Roel van Duijn

Een vriend klaagt me aan

Een venijnige reactie heb ik gekregen, nadat ik, in De telegraaf nog wel, had geschreven dat Europa een eigen atoomschild nodig heeft nu de Amerikaanse bescherming tegen Rusland onzeker is geworden. Vooral als Trump herkozen wordt (wat God verhoede, maar die laat het aan de onnozele kiezers over). Een vriend uit de Provotijd bericht me dat ik Roel niet meer ben en hij slaat me met een pacifistisch citaat van de Engelse schrijver Edward Rutherford om de oren.

Rutherford schrijft in zijn kolossale roman over Rusland dit: ‘Blijf verre van oorlogspropaganda, wees geen pion in de geopolitiek van de machten!’ De angst slaat mij een moment om het hart als ik deze berisping lees, beken ik, de angst om als verrader van mijn principes te worden aangezien, of het werkelijk te zijn.

Maar maak ik oorlogspropaganda als ik vaststel dat wij worden bedreigd door Poetin en zijn maten? En nog harder worden bedreigd als Oekraïne zou bezwijken door gebrek aan westerse steun en Poetin zijn kans ruikt om andere Europese democratieën mores te leren?

PRATEN

Poetin heeft sinds zijn aantreden onophoudelijk oorlog gevoerd. Hij is onverbiddelijk in zijn hardnekkige overtuiging dat Rusland recht heeft op alles wat eens tot de Sovjet-Unie behoorde. De oorlog tegen Oekraïne is daarvan de uitdrukking. 'Poetin heeft in het verleden al vaker laten horen Oekraïne helemaal geen land te vinden. Oekraïne is een deel van Rusland en moet Heim ins Reich. En daar moeten we onze ogen niet voor sluiten’. Ik ben het eens met de oud-commandant van de Nederlandse strijdkrachten, Dick Berlijn.

Práten, raadt mijn oude vriend aan, dat is de oplossing. Maar Poetin heeft op geen enkele manier laten zien dat hij serieus geïnteresseerd is in een gesprek. Hij heeft in december 2021 een ultimatum gesteld, dat de NATO geen voormalige sovjet-staten mag opnemen en geen soldaten mag hebben in landen die ooit tot het Warschaupact hebben behoord. De ene na de andere westerse leider is daarop naar Moskou gesneld om te práten, maar zijn standpunt veranderde geen millimeter en toen het Westen niet wilde afzien van het zelfbeschikkingsrecht van de staten die Poetin ‘terug’ wilde hebben, heeft hij zijn al langer lopende oorlog tegen Oekraïne op kookhitte gebracht. Ook daarna hebben Macron en Scholz nog uren met Poetin aan de telefoon gehangen om hem ervan te overtuigen dat praten beter is dan schieten. Maar Poetin heeft er geen raket minder om afgeschoten.

DEPORTEREN OF VERMOORDEN

Gesprekken in Istanboel, in de maand na de invasie van 24-2-2022, tussen delegaties van de twee landen, waarin de Oekraïners zover gingen om af te zien van het NATO-lidmaatschap, zijn door hem niet serieus genomen. En hij blijft vasthouden aan zijn bizarre doelen ’denazificatie’ en ‘demilitarisatie’ van Oekraïne. In uitspraken van de laatste tijd zegt hij de ‘veroverde’ (ja, dat geeft hij toe!) gebieden nooit te willen opgeven in wat voor eventuele gesprekken dan ook. Veroveren is een in zijn ogen geoorloofd middel om Ruslands macht uit te breiden.

Vriend, mag je dat toelaten? Landveroveren en de inwoners folteren, deporteren of vermoorden?

SCHOFTEN

Ik, geboren in een veroverd en mishandeld land, ben er zeker van dat je dit onrecht niet mag toelaten, net zomin als we de tirannie van Hitler hebben toegestaan. Er bestaat een recht op gewapend verzet in zulke situaties en zo’n verdedigingsoorlog is volgens mij gerechtvaardigd. Dik gerechtvaardigd.

