Jezelf opnieuw uitvinden, of liever Stalin imiteren?

Ik heb regelmatig een drang om mezelf opnieuw uit te vinden. Dat bracht me er bijvoorbeeld toe om Goedroen voor te stellen om te heiraten in Weimar. Als ik die behoefte voel loop ik in gedachte de hoge springplank op en kijk om me heen, zenuwachtig, opgewonden. Dan duik ik.

Het is mijn kunst van leven, ik weet niet of anderen die drang ook hebben. Er verandert dan iets in me. Na Weimar voel ik me door mijn vereniging met Goedroen nu persoonlijk verbonden met de strijd van Duitse mensen die nu voor de democratie vechten, en tegen het fascisme. Ik voel me nu clublid van hen, de democraten van Friedrich Ebert, Harry Graf Kessler (kunstverbreider en diplomaat) en anderen. Dappere mensen in de Weimarrepubliek als Walther Rathenau die in 1922 zijn leven heeft moeten geven als gevolg van een aanslag door de eerste nazi’s. En ik voel me nu ook persoonlijk verbonden met degenen die in het oosten van Duitsland, waar Weimar ligt, strijden tegen de Neofascisten van de AFD en de vele Poetin aanhangers die daar door een gekke nostalgie naar de Sovjet-Unie de lucht verpesten.

En nog iets anders is veranderd, ontdek ik. Door mijn verbinding met een vrouw die in Duitsland woont ben ik meer dan in eerdere huwelijken vaker alleen. Ook gek, want dat is niet mijn wens maar het is er een gevolg van. Voelt experimenteel.

‘Een oude boom verplant je niet’ is het gezegde, maar daar heb ik me dus niets van aangetrokken, want ik ben de laatste jaren meer in Wacholder geweest dan in Amsterdam. Zowel daar als hier in Amsterdam ben ik met mijn gedachten voornamelijk in de oorlog met de Russische Nero.

In een oorlogshuwelijk. Klinkt een beetje bombastisch misschien, maar de werkelijkheid is dat ik me de laatste tijd tot een soort oorlogscorrespondent heb ontwikkeld. De oorlog heeft mijn vernieuwingsdrang wel een stoot gegeven: van provo tot navo.

Hoe doen anderen dat? Voelen jullie ook die kom-uit-mijn-schulp drang? Ik neem me voor om dat de komende dagen aan mijn vrienden te gaan vragen. Kennen jullie die sterke behoefte ook? Ik ben daar heel nieuwsgierig naar. Gekke vraag? Misschien is het een algemeen menselijke behoefte, die me bij anderen nog niet scherp genoeg is opgevallen.

POETIN

Iemand die de behoefte tot zelfontwikkeling niet aan de dag legt is heel zeker Vladimir Vladimirowitsj Poetin. Dat merk ik nu ik op zoek ben naar het allereerste begin van de oorlog tegen Oekraïne. Dat al ver terug ligt.

Op de Veiligheidsconferentie in Munchen in 2007 hield hij een beruchte toespraak waarin hij voor het eerst duidelijk uitsprak de uitbreiding van de NAVO naar het oosten als een bedreiging van Ruslands nationale veiligheid te zien. Hij keerde zich tegen de ‘unipolaire wereldorde’ waarin Amerika in zijn eentje de baas speelt. Hij citeerde de Duitse politicus Manfred Wörner, die volgens hem in 1990 gezegd zou hebben dat dat de NAVO geen troepen buiten Duitsland zou plaatsen en dat dit een garantie voor de Sovjet-Unie zou zijn. Poetin zag ook allerlei onrecht en misdadigheid in de wereld als een gevolg van de Amerikaanse hegemonie. Het was zijn aankondiging van een terugkerend Russisch verzet tegen de NAVO, die een paar jaar daarvoor met zeven nieuwe lidstaten in Oost-Europa was uitgebreid.

