Roel van Duijn

Biden morele winnaar

Ik was om half zes opgestaan om de extra uitzending over de Amerikaanse verkiezingen te kunnen zien. Ik was gespannen, want de uitslag zou naar verwachting een donkere wolk boven de Oekraïense hemel worden. Zouden de Republikeinen de Democraten van de kaart vegen, dan geen geld meer voor Oekraïne en wel lachen voor Poetin.

Ik was bang dat de wrevel over de inflatie zich boven het hoofd van Joe Biden zou ontladen, want meestal wegen de dollars en de economie het zwaarst voor kiezers. Maar al direct klonk er door de rustige stem van NOS-verslaggever Lucas Waagmeester iets opbeurends.

In sleutelstaat Pennsylvania wint een linkse democraat, John Fetterman de zetel voor de senaat. Een man met een baard die zonder das voor de microfoon verschijnt om de overwinning op te eisen. Hij is voorstander van bestrijding van de klimaatcrisis en noemt Trump ‘niets anders dan een gewone internet trol.’ De beroemde Republikein dr. Mehmet Oz, favoriet van Trump, heeft het tegen hem afgelegd. Ik kan het elektrisch licht uitdoen, de eerste ochtendzon verlicht mijn huiskamer.

VREUGDE

Daarop zie ik tot mijn vreugde dat Doug Mastriano, een uiterst rechtse Republikeinse hufter, het dik verliest van de Democratische bruggenbouwer Josh Shapiro, die gouverneur blijft. De Democraten houden stand ondanks het verlies van het Huis van Agevaardigden, waarin de Republikeinen nu de meerderheid hebben, zij het met een veel minder groot overwicht dan zij hadden gedroomd.

Verlies van het Huis van Afgevaardigden, maar hoop op het behoud van de meerderheid in de senaat voor de mensen van Biden en Obama. Zo staat het ervoor.

Het viel me op dat Fox News, de rechtse tv-zender, dit resultaat een ramp voor de Republikeinse Partij noemt. Want doorgaans wint de oppositie bij de mid-term verkiezingen ruimschoots, maar dat is dit keer zeker niet het geval.

De uitslag is voor Trump echt een tegenvaller, want hij was de grote regisseur van de Republikeinen bij deze verkiezingen en zijn mensen hadden dus als triomfators moeten glanzen. Trumps verhaaltje over de ‘Grote Leugen’, over de ‘gestolen verkiezingen’ van 2020, is duidelijk minder aangeslagen dan hij zijn aanhang verzekerd had.

BIDEN

Wat vooral fijn is, vind ik, dat de niet-materiële onderwerpen toch een belangrijke rol hebben gespeeld. Dat is niet alleen aan de strijders voor het recht op abortus maar vooral ook aan Joe Biden te danken.

‘Ook de democratie zelf staat dit keer op het stembiljet’ sprak hij tijdens een laatste verkiezingsbijeenkomst. Volgens de president waren de mid-terms ‘het moment om de leugens over vervalste verkiezingsuitslagen met de waarheid te confronteren, de toekomst van ons land hangt ervan af.’

Bidens waarschuwing voor het verlies van de democratie heeft gewerkt. Hij had daarin groot gelijk, want wanneer het vertrouwen in het eerlijk tellen van de stemmen systematisch ondermijnd wordt door uit de lucht gegrepen verdachtmakingen, dan is dat een aanslag op de democratie. Democratie is een overeenkomst van een volk met uiteenlopende partijen, dat de eerlijk getelde stemmen bepalen hoe de machtsverhoudingen liggen. Maak je die overeenkomst kapot door tegen alle evidentie in te stellen dat er niet eerlijk geteld wordt, dan klinkt al snel het gebrul om sterke mannen die orde op zaken stellen.

Voor dit bewustzijn moet gevochten worden, want democratie is geen vanzelfsprekendheid. Biden heeft dit heel indringend en succesvol laten weten en dat maakt hem voor mij tot de morele winnaar van deze mid-term.

OEKRAÏNE

Zelenski mag zich in de handen knijpen dat het verlies van de Democratische partij niet veel groter geweest is. De overleving van Oekraïne is voor een groot deel te danken aan de Amerikaanse hulp en die zal in het belangrijke jaar 2023 van kracht blijven. Het Huis van Afgevaardigden wordt op 1 januari van samenstelling veranderd en het zal dan veel moeilijker worden om nieuwe grote geldstromen naar Oekraïne te laten vloeien, door de Republikeinse meerderheid. Maar vóór 1 januari kan Biden nog een krediet ter bestrijding van Poetins agressie ter beschikking stellen dat groot genoeg is om de Oekraïners van voldoende militaire steun te verzekeren.

