Poetins God

In het begin van deze eeuw maakte ik via internet kennis met Zjenja, en vanaf toen begon ik me extra te interesseren voor de vraag welke ideologie de regering van het nieuwe Rusland zou kiezen. Zoals de Sovjet-Unie zijn Marx en Lenin had aanbeden, zo zouden Ruslands nieuwe heersers ook een filosofische grondslag willen hebben. Om zich voor het volk te legitimeren.

Zjenja stelde me voor - we mailden nog- dat we in de kerk zouden trouwen; dat was zo leuk omdat het nu eindelijk niet meer verboden was. Ik wuifde het weg, die kerk van jullie discrimineert homo’s.

Toen haar dochter een paar jaar later trouwde, waren we bij haar moeder om het huwelijksfeest te vieren, op de derde verdieping van de sovjetflat. Voor de aanvang heeft Zjenja het bruidspaar de rituele zegen gegeven, met brood en zout. We waren in het keukentje, met waterfilter op de kraan. Zjenja’s moeder Elena was er met opgestoken haar bij, zij pinkte een gelukstraan weg. ”Zo deed mijn moeder het ook”, sniklachte ze. Er was liefde.

Ik was ontroerd en hield van Zjenja en de wonderschone bruid toen ik het zag gebeuren, maar wist meteen ook wat de nieuwe ideologische basis van de staat zou zijn.

Het Christendom. Meer dan 70 jaar onderdrukt, weer springlevend. Want hoewel Zjenja meestal zei niet in God te geloven, hield zij zich toch aan deze traditie. Het gaf houvast en cultuur, het bracht voorspoed.

IVAN ILYIN

Vladimir Poetin heeft misschien hetzelfde gedacht. Welke andere filosofie had hij kunnen kiezen?

De Verlichting was aan Rusland voorbijgegaan, dus na het failliet van de atheïstische staat was het logisch dat hij zich tot de kerk zou wenden. Dat had ook Stalin gedaan, toen de Sovjet-Unie door de Duitse invasie op het randje van de afgrond werd gebracht. Stalin, die kerken en kathedralen had laten opblazen, had de kerk aangeboden om samen de vijand te verslaan.

Voor Poetin was dit des te gemakkelijker omdat hij zelf door zijn gelovige moeder was gedoopt en, naar men zegt, vaak een kruisje om zijn nek droeg. Hij ging naar de kerk.

En dat niet alleen, hij verdiepte zich met zijn religieuze vrienden in de Christelijk-Orthodoxe schrijvers van de vroege twintigste eeuw, degenen die door de communisten waren weggezet als reactionair. Zij behoorden tot de Witten, die na hun militaire nederlaag in 1922 naar het buitenland waren uitgeweken.

Een van die schrijvers was Ivan Ilyin (1883-1954). Hij vluchtte naar Italië en bewonderde daar de opkomst van Mussolini. En hij was daar jaloers op de uitvinding van het fascisme, de organistische staatsleer, waarin het individu als een cel van de staat wordt beschouwd.

Het individu heeft het recht niet, vond Ilyin, om zelf te kiezen tot welke staat hij behoort, want hij is er spiritueel een onlosmakelijk deel van en hij moet dat geheel dienen.

Duivels, vond hij het om je Oekraïner te noemen, want dat land bestaat niet. Mensen die het woord Oekraïne gebruiken plegen agressie tegen Rusland. In de jaren dertig woonde hij In Duitsland en bewonderde daar Hitler en het nationaalsocialisme. Hij zag fascisme en nationaalsocialisme als het antwoord op het communisme. Het gewelddadige.

HERBEGRAFENIS IN RUSLAND

Ilyin was geboren in de hoogste kaste, zijn familie was zelfs in de verte gelieerd aan de Romanovs. Hij studeerde rechten en filosofie, groeide uit tot de theoloog en politieke denker van de Witten. Zijn belangrijkste, samenvattende werk is ‘Nashe zadatsje’. Onze Taken.