‘Waarom ziet U zo’n bedreiging in de uitbreiding van democratie en rechtsstaat naar de Russische grenzen?’ vroeg Jaap de Hoop Scheffer, toen secretaris-generaal van de NAVO, als antwoord op Poetins rede. Een verfrissende vraag, die nu ook wel ontwapenend naïef klinkt, omdat we inmiddels weten dat de toetreding tot de NAVO eigenlijk maar een voorwendsel is voor Russische agressie. Want wat doet Rusland nu tegen de uitbreiding van de NAVO met Finland, die een heel lange grens (1300) kilometer) met Rusland gemeen heeft?

Mopperen, maar niet schieten.

Toch is Poetin sinds die tijd, nu 16 jaar geleden, blijven drammen tegen de uitbreiding van de NAVO en Amerika’s wereldmacht, als reden voor zijn agressie tegen Oekraïne en zijn feitelijke oorlogsverklaring aan de NAVO.

Uit Poetins herhalingen van deze toespraak in de loop der tijd leid ik af wat het alternatief is dat hij voor de Amerikaanse wereldhegemonie aandraagt. De Rus wil een nieuw veiligheidssysteem voor de wereld, dat de uitkomst van een ‘nieuw Jalta’ zou moeten zijn.

Een veiligheidsconferentie naar het voorbeeld van de beroemde conferentie van de drie winnaars van de oorlog tegen Hitler, in februari 1945. Toen zaten daar Stalin, Roosevelt en Churchill aan tafel om de wereld in taartpunten te snijden, invloedssferen. Poetin eist de rol van de nieuwe Stalin in de Russische geschiedenis voor zich op en in dat licht is ook zijn bezetenheid aangaande de Krim te verklaren. De Krim is voor Stalin-bewonderaars een relikwie, want daar gebeurde het dat Stalin zijn grote slag sloeg. Hij kreeg de controle over heel Oost-Europa, inclusief het oosten van Duitsland, dat had geen Tsaar voor hem ooit gefikst.

HET NIEUWE JALTA ALS KROON OP DE ZEGE

Poetin heeft na 2007 steeds weer zijn voorstel voor zo’n ‘nieuw Jalta’ bepleit. In Sotsji in 2013 en 2014, bijvoorbeeld in zijn ‘Valdai’-toespraken (‘Valdai’ is een soort Russisch equivalent van de WEF).

De voorlaatste keer dat Poetin zijn voorstel voor een nieuwe Jalta-conferentie heeft gedaan was in Israël, bij de Yad Veshem herdenking vanwege75 jaar bevrijding van Auschwitz. Poetin leek er opmerkelijk genoeg enig succes mee te hebben toen China en ook Macron te kennen gaven er wel voor te voelen. Maar Amerika en Engeland waren verstandig genoeg om er niet in te trappen, dus Poetin kon het vergeten, maar hij deed dat niet.

Op de Krim begon hij er weer over, in zijn overwinningsspeech In maart 2014 ter bekroning van de verovering van het schiereiland.

Aan de nieuwe Jalta conferentie zouden de huidige vaste lidstaten van de Veiligheidsraad moeten deelnemen, want die leden zijn in 1945 benoemd tot de ankerpunten van de wereldorde. De vijf atoommachten Rusland, Amerika, China, Engeland en Frankrijk. Op 23 januari 2020 zei Poetin in Jeruzalem dat de wereld beschermd kon worden tegen het gevaar van nieuw nazisme, van ‘vernietiging van het verleden’ (hij bedoelde het omverhalen van standbeelden van Sovjethelden in oost-Europa) en het gevaar van nazisme en oorlog in het algemeen. Weer kwam hij met zijn plan voor een conferentie ‘van de landen die de Verenigde Naties hebben gesticht, de vijf machten die een speciale verantwoordelijkheid dragen voor het voortbestaan van de beschaving’. Zijn nadruk op de stichters van de Verenigde Naties slaat ook terug op Jalta, waarvoor Roosevelt (niet Stalin!) met het idee kwam.

