Ziener verliest weddenschap

Een feilloze ziener ben ik in elk geval niet, want mijn weddenschap dat Poetin aan het eind van dit jaar verdwenen zou zijn gaat in rook op.

Na het voor hem min of meer geslaagde zomeroffensief in de Donbas concludeerde ik al somber dat hij onwrikbaar in het zadel zat, maar na het Oekraïense succes in het Noorden en in Cherson begon ik weer te hopen op winst in mijn weddenschap. Te vroeg gejuicht heb ik, want hoewel Poetin intussen zijn stuitje gekneusd schijnt te hebben door op de trap te struikelen, is zijn gezag in Rusland nog steeds doorslaggevend. Zijn rivalen van ‘nóg rechtser’ hebben hem nog nodig en die van links zitten opgesloten, zijn vermoord of gevlucht.

MIJN MISREKENING

Ik had de weddenschap afgesloten omdat ik de invasie als een blunder beschouwde, waarop het Russische volk zou reageren en, na de eerste te verwachten tegenslagen, met Poetin zou afrekenen.

Natuurlijk was de overwinning bij Kyiv een daverend en door niemand verwacht succes voor de Oekraïners. Ik had dat ook niet verwacht en had trouwens voor de invasie voorspeld dat Poetin het oosten en het zuiden van Oekraïne wilde veroveren. Ik had de oorlog wel voorzien, maar niet dat het eerste doel zou zijn Zelenski in Kyiv te vermoorden en te vervangen door een marionettenregering.

Toen dat niet lukte maar de Russen met de staart tussen de benen afdropen zonder duidelijke uitleg (‘de doelen zijn bereikt’), ja, toen geloofde ik optimistisch in mijn weddenschap. Ik verwachtte wat van de sancties, nadat een groep economen van Yale University tot de conclusie was gekomen dat de Westerse sancties rampzalig voor de Russische economie zouden gaan uitpakken. Wat zij noch ik voorzien hadden, is dat de olieprijs zó steeg dat die de gekrompen Russische olieverkoop meer dan goedmaakte. Alleen op langere termijn gaan de westerse sancties dieper in de Russische economie vreten, maar dat komt voor mijn weddenschap te laat.

HYPNOSE EN STRAF

Wat ik nog minder had voorzien was de hypnotiserende kracht van de Russische propaganda en repressie, waardoor het Russische volk grotendeels blijft zwijgen.

Ik had verwacht dat door de vele familiecontacten tussen Russen en Oekraïners het echte nieuws over de Russische gruweldaden zou doordringen in Rusland en dat de Russen daar zo’n beetje als wij op zouden reageren, boos. Ik had niet voorzien dat de ooms en tantes aan de Russische kant van de telefoonlijn eenvoudig zouden antwoorden ‘Russische soldaten schieten niet op burgers’ en dat die tantes en ooms de werkelijke werkelijkheid niet zouden geloven. Ik had niet voorzien dat de Russische media en het Russische volk tot op deze dag zoet blijven bazelen over ‘de speciale militaire operatie’.

Het ongelooflijke gebeurt in dit geval. De Russische burgers zijn zo autoriteitsgevoelig dat zij het Eerste Kanaal van hun televisie meer vertrouwen dan de noodkreten van hun eigen neven en nichten in Oekraïne. En ik had niet verwacht dat de Russen in overwegende mate de barbaarse repressie en straffen zouden pikken die hun protesterende landgenoten worden opgelegd.

Toen ik de weddenschap - met mezelf want degene die ik uitdaagde gokte op hetzelfde - aanging had ik eens geschreven dat elke dag dat de oorlog langer duurde een nederlaag voor Poetin zou zijn. Een nederlaag in de ogen van de publieke opinie in Rusland, die verwachtte dat hij de oorlog wel met dezelfde vaart zou winnen als hij in Tsjetsjenië, Abchazië en Georgië had geflikt. Een afgang voor hun president om tegen een veel zwakker geachte tegenstander zolang door te moeten knokken, zo dacht ik dat de Russen het zouden voelen.