PRIGOZJIN VERLIEZER

Natuurlijk heeft het Kremlin gedaan wat het kon om steun te geven aan een ruime Republikeinse overwinning, maar die vlieger is niet opgegaan. Daarom is ook de sluwe Jevgeni Prigozjin een van de verliezers van de Amerikaanse verkiezingen. Prigozjin, niet alleen de baas van het Wagner-leger maar ook van de Russische nepnieuwsfabriek IRA in Sint-Petersburg, was al veroordeeld en gezocht door de Amerikaanse justitie vanwege zijn aandeel in de Russische beïnvloeding van de Amerikaanse presidentsverkiezing van 2016.

De dader heeft dat altijd ontkend, maar vorige week plotseling toegegeven dat hij, Prigozjin, met zijn IRA de Amerikaanse verkiezingen beïnvloedt.

‘We hebben ons ermee bemoeid, we bemoeien ons er nu mee, en we zullen ons ermee blijven bemoeien. Zorgvuldig, nauwkeurig, chirurgisch en op onze eigen manier’ schreef Prigozjin op VKontakte, een Russische variant van Facebook. ‘Tijdens onze nauwkeurige operaties zullen we zowel de nieren als de lever in één keer verwijderen.’ Prigozjin heeft zijn bericht geplaatst kort voor deze verkiezingen, duidelijk in de verwachting dat hem dit een daverende overwinning voor Poetinvriend Trump zou opleveren, zodat hij daarmee ook zelf een slag zou slaan.

Prigozjin heeft de laatste tijd steeds hoger van de toren geblazen. Ik heb de rol van deze mega-oplichter een jaartje geleden met afgrijzen ontdekt en het doet me plezier dat hij flink op zijn bek gaat. Als deze verkiezingsuitslag het resultaat is van zijn invloed dan denk ik niet dat Russen graag de patiënt van chirurg Prigozjin zouden zijn. Toch heeft Prigozjin aangekondigd door te gaan met zijn beïnvloeding en dat moet hij dus vooral proberen.

EUROPA

Wat Europa kan leren van deze Amerikaanse verkiezingsuitslag is vooral dat het niet op Amerika kan blijven leunen voor wat betreft onze veiligheid. De verovering van de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden door de Republikeinen laat zien dat het wel mogelijk blijft dat de Amerikaanse president in 2024 Trump zal heten. Of mogelijk Ron DeSantis, de politieke scherpschutter en grote Republikeinse winnaar in Florida. In dat geval zal Amerika terugvallen op een isolationistische politiek die Europa grotendeels aan zijn lot overlaat.

Toch is Europa zich niet echt druk aan het maken voor politieke, economische en militaire onafhankelijkheid. De Duitse regering schrikt ervoor terug om de leiding te nemen bij het militaire antwoord aan Poetin.

Bondkanselier Olav Scholtz reist naar China om daar de economische samenwerking met deze dictatuur te verbeteren. Hij is er gekomen in het gezelschap van de leiding van BMW, Deutsche Bank en andere Wirtschaftsbazen. Het ziet ernaar uit dat hij in dezelfde fout vervalt als Merkel toen zij zich op het Russische gas verliet.

Macron, toch een ambitieuze Europavoorstander en de enige die als staatshoofd de opperbevelhebber is van een atoommacht, heeft al bij voorbaat gezegd dat hij een Russische atoombom in Oekraïne niet zal beantwoorden met een gelijksoortige tegenaanval. Dat ontneemt de Europese defensieve afschrikkingskracht, het enige nut van zo’n rotbom. Als het aan de leiders van Duitsland en Frankrijk ligt blijft Europa afhankelijk en zonder de VS en Groot-Brittannië tandeloos.

VOORBEELDSTATEN

De enige staten die overtuigend hun best doen om een agressief Rusland partij te kunnen bieden zijn de Oost-Europese staten Polen en de kleine Baltische staten. Het is eigenaardig dat de landen die de EU gesticht hebben nu, wat mij betreft, een voorbeeld zouden moeten nemen aan de hartstocht waarmee deze nieuwe Europese lidstaten het initiatief nemen.

Voor vandaag ben ik blij dat het sterkste land van het Westen laat zien dat het nog lang niet verloren is voor de democratie en zie ik in de strijd van de Amerikaanse Democraten een aansporing voor een strijdbaarder Europa.

Hoe reageren de Russen en de Oekraïners op de uitslag van deze verkiezingen?

Wordt vervolgd!

FOTO: Joe Biden in de campagne voor de mid-terms 2022, de allerbelangrijkste verkiezingen volgens hem. ’De democratie zelf staat dit keer op het stembiljet.’

Afbeelding bij ‘Biden morele winnaar’

De oorlog in november 2022: zie de tijdlijn.

In deze aflevering: Vladimir Poetin, Volodymyr Zelensky, Donald Trump, Joe Biden, Emmanuel Macron, Jevgeni Prigozjin.

Thema's in de reeks: Europa verdedigt zich, Trump en Amerika, De oorlog in Oekraïne.