Een orthodoxe monnik maakte Poetin attent op het belang van Ilyins visie, die van het christelijk fascisme. Liefde? Dat is niet naastenliefde, maar liefde voor ’God, het moederland en de nationale leider’. De vozhd, een persoon in opperste autoriteit.

Poetin spitste zijn oren.

De botten van de gedreven schrijver lagen nog in Zwitserland. Maar de president omarmde gretig het voorstel van de orthodoxe monnik Tichon Sjevkoenov om Illyin in Rusland een plechtige herbegrafenis te geven. Die kwam er, in 2005. Vertegenwoordigers van de kerk waren aanwezig en ook Poetin citeerde daar uit het werk van de schrijver.

In 2009 legde Vladimir Poetin samen met de ideoloog Aleksander Dugin nog eens bloemen op het graf.

GOD IS SCHULDIG

Ilyin was precies wat Poetin in de dagen van de oorlog met Tsjetsjenië zocht om de vaderlandsliefde nieuw geloof en hoop in te blazen. Ilyin had het over de heilige roeping van Rusland, Gods lievelingsland.

In het jaar van Ilyins herbegrafenis begonnen Poetin en Vladislav Soerkov, zijn spindokter voor de campagne voor zijn herverkiezing, uit zijn werken in speeches te citeren en Ilyin ‘de filosoof van het Kremlin’ te noemen. Poetin en Medvedjev bevalen Ilyins boeken ook voor de schooljeugd aan en ik merkte dat zijn ideeën ook op televisie begonnen door te dringen.

Volgens Ilyin zijn de Russen het uitverkoren volk. Jezus’ liefde en waarheid gelden volgens hem speciaal voor Russen en voor de Russische uitleg.

Hoe is de zonde in de wereld gekomen? Door God. Want God schiep de wereld en daarmee lag de oorspronkelijk volmaakte schepping in duigen. Rusland nu is de natie die deze pijnlijke situatie kan herstellen. Dat is de heilige opdracht van Rusland. De eenheid, de totaliteit van de schepping herstellen.

Door de Russen. Maar de Russen zijn vertegenwoordigd door hun leider en hij is de Messiasfiguur, die de wereld uit zijn verdorven gebrokenheid redden zal.

ONSCHULDIG RUSLAND

Rusland heeft dit in zich.

‘Rusland is een smetteloos rijk, dat altijd van alle kanten onder vuur lag. Van een klein grondgebied rond Moskou werd het tot het grote Russische rijk. Zonder dat het ooit iemand aanviel, beweert Ilyin, werd ‘t het grootste land van onze tijd. Zelfs als het in omvang toenam was Rusland het slachtoffer, ‘omdat de Europeanen niet begrepen welke deugd wij verdedigden door meer land te nemen.’

Viel Rusland nooit aan? Nee, want ik als buitenlander kan niet begrijpen dat wanneer Rusland meer land veroverde het daardoor een geestelijke adel verdedigde. Dat komt omdat ik geen Rus ben. Worden kan ik ‘t ook niet, omdat ik niet door geboorte een cel van het spirituele wezen Rusland ben.

Maar waarom eigenlijk is Rusland het uitverkoren land?

Ja, Ilyin doelt op de Russische ziel, de Russische spiritualiteit. Die verheft het land boven andere. Sterker nog, daardoor is alles wat Rusland doet om de wereld uit zijn gebrokenheid te verlossen moreel ‘goed’. Rusland mag in deze strijd geweld gebruiken, want ook dan is het onschuldig. En zijn die anderen, de vreemdelingen schuldig.

Rusland vertegenwoordigt hun roeping door God, vreemdelingen de duivel. Russen zijn bij uitstek de mensen die de duivel kunnen herkennen, zegt Ilyin in zijn beschouwing ‘Over de duivel’.

Let op! ‘Satanische mensen kun je herkennen aan hun stem, hun woorden en daden. Wij Russen hebben hen levend in het echt gezien; wij weten wie zij zijn en vanwaar zij komen. Maar vreemdelingen hebben dit verschijnsel niet begrepen en willen het ook niet begrijpen, want het stelt hen bloot aan oordeel en veroordeling.’