ONDER DE ZWEEP

Maar nee, zo pakte het niet uit. Want Poetins nederlagen werden zoveel mogelijk door de propaganda verborgen en elk veroverd dorpje als een ‘strategische stad’ voorgespiegeld, evenals de extreme misdadigheid van de ‘satanisch vijand’ en het enorme succes van het verslaan van ‘neonazi bolwerken’ als Marioepol of het bombardement van het satanische elektriciteitsnetwerk.

Zo hield de propaganda de moed erin en stelde het elke nieuwe oorlogsdag voor als een overwinning in plaats van een nederlaag. En zo is het verbazend genoeg het giftige mengsel van propaganda en repressie meestal gelukt om de Russische bevolking als paarden met oogkleppen onder de zweep van de waanzinnige koetsier te laten voortdraven. Langs afgronden van de hel.

Toch had ik de afzijdigheid van het Russische volk kunnen voorvoelen, dat maakt mij tot een extra slechte ziener. Want bleef Zjenja eigenlijk niet ook afzijdig?

ZJENJA ALS LEERSTUK

Eerst dacht ik van niet, zij had steeds kritiek op de tiran en was het ook eens met mijn protesten tegen de Russische aanval op Oekraïne na de Majdan-revolutie. Maar toen haar dochter Vera en haar zoon met een Sint-Joris vlaggetje in hun auto reden, in datzelfde jaar 2014 het symbool van de Russische aanvallen op Oekraïne, zei ze hen daar niets van. En toen haar dochter met de FSB-man Feliks wilde trouwen ondersteunde zij dat zelfs en negeerde mijn weerzin en waarschuwingen dat hun huwelijk het einde van het onze kon worden. Kortom, aanpassing aan de hoogste loyaliteiten was haar regel. Je dochter, je vaderland, daaraan pas je je aan, niet aan je eigen ideeën. Eigen ideeën staan geloof ik meestal niet in erg hoog aanzien in Rusland, maar wel praktisch leven en je erdoorheen schipperen.

En dat is nu ook de houding van de meerderheid van het Russische volk. Bij ons is dat, als het puntje bij paaltje komt, waarschijnlijk ook zo. Tijdens de Duitse bezetting was het aanvankelijk ook maar een heel kleine minderheid die echt in verzet kwam.

Daarbij komt nog dat Rusland nooit de Verlichting heeft meegemaakt, de ontdekking van de waarde van het individu. Collectief denken en handelen is er altijd het parool gebleven.

Dus ik had het kunnen weten, maar ik heb niet gezien hoe ontzettend sterk propaganda en repressie de waarheid kunnen verdringen in een land waar aanpassing en bukken-met-zijn-allen al zolang de toon aangeven.

ONDERWORPENHEID EN BERUSTING

Ik wist dat, maar voor mijn weddenschap telde mijn eigen woede over de barbaarse oorlog. En dat dit eigen gevoel in Rusland het zou afleggen tegen de praktische nadelen ervan, dat drong niet echt tot me door.

Het voordeel van het verliezen van mijn weddenschap is dat ik Rusland, in zijn onderworpenheid en berusting nu nog weer wat scherper voor me zie. En ook dat ik beter begrijp waarom Zjenja zich aanpast. Dat dit in Rusland de gewoonte is blijkt uit niets zo sterk als aan de bijna collectieve aanpassing aan een schandalige, wrede en gecamoufleerde oorlog. Laten we niet vergeten dat na de protesten over de mobilisatie het Russische volk weer ingedommeld lijkt.

Wat ik met mijn weddenschap van bijna 10 maanden geleden ook bedoelde, was dat niet alleen Poetin voor het eind van het jaar weg zou zijn, maar ook het Poetinistisch regiem. Ik dacht dat er genoeg gezond realisme in Rusland zou zijn om te erkennen dat de politiek van Dzjengis Khan het land alleen ellende kan brengen.

In het geval dat Poetin in 2023 van zijn zetel gejaagd wordt, verwacht ik nu niet dat dit voor Rusland direct veel verbetering zou brengen. Voor Oekraïne wel, want Rusland zou met zichzelf in de knoop zitten wat de oorlogsvoering direct zou doen aarzelen, maar voor Rusland is het anders. Poetin heeft met zijn meedogenloze repressie vrijwel alle organisaties verwoest die een verstandiger politiek voorstaan. Veel opposanten moesten naar het buitenland vluchten, anderen zijn voor lange tijd opgesloten of vermoord. De dictator maakt niet alleen Oekraïne kapot, hij heeft ook de geest van zijn eigen land zo beschadigd dat die ook door de heersende manie voor antidepressiva niet hersteld kan worden.

