Sahra Wagenknecht, de verleidster van het oosten

Goedroen is naar Italië, naar de Opera, waar de grote Duitse tenor Jonas Kaufmann haar en haar vriendinnen in verrukking brengt. Een buitenkansje voor mij om gedurende deze eenzame dagen te spelen dat ik een echte Duitser ben die op zondagochtend voor het ontbijt warme broodjes bij de bakker koopt. Wandelend over de boven het dorp torenende berg.

Ik volg het nieuws vooral via het fantastische Der Spiegel en lees dat ook hier de strijd tussen rechtse populisten en democratische partijen naar een hoogtepunt stijgt. Met dit verschil dat extreemrechts hier nog geen regeermacht heeft, hoewel dat snel kan veranderen, als bij de verkiezingen zondag de AFD en Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) de machtigste partijen in het Oosten worden.

Na de aanslag in Solingen, door een uitgeprocedeerde Islamist uit Syrië, staat de asielpolitiek ook hier in het middelpunt. Wat me opvalt, is dat Friedrich Merz, de aanvoerder van Duitslands grootste partij, dezelfde inzet als Wilders heeft. Hij wil voortaan alle asielzoekers uit Syrië en Afghanistan afwijzen en dat op basis van een nationale noodtoestand, vanwege asielproblemen die Duitsland anders niet meer de baas kan worden. Hij beroept zich daarbij op artikel 72 van het EU-Verdrag. Dat biedt de mogelijkheid, beweert Merz, nationaal recht boven Europees recht te stellen.

Ik vermoed dat onze wappieminister Marjolein Faber zich nu ook dagelijks over dit artikel buigt. Om daarmee gewapend tegenover de EU een nationale ‘asielcrisis’ te rechtvaardigen, net zoals Merz wil. Het zal geen van beiden lukken, verwacht ik, want als de EU dit zou tolereren is het hek van de dam omdat dan vrijwel alle Europese staten zo’n wet gaan uitroepen en wat is er dan nog over van Europese asielpolitiek? Niets.

WAGENKNECHT EN DE AFD

Dat de Duitse CDA nu met dit in de tijd van Merkel ondenkbare voorstel komt, hangt samen met de verkiezingen in het Oosten. Daar is de huidige asielpolitiek extreem impopulair en de CDU wil tegen de AFD en Sahra Wagenknecht kunnen opboksen. Dat zijn de krokodillen van rechts, beide een echo van de dictaturen die in het Oosten bijna zestig jaar hebben huisgehouden. De AFD kun je zien als een echo van het Derde Rijk, en de club van Sahra Wagenknecht als die van de DDR.

Maar Wagenknecht, een voormalige communiste is het niet met mij eens dat zij rechts is, net als de DDR noemt zij zich ‘links’. Wie is deze dochter van een Iraanse vader, die zoveel Duitse harten sneller doet kloppen, eigenlijk?

In het Amsterdamse kabouterjaar 1969 is zij geboren in Jena, een bekende stad in Thüringen waar ze deze zondag een hoofdrol speelt. Zij groeide op in het door Rusland bezette Oosten, gesierd met de naam Deutsche Democratische Republik. Ze werd lid van de jeugdorganisatie FDJ en eind jaren tachtig trad ze vrijwillig toe tot de SED, de communistische partij onder Erich Honecker. Maakte zij deel uit van de beweging die Oost-Duitsland van de dictatuur wilde verlossen?

‘LINKS-EXTREMISTE’

Nee dus. Volgens haar was de val van de Muur en de hereniging van Duitsland niets dan een ‘contrarevolutie’, de ongewenste terugkeer van het kapitalisme. Ook later nog weigerde zij de doden die bij ontsnappingspogingen bij de Muur vielen te erkennen als slachtoffers van politieke misdaden. Na de Wende veranderden Gysi en anderen de SED in PDS en ontpopte zij zich tot een nostalgisch -communistische ster. Ze viel op door haar orthodoxe marxistische woordgebruik en tussen de informeel geklede, linkse jongeren was zij door haar klassieke, elegante kledingstijl een deftige uitzondering. Volgens haar bestonden haar keurige bloezen voor 30 % uit katoen en voor 70 % uit marxisme. Mooi hoor, maar de Verfassungsschutz zag dat als camouflage, want die kenschetste haar en haar ‘Kommunistisches Platform’ als links-extremistisch gevaar; omdat zij nog altijd het Stalinistisch model voorstond, hetgeen zelfs binnen haar PDS irritatie opriep. Temeer omdat zij namens die partij lid van de Bondsdag was.