Daarop laat mijn vriend ook dit citaat van Rutherford los: ’In het atoomtijdperk is er al helemáál geen rechtvaardige oorlog.’ Ik kan me voorstellen dat hij dat zegt, smijten naar elkaar met atoombommen is een zinloze ramp. Maar hoe te handelen tegen een tegenstander die dreigt atoombommen te gebruiken als hij zijn zin niet krijgt? Die ons chanteert door de dreiging met die krengen? Kunnen we dat negeren? Nee, want de volgende dag ben je bezet en krijg je niet eens meer de kans om een antwoord over je lippen te krijgen. Rutherford en mijn vriend zouden in een door Rusland bezet land ook hun commentaar niet meer kunnen geven. In Rusland staan strenge straffen op uitlatingen over de oorlog (die mag niet zo heten), over bezetting (die heet ‘bevrijding’) en over het leger. De wet die eraan zit te komen geeft de staat zelfs het recht het bezit in beslag te nemen van ieder die het waagt commentaar te geven op de militaire situatie. De voorzitter van het parlement in Moskou, Vjatsjeslav Volodin, schreef onlangs al op Telegram dat de nieuwe wet bedoeld is om ‘schoften, inclusief culturele figuren die de nazi’s steunen, die met modder gooien naar ons land, onze soldaten en onze officieren, die deelnemen aan de speciale militaire operatie, te straffen’. Met ‘de nazi’s’ bedoelt Volodin, zoals je begrijpt, de Oekraïners. Rutherford zou in het Rusland van nu zeker als zo’n ‘culturele schoft’ worden aangezien en hem zouden al zijn royalty’s worden ontnomen en natuurlijk ook het recht om verder te publiceren.

Praten met Rusland, vriend? De Russische ex-president Dmitri Medvedev, allernaaste vriend van Poetin, nu vicevoorzitter van de Russische veiligheidsraad, toont zich in zijn recente tweet geen gezellige gesprekspartner. Volgens hem zal een onafhankelijk Oekraïne nooit een legitieme staat zijn, met welke regering dan ook. Louter het bestaan van een onafhankelijk Oekraïne in ‘historisch Russisch gebied’, vormt - ongeacht lidmaatschap van NATO of EU - een constante reden voor de hervatting van de vijandigheden, ‘ook over tien of vijftig jaar’. Dus zullen Oekraïners door Moskou worden geterroriseerd zo lang als het nodig is, tot zij erkennen dat de Oekraïense existentie als onafhankelijke staat dodelijk gevaarlijk voor hen is. ‘Dus zullen zij worden vermoord en gefolterd tot zij begrijpen dat het leven (met Rusland) in een grotere staat, die zij nu niet willen, beter is dan de dood. Hun eigen dood en de dood van hun dierbaren. En hoe eerder de Oekraïners dit begrijpen des te beter het voor hen is.’

Vriend, geloof je nog steeds dat diplomatie tegen deze granieten vijandelijkheid kans van slagen heeft? Práten, dat is voor het Poetinregime de ander het zwijgen opleggen.

MEDESCHULDIG

Wie maakt er hier oorlogspropaganda, de Russische regering of ik, die vaststelt wat er aan de hand is? Namelijk dat de Russische oorlogsmachine niet alleen voor Oekraïne maar ook voor de andere Europese staten, voor óns, een fatale bedreiging is en nog lange tijd zal zijn?

Wij hebben weinig keus. We kunnen ons neerleggen bij Poetins ultimatum en de gevolgen die Medvedev ons voorhoudt, dus aanvaarden dat de Oekraïners worden gedood en gemarteld tot zij erkennen dat zij Russen zijn. OF we verdedigen de Oekraïners en onszelf op een effectieve manier door de Russen af te schrikken door de tegendreiging met dezelfde wapens die zij tegen ons inzetten. En ons ermee chanteren ze in te zetten als zij hun zin niet krijgen zullen ze zeker.

‘Dulce bellum inexpertis’, slingert mijn vriend me naar mijn hoofd: zoet is de oorlog voor degene die er nog nooit een heeft meegemaakt. Maar ik zeg jou dat nu iets anders geldt. ‘Si vis pacem para bellum.’ Als je geen oorlog wilt, bereid je er dan op voor. Als je dat nalaat ben je er medeschuldig aan als Poetins oorlog verder in onze richting dendert.

Beste vriend, er is geen enkele reden voor angst dat ik mezelf niet meer zou zijn of principes zou verraden. Ik ben een oorlogskind, dat was ik en dat blijf ik. Toen zette ik me in om oorlog te voorkomen door de bom te bannen, nu, (in een volkomen andere situatie, met tegenover ons op Hitler lijkende leiders in Moskou) zet ik me in om de oorlog te beëindigen, En daarvoor kunnen we niet zonder atoomschild.

Is er een vliegtuig met Oekraïense krijgsgevangen door Oekraïne of door de Russische luchtafweer, à la de MH17, neergeschoten?

Wordt vervolgd!

Afbeelding bij ‘Een vriend klaagt me aan’

De oorlog in januari 2024: zie de tijdlijn.

In deze aflevering: Vladimir Poetin, Donald Trump, Olaf Scholz, Emmanuel Macron, Dmitri Medvedev, Adolf Hitler.

Thema's in de reeks: De oorlog in Oekraïne, Poetin en Rusland.