Roel van Duijn

Hitler Poetin

‘Putler kaputt!’ Dit heeft me getroffen, de versmelting van Poetin en Hitler tot één persoon. Als strijdkreet, die in Oekraïne en Polen klinkt, prima. Maar is het echt waar dat je Poetin en Hitler over een kam mag scheren?

In de hitte van de oorlog mag je de waarheid niet uit het oog verliezen, want uiteindelijk is de reden waarom ik de Oekraïense verdedigingsoorlog ondersteun, dat de waarheid moet zegevieren, niet de propaganda.

Wat in het oog springt is dat zowel Hitler als Poetin een grote oorlog begonnen is. Al deed Hitler het samen met Stalin, toen die twee een duivelspact sloten om Oost-Europa samen als buit te verdelen. Hitlers aanval op Polen in september 1939 kun je vergelijken met Poetins invasie in februari in Oekraïne.

Hitlers aanval op Polen werd, evenmin als nu in Oekraïne, meteen door iedereen aangevoeld als het begin van een wereldoorlog. Rusland hield zich stil, om twee weken later hetzelfde te doen, aan de oostkant van Polen. Frankrijk en Engeland verklaarden weliswaar de oorlog aan Duitsland, maar feitelijk wachtten ze af. Polen jammerde eenzaam om hulp, net zoals Oekraïne nu.

Hitler gebruikte als voorwendsel dat hij de Duitsers in Polen te hulp moest schieten. Móest hij wel want de Duitsers werden in Polen mishandeld, beweerde hij. Polen had ook eigenlijk geen bestaansrecht volgens hem, want het was in werkelijkheid Duits Lebensraum, altijd al zo geweest. Kijkt Poetin deze demagogie van Hitler af, als hij briest dat de Russen in Oekraïne slachtoffer zijn van mishandeling, ja ‘genocide’? En dat Oekraïne niet echt bestaat omdat het ‘altijd al‘ tot het Russische rijk behoord heeft’?

FIJNBESNAARDE GEESTEN

Poetin en Hitler, veroveraars, jagers naar wereldmacht. Passend in het lieve rijtje Cyrus de Grote, Alexander de Grote, Caesar, Attila, Dzjenghis Khan, Iwan de Verschrikkelijke, Peter de Grote, Stalin en nog wat fijnbesnaarde geesten.

Maar hebben Poetin en Hitler ook echt dezelfde karakters, ideeën en zijn ze even gevaarlijk?

Ze zijn allebei door hun vaders geslagen, hoe hard weet ik niet, maar wel zo dat de biografen van beide mannen het vermelden als trauma dat mogelijk verklaart waarom zij zo graag anderen geweld aandeden.

Robert Kaplan, een beroemd schrijver en geostrategische adviseur van vorige Amerikaanse regeringen, ziet een belangrijk onderscheid. Hitler heeft vanaf het begin gezegd wat hij wilde, hij schreef al in ‘Mein Kampf’, in 1924, dat alle Joden dood moesten en dat Duitsland het recht op wereldmacht had. Poetin daarentegen manifesteerde zich eerst als democraat en werkte zich aan de hand van de liberale burgemeester van Leningrad, Sobtsjak, naar de top. Hij bemachtigde de functie van directeur van de geheime dienst FSB, werd een tijdje de tweede man achter president Jeltsin en werd toen tenslotte diens plaatsvervanger en opvolger. Gematigd, volgens Kaplan.

DOOR DE PLEE

Maar had Hitler niet ook eerst braaf gediend in het Duitse leger en zich uitgesloofd als soldaat en berichtenoverbrenger en tenslotte ook nog voor een inlichtingendienst van het leger?

En nadat de Hitlerputsch in München niet gelukt was, heeft ook Hitler een periode gehad waarin hij zich salonfähig maakte. Als hij dat niet gedaan had, had hij niet de steun gekregen van de Thyssens, de Krupps en andere industriemagnaten, bankiers en had rijkspresident Hindenburg hem niet aanvaard als Kanselier.

Zo heel verschillend gedroegen zij zich niet op hun weg naar de macht. Ja, Hitlers putsch was ruw, maar over Poetin lees ik dat hij als jongen in straatbendes opereerde en vanuit het Leningrader gemeentebestuur met de maffia samenwerkte.

Wat deed Poetin toen hij als tijdelijk plaatsvervanger van president Jeltsin op Oudejaarsdag 1999 naar voren geschoven werd om drie maanden later de verkiezingen te winnen?