DUITSLAND

Het land is onder controle van een hardvochtig stel moordenaars.

Het verschilt in dat opzicht niet veel van Duitsland aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. Ook daar was bijna alles wat oppositie was kapot gemaakt. Dat Duitsland na het verliezen van de strijd weer een enigszins normaal land werd is te danken aan de westerse bezetters, die de terugstromende opposanten en hun organisaties alle kansen gaven en de nazi’s van de NSDAP zoveel mogelijk uitschakelden, hoewel ook dat een veel stroperiger karwei was dan gehoopt. Zeker 25 jaar na de capitulatie speelden oude nazi’s nog een grote rol in de ministeries en zelfs in de politieke partijen.

Maar Rusland kan niet bezet worden, daar is geen denken aan.

Wat ik wel zie is dat Vladimir Poetin niet meer zo alleen aan het stuur zit. Jevgeni Prigozjin heeft samen met de naziliefhebber Dmitri Oetkin (foto) een concurrerend leger opgebouwd, de Wagnergroep. Hij speelt nu met dat leger een hoofdrol. Zelf heeft hij in zijn jeugd in de gevangenis gezeten en dat heeft hem op het idee gebracht daar soldaten te rekruteren, die nu inmiddels onder valse voorwendsels naar het front worden gebracht of daar al zijn neergemaaid. Prigozjin heeft dus een eigen rekruteringsveld voor zijn soldaten, waarvan er nu al naar schatting 30.000 uit gevangenissen zijn gehaald. Prigozjin heeft ook eigen slagvelden, waarvan Bachmoet het bloedigste is. Daar woedt al maanden een uitputtingsslag zonder dat het een strategisch waardevolle stad is, maar Prigozjin bepaalt toch dat dit een speerpunt voor de Russische aanval moet zijn omdat hij ter wille van zijn eigen prestige hier wil aantonen dat zijn Wagnerleger overwinningen kan behalen die het reguliere leger niet kan. Ook Kadyrov is zo’n man met een grote bek en een eigen leger.

ONBEREKENBARE DEMONEN

De laatste tijd horen we ook van het neo-nazi vrijwilligersbataljon Roesitsj, die de Russen in het Balticum heeft opgeroepen om militaire geheimen aan hen te overhandigen waarna zij mogelijk het initiatief voor een aanval op een van de drie Baltische landen ondernemen. Een aanval die grote gevolgen zou kunnen hebben. Dat zou een aanval op NAVO-gebied zijn en als zij erin zouden slagen Poetin daarin mee te sleuren, dan zou dat de kans op een Derde Wereldoorlog nog aanzienlijk vergroten.

Er wordt wel beweerd dat de griezel Prigozjin nu naar voren mag komen om het Westen het spel van The Good and The Bad Guy voor te schotelen en dus maar liever de ‘goede’ Poetin te aanvaarden, omdat dit alternatief nog beroerder zou zijn. Ik geloof niet in het spel en ook niet dat deze rivalen erger zijn dan Poetin. Wel dat Poetin zich in zijn narigheid afhankelijker gemaakt heeft van onberekenbare demonen en dat hij die minder in de hand heeft dan hij zou willen.

De bezeten chaos in Rusland groeit, het volk zoekt dekking en de oorlog likt zijn tong naar waar hij wil.

Houdt de dictator zijn bondgenoten en mogelijke rivalen in het gelid of kunnen zij hun eigen oorlogen opzetten?

Wordt vervolgd!

FOTO: Linksboven Dimitri Oetkin, de oprichter van de Wagnergroep. Die is zo genoemd omdat Oetkin als soldaat in het Russische leger de bijnaam ‘Wagner’ droeg, omdat hij zo dol was op Wagner en Hitler. Op zijn borst draagt hij tattoos, die rechtsboven zijn weergegeven. Geweldige bijdrage aan de ‘denazificatie’ van Oekraïne. Onder: Oetkin (uiterst rechts) ontvangt de medaille voor Moed uit handen van president Poetin in 2015 voor zijn gewelddadig optreden in Syrië.