Poetins tweede Jalta is een belachelijk idee uit de oude doos, volgens mij, want het gaat volledig voorbij aan het zelfbeschikkingsrecht van volkeren. Dat was ook het gevolg van de echte Jaltaconferentie: de Oost-Europese landen, de Baltische, Polen en Joegoslavië voorop, wilden helemaal niet ingelijfd worden in de Sovjet-Unie, wat de facto wel gebeurde. Bovendien zijn er nu nieuwe machten die dan buiten spel zouden komen te staan, zoals India.

Maar dat vindt Poetin gezeur. De nieuwe Jalta conferentie, liefst op de Krim, is zijn droom. Zó zou de huidige oorlog moeten eindigen, natuurlijk als zijn spetterende overwinning. Als resultaat zou er dan een multipolaire wereldorde volgen, waarin Rusland weer een belangrijke, zo niet de belangrijkste rol speelt. Overigens zou hij nu Engeland en Frankrijk er liever buiten laten. Hij is in alle bescheidenheid van mening dat Europa zich maar als aanhangsel bij het Euraziatische duo Rusland-China moet voegen.

Rusland, China en Amerika, dat zijn de hoofdrolspelers die Poetin in het nieuwe Jalta ziet paraderen. Xi Jinping vervangt Churchill, Trump vervangt Roosevelt en hijzelf vertegenwoordigt generalissomo Stalin.

OBSESSIEVE HERHALINGSDWANG

Nu ik terugkijk met Poetin in de gedroomde rol van Stalin zie ik ineens ook zijn aanzet tot een derde wereldoorlog -die hij in Oekraïne gegeven heeft- als een herhaling van Stalins co-initiatief tot de tweede wereldoorlog. Stalin deed dat door met Hitler een pact te sluiten, Poetin heeft dat gedaan door met China een ‘vriendschap zonder grenzen’ te sluiten, kort voor het begin van zijn invasie in Oekraïne.

De man in zijn bunker of in zijn gepantserde trein kijkt van Stalin de veroveringskunst af. Hij volhardt daarin. Zichzelf opnieuw uitvinden, laat staan zichzelf van tijd tot tijd opnieuw uitvinden - ho maar. Hij herhaalt zichzelf sinds 2007 voortdurend en dan ook nog in de gedroomde rol van een andere tiran, uit een sinister verleden.

Poetin is met zijn droom als tweede Stalin niet alleen in de wereld vastgelopen, maar ook in zichzelf. Hij begon zijn militaire offensief tegen Oekraïne onder de leuze van ‘denazificatie’ van het land. Net zoals de conferentie van Jalta besloot dat Duitsland, als resultaat van de geallieerde overwinning, gedenazificeerd zou moeten worden. Het kleine verschil is echter voor elk gezond mens zichtbaar: Duitsland was werkelijk een nazi-land dat inderdaad gedenazificeerd moest worden.

Oekraïne is dat niet. Alleen een geesteszieke, lijdend aan obsessieve Stalin-imitatie en daar bovenop herhalingsdwang, kan een vervalste historische film aan ons willen opdringen.

Welke Russische hackers hebben de geheime Amerikaanse documenten over de verdediging van Oekraïne laten uitlekken en hoe lossen de Amerikanen en Oekraïners dit op?

Wordt vervolgd!

FOTO: De conferentie van Jalta, 23 februari 1945. Winston Churchill, Franklin Delano Roosevelt en Joseph Vissionarovtisj Stalin bepaalden hier hoe na de overwinning op Hitler de wereld verdeeld zou worden.

Fb-vrienden, wie van jullie kan fotoshoppen en het hoofd van Stalin vervangen door het hoofd van Poetin? Want het is zijn droom dat hij deze conferentie nog eens zou mogen overdoen met hemzelf in de hoofdrol!