Hij voerde een fanatieke en buitensporige oorlog tegen Tsjetsjenië. Hij liet volgens kritische waarnemers zelfs flatgebouwen in Moskou opblazen, zogenaamd door Tsjetsjenen, om de nodige woede voor zijn oorlog op te poken. De Tsjetsjeense strijders moesten, zei hij, ‘door de plee getrokken worden’. Hij was toen 48 jaar, toch ook niet zo’n keurige man, stel ik vast.

HONDEN

Wat de twee gemeen hebben, is dat zij beiden verbitterd uit een verloren oorlog kwamen.

Hitler uit de verloren Eerste Wereldoorlog, die tot zijn ontzetting was uitgelopen op de val van het keizerrijk en de stichting van een parlementaire, democratische republiek, door de ‘Novemberverbrecher’. De catastrofe was voor hem als een dolkstoot in de rug van het machtige en strijdvaardige Duitse leger.

Poetin was als KGB-man uit Duitsland teruggetrokken, na de verloren Koude Oorlog. De instorting van het sovjet-imperium was voor hem ‘de grootste geostrategische ramp van de twintigste eeuw’.

Beiden wilden wraak, revanche, waarbij zij manipulaties en geweld niet schuwden. Beiden seriemoordenaars, die hun concurrenten en tegenstanders meedogenloos uitschakelden. Mensenrechten tellen niet, machtsverovering is het enige doel.

Hitler en Poetin zijn mensenverachters. Illustratief is iets wat een détail lijkt. Hitler praatte vaak over zijn liefde voor het volk, maar achter de leugens verschool zich een opvallend alternatief. Het is de werkelijke liefde voor gehoorzame, trouwe honden, die hij deelt met collega Poetin. Af en toe keek Hitler zijn herdershond Blondi diep in de ogen en zei hij: ‘Soms heb ik het idee dat jij de enige bent op wie ik nog kan vertrouwen.’ Poetin staat eveneens bekend om zijn liefde voor honden: ‘Hoe meer ik leer over mensen, hoe meer ik van honden hou.’

Aan díe liefde hoeft niemand te twijfelen.

EIN VOLK, EIN REICH, EIN FÜHRER

De greep naar de macht kwam voor hen beiden op de helft van hun jaren dertig. Hitler, toen 35, greep eerst mis in München, maar legde daar wel de propagandistische basis van zijn niettemin snel komende Aufstieg. Poetin was 37 toen hij directeur van de FSB werd en via Jeltsin zich naar het allerhoogste niveau elleboogde.

Onderging Poetin wel de karakterverandering, waarop Kaplan duidt?

Zijn barbaarse oorlogvoering tegen de Tsjetsjenen, de aanslagen in Moskou, de moord op Anna Politkovskaja, de journaliste die onthulde dat de aanslagen in Moskou door de FSB georganiseerd waren, wijzen op een wrede misdadigheid in zijn persoonlijkheid die niet onderdeed voor wat hij nu in Oekraïne laat zien. Alleen is de huidige schaal nog groter.

‘Ein Volk, ein Reich, ein Führer’: de kreet van Hitlers Derde Rijk ligt er ook bij Poetin dik bovenop. Het voorstel dat nu gekomen is van de partij die altijd als extremistisch gold in Rusland, Zjirinovki’s LDRP, om Poetin de titel ‘Pravitelj’ (heerser) te noemen, benadrukt dat men hem niet wil zien als zo maar president, maar als de Führer, de grote voorganger wiens woord wet is.

‘Ein Reich, ein Volk’, daarmee werd bedoeld dat alle Duitsers of ‘Duitsstammigen’ binnen en buiten de grenzen in één rijk samen moesten worden gebracht. De Sudeten-Duitsers, de Poolse, de Roemeense, tot de Russische Duitsers toe. Datzelfde programma bezielt Poetin die spreekt over ‘de Russische wereld’, ook die buiten de grenzen van het huidige Rusland. Zijn partij heet daarom subtiel Verenigd Rusland. Hij benadrukt de vereniging aller Russen in één staat ook met zijn uitspraak dat ‘Rusland geen grenzen heeft’.

Maar is de Kremlinheerser antisemiet?

GOGLI

Nee, dat is een verschil met Hitler. Poetin wil zelfs graag goede banden met Israël, dat vergroot zijn invloed in het Midden-Oosten. Maar Poetin heeft het niet op Oekraïners. Daarvoor heeft hij het scheldwoord ‘gogli’, mensen die spelen dat zij een volk zijn terwijl zij in werkelijkheid Russen zijn, of ‘Banderovtsy’ (aanhangers van de in 1956 gestorven fascist Bandera) of ‘kleine Russen’, zoals Catharina de Grote hen noemde.

