Roel van Duijn

Duitslands nieuwe dictator

Gisteren kwam een intelligente en gedreven vrouw op bezoek, hier in Wacholder. Ze had de Duitse uitgave van mijn boek over de nazi-vrouw Julia op ten Noort gelezen (‘Himmlers holländische Muse’). Zij is voor de stad Fulda aan het werk voor het ‘Jüdisches Leben’ hier. Zij spant zich in voor de reconstructie van de Holocaust en de verwerking ervan. Ze is gefrustreerd, want vooral die verwerking loopt niet naar haar zin. ‘Maar Duitsland is toch juist het land waar men het verleden verwerkt?’ vraag ik, denkend aan de briljante Duitse historici die het nazi-verleden aan flarden geanalyseerd hebben.

‘Welnee’, antwoordt zij. Toen ze aan de universiteit haar scriptie maakte over het lot van de Joden in haar dorp Bad Salzschlirf kon ze niet meer om de daders heen en noemde daarbij ook een beruchte plaatselijke SS’er, Herbert Hübner, die in de Neurenbergse processen tot een lange gevangenisstraf veroordeeld is. Maar terwijl zij aan het schrijven was kreeg zij van haar ouders te horen dat een aantal plaatsgenoten hen erop wezen dat hun dochter de naam van hun plaats aan het bevuilen was en dat die aandrongen haar te manen haar onderzoek te staken. Haar ouders waren wel wijzer. ‘Maar’, zegt zij, ‘de neiging van velen om het misdadig verleden van familie en plaatsgenoten te verbergen verklaart ook de makkelijke opkomst van het nieuwe fascisme.’

Hebben de maandenlange demonstraties in al die Duitse steden tegen de AFD dan niet geholpen? ‘Nee’, antwoordt zij, krachtig bijgevallen door haar meegekomen vriendin. Die is lerares op een school met veel Russisch-Duitsen, wier ouders enthousiast op de AFD stemmen omdat dat de partij is die Poetin steunt door de wapenleveranties aan Oekraïne af te wijzen. De Russisch-Duitse ouders en hun kinderen nemen het haar kwalijk dat zij zich tegen hun partij durft uit te spreken.

BJÖRN HÖCKE

Op 1 september is het erop of eronder. Dan zijn er verkiezingen in de ex-DDR-deelstaten Thüringen en Sachsen, even later in Brandenburg. De strijd concentreert zich op Thüringen, daar wil de beruchte Björn Höcke minister-president worden, als eerste AFD-er. Zijn kansen zijn niet slecht, want mijn bezoeksters hebben gelijk, de AFD heeft ook na de demonstraties bij de Europese verkiezingen pijnlijk goede resultaten behaald, ook in westerse deelstaten zoals in Hessen, waar ik nu ben. Björn Höcke woont dichtbij, als je even door de bergen rijdt die Hessen van Thüringen scheiden.

Höcke is de machtigste man van de AFD en hij ziet voor zichzelf het minister-presidentschap van Thüringen als opstap naar het Bondskanselierschap. Hij wil een radicaal andere regering, die miljoenen mensen het land uitzet. Aan het hoofd van de AFD als grootste partij wil hij Duitsland ‘zijn eigen identiteit’ teruggeven.

NADERENDE ‘VOLKSDOOD’

Wie is deze huiveringwekkende man? Hij is 52 jaar en wil een revolutie die hij vergelijkt met de opstand van ‘het volk’ tegen de DDR. Niet ter wille van vrijheid, maar om de ‘transatlantische elite’, die Duitsland verpest, te verjagen.

In het boek ‘Nie zweimal in denselben Fluss’ schrijft hij dat de Duitse democratie zich in een degeneratiestadium bevindt. De ‘nationale zelfhaat en de loochening van het eigene’ heeft zich tot een ‘zelfoplossingswaan’ verergerd. Groenen, linkse politici en sommige journalisten zullen - als het zover komt- ‘over onze aanstaande volksdood door volkerenruil jubelen’. Hij gebruikt niet het woord ‘omvolking’, omdat ‘ruil’ voor hem een positieve klank heeft, passend bij het ‘eindeutschen’ van aan Duitsland onderworpen volken. Hij noemt het ‘Bevölkerungsaustausch’, de uitruil van volkeren.

