Navalny vermoord, dader bekend

Ik was blij, mijn boek heb ik uit de eerste doos gehaald en volgende week ligt het in de boekhandel. Mijn boek over Poetins oorlog tegen de menselijkheid. Maar mijn blijdschap slaat meteen om in woede als ik hoor dat Navalny ‘overleden’ is, in gevangenschap nog wel. Overleden?

Nee, vermoord, zijn moeder had hem nog een paar dagen geleden gezond aangetroffen en de dag voor zijn dood had hij nog van achter de tralies gelachen om de gecorrumpeerde rechter.

Wie de dader is? Daarover hoef ik geen seconde na te denken. Het is de hoofdfiguur van mijn boek dat nu, trots en jankend tegelijk, naast mijn computer ligt. Mijn boek huilt, want Navalny was mijn held.

HELDENLEVEN

Ik heb hem gevolgd sinds hij bij de Moskouse burgemeestersverkiezing (2013) met anti-Poetin-politiek meer dan een kwart van de stemmen gehaald had, in werkelijkheid natuurlijk veel meer. Ik bewonderde hem omdat hij zich niet liet intimideren, niet door aanslagen of vervalste aanklachten, niet door gevangenisstraffen en zelfs niet door een aanslag met het zenuwgas novitsjok (2020), een giftig goedje waaraan al genoeg andere dissidenten bezweken waren. Navalny sloeg terug, door de FSB-mannen te ontmaskeren die het op hun geweten hadden. Ja, zelfs door een van de daders vanuit Duitsland aan de telefoon uit te horen en een bekentenis te laten afleggen.

Ook in gevangenschap bleef Navalny een lastige tegenstander voor deze hoofdfiguur uit mijn boek, omdat hij er steeds in slaagde de aandacht van de wereld gericht te houden op diens misdaden. Nu ook weer, want de hoofdfiguur uit mijn boek wil over een paar weken herkozen worden tot president van Rusland en wel met een overweldigende meerderheid. Van wie kon hij nog tegenstand verwachten, nadat hij alle mogelijke rivalen, verrassend opduikende vredeskandidaten, ‘technisch’ had uitgeschakeld? En Prigozjin evenals nu Navalny uit de weg geruimd had?

Van Navalny, die ook nu weer vanuit zijn cel een campagne tegen Poetins verkiezing voerde.

Mijn Goedroen, ook uit mijn boek, had het voorspeld toen Navalny vanuit zijn fysieke rehabilitatie in Berlijn ongekend moedig terugvloog naar Moskou. Ik twijfelde, drie jaar geleden. Ik sprak haar tegen, zei dat de hoofdfiguur van mijn boek door Navalny te vermoorden zelf ook risico zou lopen, ook al wist ik dat hij moorden tot een tweede natuur gemaakt had. En misschien zat er in mijn verweer toch iets. Want wie nu nog niet had begrepen dat mijn hoofdfiguur een moordenaar is kan er nu toch moeilijk omheen. Door deze moord is Navalny definitief een onverschrokken held geworden en mijn hoofdfiguur een laffe seriemoordenaar, die zijn tegenstander nog in de gevangenis laat uitroeien.

Hoe ziek is de maniak? De vraag is onvermijdelijk geworden: aan welk dodelijk mengsel van geesteszieken lijdt de dictator?

POETINS PSYCHIATER

Als ik een wens mocht doen zou ik graag Poetins psychiater willen zijn. Al was het een dag, ik zou hem een rijkdom aan handige tips kunnen geven om weer gezond en gelukkig te worden.

Stel je voor, zijn dochter Maria Vorontsova, een oude kennis van ons uit Voorschoten, had ontdekt dat er een draadje los aan haar vader zat en had haar vader zover gekregen dat hij een Hollandse psych in wie zij vertrouwen stelde, bij hem op bezoek zou laten komen. De nieuwe Tsaar had geen tijd, maar na lang aandringen van zijn dochter Maria zou hij mij mee laten reizen in zijn pantsertrein naar Pjongjang

Stel je voor, ik zit in Poetins Leiderstrein, het steppenlandschap schiet aan me voorbij. Ik zit in de wachtcoupé voor zijn commandocompartiment en bereid me voor op hulp bij zijn geestelijk leed.