Er was al lang partijstrijd in Die Linke, waar Sahra met haar Orthodox-communistische stellingnames fel meetoeterde. De partij zelf doet mij denken aan de CPN in haar laatste stadium, mensen met communistische zelfkritiek, feministen, milieufreaks. Daarin paste zij slecht en er was helemaal stront aan de knikker toen zij in 2022 haar boek ‘Die Selbstgerechten’ (De zelfgenoegzamen) publiceerde. Dat gaat over haar partijgenoten en anderen uit het linkse of groene milieu.

De schrijfster bekritiseert hun volgens haar ijdele passies voor feminisme, milieu en lifestyle, waarmee zij de belangstelling voor afwijkende types van seksualiteit bedoelt. Dat vindt zij ‘identiteitspolitiek’ van mensen die hun eigen ik willen benadrukken en vergeten dat zij de strijd voor gerechtigheid voor het gewone volk te voeren hebben. Nog bonter makte zij het toen zij De Groenen als ‘de gevaarlijkste partij van Duitsland’ bestempelde, met als reden dat die partij de wapenleveranties voor Oekraïne steunt en daarmee schade aan de Duitse economie toebrengt. Haar partijgenoten vinden dat schandalig, omdat zij daarmee bedoelde dat de Groenen gevaarlijker zijn dat de nazigezinde AFD. In de herfst van 2022 werd Wagenknecht met een schare volgelingen uit de partij gegooid en ze bleef, ondanks de gerechtvaardigde beschuldiging dat dit zeteldiefstal was, lid van de Bondsdag.

KRIEG ODER FRIEDEN?

Erg vond zij dat niet, ze had nu haar handen vrij om begin 2023 de Bundniss Sahra Wagenknecht op te richten. De media zaten, nee zitten erbovenop. Ze willen allemaal wel kijkers trekken om de beeldschone, duidelijk sprekende, gedisciplineerde vrouw op het scherm te laten bewonderen. In de populaire talkshow van Lanz werd zij keer op keer uitgenodigd om stelling te nemen tegen steun voor Oekraïne en voor ‘diplomatie’. En dat is nu ook haar belangrijke programmatische punt bij de verkiezingen. ‘Krieg oder Frieden?’ dat is haar leus. En het antwoord is dat Sahra haar kiezers vrede belooft. Maar waar tovert zij die vrede vandaan? Poetin wil er niet van horen, maar Sahra blijft haar leus herhalen en in het oosten worden haar lege handen afgelikt. Om het nog scherper te benadrukken stelt zij dat haar partij in geen enkele deelstaat een coalitie wil aangaan met een partij die voor wapenleverantie aan Oekraïne is. Populisme heet dat, als een politicus de kiezers vervulling van illusies belooft. En er is geen andere partij die voldoet aan Sahras eis om een coalitie te vormen dan de AFD.

ANTI-OEKRAÏNE DWARSFRONT

Er circuleren geruchten dat Poetins diensten werken aan een Duits ‘dwarsfront’, van links naar rechts. Van Wagenknecht naar AFD, aangevuld met andere meelopers. Het zou vreemd zijn als Moskou dit niet zou doen. De Russische strategie is zeker realistisch, want een ding staat vast, opportunisme is onze heldin niet vreemd.

Hoe zal zich het ‘dwarsfront’ in Duitsland manifesteren, hoever zal dat de Duitse steun aan Oekraïne frustreren?

Wordt vervolgd!

FOTO: Sahra Wagenknecht bij de presentatie van haar nieuwe partij, januari 2024

PS. Deze serie is vanaf Rusland en Roel 104 een vervolg op mijn recente boek ‘Schoonvader van Poetins geheim agent, tien jaar oorlog en liefde’, uitgeverij Walburg Pers.