Höcke beschuldigt de internationale ‘Finanzelit’ (Joden?) ervan het weerbare Duitse volk in te wisselen tegen een dienstwillig volk, dat ontstaat door bewust uit Afrika en andere vreemde culturen mensen binnen te halen die zich aan die financiële elite onderwerpen. Hij is dus wel degelijk een overtuigde geestverwant van Marjolein Faber en Baudet en hun complottheorie over ‘omvolking’.

Het ‘besmeuren’ van ‘het volkseigene’ door de ‘neoliberale elite’ bracht hem ertoe om het monument voor de Holocaust in Berlijn met opgeheven armen uit te roepen tot het ‘monument van de schande’, helemaal in lijn met wat mijn bezoekster vertelde over plaatsgenoten die haar ouders opriepen haar dochter te verbieden het Duitse verleden te besmeuren. Höcke is voor het herstel van de trots over het Duitse verleden, ook dat van het Derde Rijk.

DE VOLKSGENEZER

Alleen een ‘Führer’ zou ‘als enige eigenaar van de staatsmacht de verbrijzelde gemeenschap weer in orde kunnen brengen’. Het ‘verlangen der Duitsers naar een historische figuur die eens de wonden in het volk weer genezen zal, is diep in onze ziel verankerd’.

Is dus het verlangen van het Duitse volk naar Björn Höcke als de historische genezer diep in de Duitse ziel verankerd? Als buitenlander heb ik daar natuurlijk geen sjoege van, maar bij Goedroen en onze beide vriendinnen heb ik die verankering in hun ziel niet geconstateerd.

Maar het zou goed kunnen dat veel Thüringers het met Höcke eens zijn. Ondanks dat Höcke, de voorzitter van de partij in Thüringen en fractievoorzitter in het Thüringer parlement, door de Duitse Verfassungsschutz, is aangemerkt als gevaar door de democratie. Blijkbaar maakt dit weinig indruk op de kiezers. In de peilingen is de AFD in Thüringen veruit de sterkste partij, met meer dan 30 procent van de stemmen. Daarbij komt nog de nieuwe partij van de charismatische Sahra Wagenknecht. Die wordt ook hoog gepeild, in Thüringen op bijna 20 procent. Het is een partij die ‘links’ wordt genoemd, maar die ik als uiterst rechts beschouw, al was het maar omdat deze partij evenals de AFD voor Poetin en tegen Oekraïne is.

Höcke en Wagenknecht zouden dan samen de helft van de stemmen krijgen. Gebeurt dat, dan is de kans werkelijk aanzienlijk dat Höcke slaagt in zijn opstap naar de hoogste macht in de staat. Door minister-president van zijn deelstaat te worden.

De vraag is waarom in het Oosten van Duitsland mensen zo gemakkelijk tot pro-Russische standpunten te bewegen zijn. Hebben zij dan niet zelf ongunstige ervaring met de Russen als bezettende macht gehad? Rancune tegen het Westen is gebleven, doordat de werkloosheid in het Oosten hoger is. Maar er is nog iets: in het Oosten zijn veel minder mensen van buitenlandse afkomst en juist dat maakt dat de kiezers ontvankelijk zijn voor een partij die vooral tegen vreemdelingen tekeer gaat. En wat de doorslag geeft: Het Oosten heeft het verleden van bijna 60 jaar dictatuur nauwelijks verwerkt. Het gebrek aan overdenking van de fouten van het verleden dat mijn bezoeksters in het Westen opvalt, geldt nog sterker in het Oosten. Daarom is het dunbevolkte, onaanzienlijke Thüringen voor Björn Höcke het ideale startland om Duitsland te veroveren.

Zullen de democratische partijen er toch in slagen om, gesteund door genoeg kiezers, samen de opmars van de nieuwe dictator te laten struikelen?

Het onderzoek wordt vervolgd!

Kan een afbeelding zijn van 1 persoon

De oorlog in augustus 2024: zie de tijdlijn.

In deze aflevering: Vladimir Poetin, Thierry Baudet, Goedroen.

Thema's in de reeks: Extreemrechts en handlangers.