Waar te beginnen bij de patiënt? Voor de hand ligt grootheidswaanzin, overweeg ik op mijn wachtzetel. Maria’s vader denkt dat het zijn historische missie is om Rusland weer de omvang te geven van het laatste Tsarenrijk, maar hoe breng je hem aan het verstand dat hij lijdt aan een waan?

Met EMDR, wijsvinger voor zijn ogen bewegen en hem hardop enkele malen zijn waan laten uitspreken, terwijl hij mijn vingertop volgt? Ik heb daar in dit geval geen vertrouwen in, het is bij deze patiënt geen eenvoudige grootheidswaan, maar een die gecompliceerd wordt door omsingelingswaan: met de bijbehorende slachtofferpijn. ‘Het Westen heeft ons omsingeld en wil nu mijn Rijk in stukken slaan’, dat is zijn nachtmerrie. Aanvankelijk was deze neurose bedoeld als propaganda om het volk enthousiast voor zijn oorlogen te maken, maar na een tijdje is hij er zelf in gaan geloven zodat mij het syndroom pseudologia fantastica te binnen schiet.

PSEUDOLOGIKA FANTASTICA

Poetin gelooft in een zelfbedacht spel, peins ik terwijl de berkenbomen voorbijflitsen, dat eigenlijk bedoeld was om anderen te misleiden maar hij vertelde het zo overtuigend dat hij voor zijn eigen woordenvuur bezweek en het voor hemzelf de waarheid werd. Hoe help je hem ervan af als hij er geen last van heeft, eigenlijk integendeel, omdat hij euforisch wordt door het succes van zijn omsingelingsverhalen? Verhalen die bovendien steeds overtuigender lijken, door de toetreding van Finland en Zweden tot het agressieve complot dat de NAVO volgens hem is?

Tegen pseudologia fantastica, een van de meest fascinerende kwellingen die de menselijke geest bespringen kan, helpt eigenlijk alleen confrontatie met de werkelijkheid. De bevrijdende schok waardoor de patiënt ineens het licht ziet.

BEDWELMEND SADISME

Maar hoe laat je een patiënt die meent dat zijn leugen waar is de bevrijdende flits van de werkelijkheid ervaren? Ook hier helpt EMDR geen zier. En diepe psychoanalyse ook niet, want daarvoor mist deze patiënt de motivatie. Bij de hardnekkige pseudologia fantastica hoort ook een dwangmatige vervalsingsdrang. Dat zie je ook in deze casus. Geschiedenisvervalsing, omdraaien van feiten gepaard aan liegdwang. De patiënt antwoordt bijvoorbeeld op de vraag van de Amerikaanse interviewer of hij liever Trump dan wel Biden als Amerikaanse president ziet: ‘Biden, want die is voorspelbaarder.’ Een verrassing? Welnee, valse voorlichting, want Poetin weet dat hij hiermee Amerikaanse toeschouwers die niet van hem houden afschrikt om op Biden te stemmen en ook weet hij dat hij met deze leugen de verdenking tegengaat dat Poetin met Trump onder één hoedje speelt.

Ziedaar, ook dit is een duidelijk symptoom van zijn complexe geestesziekte, zijn eigen mening vervalsen om de waan van zijn grootheid nog te versterken. Maar wat kan de psychiater doen?

Want er is nog een complicatie, het genoegen van pijn toe te brengen aan de tegenstander die slachtoffer van al deze psychische ziektebeelden is. Het bedwelmende sadisme. De heerlijkheid de ander je wil te kunnen opleggen door hem pijn te laten lijden. Denk aan het einde van tegenstander Navalny.

ONGENEESLIJK

Juist als ik tot de conclusie kom dat de patiënt ongeneeslijk is, stopt de trein voor het perron in Irkoetsk en verschijnt de vergeefs gewenste patiënt in de deur van zijn privécompartiment.

‘Procedure Navalny?’ vraagt een van zijn bewapende lijfwachten hem, klaar om me af te voeren. Maar mijn patiënt antwoordt met zijn vinger in mijn richting: ‘Nee, procedure Gershkovich. Deze spion ruilen tegen gedetineerde patriot in Germania. Gijzelingsdiplomatie.’

Gaan nu de ogen van Poetins westerse medestanders open?

Wordt vervolgd!