjojgu, over wiens generaals hij eerder sprak dat zij in eigen persoon ‘naakt’ aan het front zouden moeten worden geworpen. Ik denk ook echt dat veel Russen onder de indruk geweest zijn van de video waarin hij naast een flinke groep op de grond liggende lijken staat om dramatisch uit te leggen dat dit het gevolg is van de gebrekkige levering van munitie door het Russisch ministerie. ‘Dit zijn allemaal Wagnerstrijders die dinsdag zijn gesneuveld, en die doden hadden voorkomen kunnen worden als het Ministerie voor Defensie genoeg wapens had geleverd’, schreef Jevgeni Prigozjin. De provocerende vertoning van de gehavende, besmeurde lijken past in Prigozjins griezelige dodencultus, iets waarmee hij in het huidige Rusland scoort.
‘CATEGORIE LOSERS’
Hij geeft de politieke en militaire leiding in Moskou ervanlangs. Op de vraag wat hij ervan vindt dat Wagner minder genoemd wordt in de Russische media, antwoordt hij op zijn Telegramkanaal dat er een ‘categorie losers’ is die tot niets in staat is. Prigozjin, zelf ex-gevangene, prijst de 'gewone Rus', die hard werkt en zijn leven geeft voor de 'bescherming van het moederland'. Daardoor heeft hij een massa fans voor hem en zijn huurlingenleger. Veel nationalistische Russen zien hem als een groot leider van een 'elite-leger'.
Prigozjin heeft hen met zijn opschepperij in de waan gebracht dat hij doet wat nodig is zonder zich iets aan te trekken van de bureaucratische regels, waaraan iedereen in Rusland een bloedhekel heeft. Prigozjin heeft met zijn brallende uitspraken met succes het merkwaardige beeld opgeroepen dat het gewone leger faalt omdat het te braaf is. Ach ja, niet in Boetsja, Marioepol en omgeving heerst dit beeld, maar wel in Rusland.
SLUWE CRIMINALITEIT
Mogen we Prigozjin onderschatten omdat hij zo’n uitgesproken misdadig typ is, die zijn uit Oekraïense gevangenschap teruggekeerde soldaat met een voorhamer het hoofd laat verbrijzelen en dan vervolgens deze voorhamer intimiderend naar het Europees parlement zendt? Absoluut niet.
Zijn slimheid en gepoker met gewelddadige woorden maakt hem tot een van de gewiekste politici van Rusland, die in onze media ten onrechte ‘een oligarch’ wordt genoemd. Geld naar zich toe gegraaid heeft hij inderdaad, maar macht nog meer. En in het corrupte, immorele en willekeurige Rusland van vandaag kan hij bijzonder goed de volksheld uithangen. Het lot kan zijn toekomst naar alle kanten gooien. Prigozjin kan morgen zelf met een voorhamer bewerkt worden, hij kan uit een raam vallen, maar hij kan ook ooit door een succesvolle staatsgreep van het Wagnerleger de nieuwe president van de ‘Russische federatie’ worden. Rustig oud worden is er voor hem niet bij.
Sinds mijn ontdekking van hem, een jaar geleden, volg ik Prigozjin met een haast perverse belangstelling. Zijn sluwe criminaliteit evenaart die van Poetin, maar zijn directe, fysieke meedogenloosheid overtreft die van de toch niet weinig wrede dictator. Ik ben benieuwd wat er voortkomt uit zijn idee om een eigen politieke partij te stichten en daarmee aan de verkiezingen voor het presidentschap in 2024 deel te nemen. Als hij Poetin dan werkelijk uitdaagt wordt hij OF vermoord, OF tweede man in de regering, wat nu haast ondenkbaar is als je even vergeet dat we in waanzinnige tijden leven.
CHINA
In China is Poetins collega Hsi Jinping herkozen als staatshoofd, in een derde ambtstermijn. Iets wat tot nu toe grondwettelijk onmogelijk was. Zijn regering is in één moeite helemaal opgefrist door vervanging met zijn nauwste politieke vrienden. Zowel hij als zijn nieuwe minister van buitenlandse zaken Qi Gang hebben in hun toespraken zich scherp afgezet tegen de VS,
Hsi Jinping sloeg bij zijn speech in het Volkscongres Amerika direct in het gezicht, Het land zou volgens hem erop uit zijn om China te onderdrukken en in te dammen. Hij waarschuwde Biden dat als hij niet terug zou komen van zijn ‘verwrongen houding’ tegenover China en zijn bondgenoten (Rusland) dat er onvermijdelijk een ‘conflict en confrontatie’ zit aan te komen. Hsi en en Qi zijn het eens met Poetin dat de oorlog in Oekraïne plaatsvindt in het kader van een plan van de VS om de NAVO oostwaarts te laten oprukken, waarbij Oekraïne de stormram tegen Rusland is. Qi Gang echode Poetins opvattingen door te verklaren dat de VS ‘oorlogshitser nummer 1 in de wereld ‘ is.
Poetins oorlog tegen Oekraïne plaatst China en Amerika scherper dan ooit tevoren tegenover elkaar. China steunt Rusland, Amerika vormt de voorwaarde voor Oekraines overleving van die oorlog.
God beware ons als China wapens aan Rusland gaat leveren. Het minste wat dan kan gebeuren is een implosie van de handel tussen het Westen en China, met als gevolg de ineenstorting van de wereldeconomie.
Is het zinvol om te denken aan een groep van landen die de veiligheid van Oekraïne garanderen om gehoopte onderhandelingen met een goed gevoel te kunnen afsluiten?
Wordt vervolgd!
FOTO: Een andere Prigozjin. Een van de smerigste propagandaposes van de criminele Wagner-politicus, nu als lieve vrouwenheld. Mogelijk de inleiding van zijn verkiezingscampagne voor het Russische presidentschap in 2024.
De oorlog in maart 2023: zie de tijdlijn.
In deze aflevering: Vladimir Poetin, Joe Biden, Jevgeni Prigozjin, Zjenja.
Thema's in de reeks: Poetin en Rusland, De oorlog in Oekraïne.