Hij wil degenen die zich beroemen op hun Oekraïense nationaliteit vernietigen, want zij zijn ‘nazi’s’. Dit laatste woord is uit de mond van Poetin een inhoudsloos begrip, een scheldwoord. Want om een definitie van ‘nazi’ gevraagd, geeft Poetin geen antwoord. Hij duidt er ook op dat de westerlingen door onze verbondenheid met de Oekraïners eigenlijk ‘nazi’s’ zijn.

Poetin is weliswaar geen anti-semiet, maar iemand die de meeste volkeren behalve het heilige Russische, onder het zijne stelt. De heiligverklaring van het eigen volk heeft Poetin met Hitler gemeen.

Hitler wilde de Joden dood, Poetin wil de Oekraïners dood of minstens weg en in hun kielzog velen die hen ondersteunen. Als je het beruchte stuk van zijn persburo RIA Novosti ('Wat te doen met Oekraïne?') leest, stijgt daar een sterke vernietigingsgeur uit op. Uit alle recente uitlatingen van Poetin blijkt dat hij ‘Oekraïner’ steeds meer gelijkstelt met 'nazi'. En nazi's moeten dood, dus Oekraïners ook. Dat gebeurt in de praktijk ook met dodelijke aanvallen op Oekraïense burgers, inclusief kinderen. Natuurlijk is dit in strijd met zijn herhaalde beweringen van vroeger dat de Oekraïners een broedervolk zijn, maar dat is propagandapraat. Hitler heeft de Joden nooit een 'broedervolk' genoemd, hij ging met minder actieve en versluierende propaganda te werk dan Poetin.

Was Hitler met zijn tweede Wereldoorlog gevaarlijker dan Poetin met zijn Hete Oorlog om Rusland uit te breiden?

Hitler was het grootste politieke gevaar van zijn tijd. Een grote fanatieke achterban, een grote bek en veel succes. Hij had bondgenoten: Mussolini, de keizer van Japan en een paar Midden-Europese dictators.

Maar Poetin heeft niet alleen een groter volk, hij heeft een solide wereldmacht naast zich, China. Hitler had de nazi partijen in andere landen achter zich, maar Poetin de complotdenkers aller landen, die hij ertoe heeft bewogen te denken dat hij niet tot de moorddadige elite behoort die in het Westen het volk tot slaven wil maken.

En hij heeft wapens die veel dodelijker zijn dan het kinderspeelgoed waarmee Hitler zich moest behelpen. Die kon niet eens de landen van zijn tegenstanders vernietigen, Poetin met gemak.

GEVAARLIJKER DAN HITLER

Operatie Barbarossa, Hitlers invasie van Rusland, met miljoenen soldaten vanaf de Zwarte Zee tot de Oostzee, was oorlog met de wereld. Maar Poetins omsingeling van Oekraïne met slechts 200.000 soldaten blijkt effectiever. Hij stoot er langzaam maar zeker mee door, verovert de Donbas grotendeels en het einde van zijn opmars is niet in zicht.

Na de verovering van Tsjetsjenië, Abchazië, Zuid-Ossetië plus een deel van Georgïe, de opbouw van zijn Syrische militaire springplank in het Midden-Oosten en na de inname van de Krim is de verovering van het zuidoosten van Oekraïne zijn volgende trofee.

Als het Westen nog langer treuzelt met het opnemen van de rompstaat Oekraïne en Moldavië in de NAVO worden zij de volgende slachtoffers.

‘Putler’ is een strijdkreet, maar niet de werkelijkheid. Die is dat Poetin meer mogelijkheden heeft, zeker als het lot hem nog een aantal jaren toestaat. Zij zijn beiden duivelse fascisten die het geloof dat de mens goed is tot een illusie maakt.

Maar het verschil is wel dat Hitler een tijdelijke plaag was en dat de kans groot is dat Poetin en zijn nalatenschap er ook een voor de toekomst is.

Vladimir de Verschrikkelijke is nog gevaarlijker, dat is het verschil tussen de twee.

Is Poetin toch nog te stoppen? En wordt Vera inderdaad presentatrice bij de Russische televisie?

Wordt vervolgd!

FOTO: Een blik in het boze oog, voorzichtig, maar goed kijken! Ze lijken op elkaar, maar wie is de gevaarlijkste?

Kan een afbeelding zijn van 2 mensen en de tekst 'post-gazette.com guo'

De oorlog in juli 2022: zie de tijdlijn.

In deze aflevering: Vladimir Poetin, Adolf Hitler, Jozef Stalin.

Thema's in de reeks: Lessen uit de geschiedenis, Poetin en Rusland, De oorlog in Oekraïne.