Dankzij Ivan Ilyin gaat mij nu een licht op.

Buitenlanders begrijpen niet waarom Russen met hun Godgegeven onschuld zich als nazi’s kunnen gedragen, terwijl zij het niet zijn. Maar integendeel, de redders van de wereld!

Zo zit het.

MESSIAS POETIN

De historicus Timothy Snyder heeft een studie over Ilyin gemaakt legt er de nadruk op dat volgens Ilyin alles wat de Russische leider mocht doen om een fascistisch, imperiaal Rusland te scheppen per definitie zondeloos is en onschuldig, aangezien het een stap naar de verlossing van de hele wereld is. Er is niets verkeerds in liegen en moorden in een verdorven wereld. Liegen en doden zijn goed als het door een Russische leider gedaan wordt op zijn kruistocht om de heelheid van de aarde te herstellen.

Heelheid? Daartoe hoort zeker dat ‘Oekraïne’, een land dat eigenlijk niet bestaat, weer in de schoot van het moederland terugkeert. Want Rusland, Oekraïne en Belarus horen bij elkaar zoals de Vader, de Zoon en de heilige Geest.

Ziedaar de grondslagen van het Russisch Christenfascisme. Een leer die opmerkelijke overeenkomsten vertoont met de heilige onschuld van Islamitische Staat.En iets verklaart over de gruwelijke misdaden die het Russische leger op bevel van Poetin in Oekraïne pleegt. Alsof er geen schuld of moraal bestaat.

De Patriarch van de Russisch Orthodoxe kerk heeft Poetin een ‘wonder van God’ genoemd en hen die zich tegen hem verzetten ‘de krachten van het kwaad’. Dit doet denken aan hem als een soort Jezus op aarde, een Messias figuur. De brenger van het Heil.

Ziet Poetin zichzelf ook zo?

Hij gedraagt zich in elk geval zo, want hij vraagt hoge offers voor dit onmogelijk ideaal. En hij verwoordt zijn opdrachten steeds vaker in geestelijke termen. Hij heeft meermalen gezegd dat Rusland en Oekraïne ‘één spirituele ruimte vormen’. En vanaf 2012, in het begin van zijn derde regeerperiode, benadrukte het verhaal van ‘Holy Rus’, het heilige Rusland en de ‘Ruskij mir’, de Russische wereld, doelend op alle Russen buiten Rusland. Een uitdrukking die aureolen op al die in de wereld verspreide Russen plaatst, inclusief degenen die eigenlijk Oekraïners zijn.

JEZUS

Op 18 maart heeft de vohzd, met een witte sjaal om zijn hals, een opgetrommelde menigte in een Moskous stadion met woorden van Jezus opgejut om de Russen in Oekraïne met geweld te bevrijden. Dat zij daarmee hun levens op het spel zetten is geen probleem. Poetin riep dat volgens de evangelist Johanns 15:13 Jezus zei dat ‘er geen grotere liefde is dan wanneer iemand zijn leven voor zijn vrienden geeft’. Al die vrienden die in Oekraïne door ‘nazi’s onderdrukt’ worden of slachtoffer van de zogenaamde genocide geworden zijn.

Poetin treedt op als een messiaanse verschijning, gezonden door een God die zijn volk een eeuwige vrijbrief heeft gegeven. Wat hij of zijn volk ook doen, het is voor het herstel van de heelheid en daarom toe te juichen.

Dit kunnen wij, westerlingen, niet begrijpen. Maar wij, vertegenwoordigers van het kwaad, zullen het móeten begrijpen.

Begrijpt het Russische leger goed dat het volgens Poetin door zijn God geleid wordt?

Wordt vervolgd!

Foto: Poetin de Onschuldige doopt zich op Driekoningen in het ijskoude water. Op 19 januari 2021. Het water is op 4 graden Fahrenheit gezegend door een geestelijke, zodat het speciale krachten van bescherming en genezing bevat. Foto uit staatspropaganda kanaal Sputnik (Michail Klimentjev, via AP).