Regering Wilders gaat afhankelijkheid van Rusland vergroten

Ik herinner mij dat ik met Zjenja en haar vriendin Lena aan de wandel was, in het eindeloze bos bij haar datsja en dat Lenitsjka vertelde dat haar man nu in Iran was, waar hij werkte aan de bouw van een Russische atoomcentrale. Het was 2004. ‘O, in Bushehr, vroeg ik, ‘aan de Perzische Golf?’ ‘Ja’, antwoordde zij verrast. ‘Maar dat is toch ongepast’ ging ik verder ’want Iran kan er toch atoombommen van maken door het uranium verder te verrijken? Nog afgezien van het probleem van het radioactief afval?’ ‘Nee, dat is allemaal in orde en hij verdient er goed.’ Zjenja zweeg gedurende het gesprek, maar mij beving een onderhuidse onrust.

De organisatie waarover we toen spraken was Rosatom, het machtige Russische bedrijf voor atoomzaken, dat zelf ook de nucleaire wetten in Rusland kan vaststellen. Nu, twintig jaar later, begrijp ik pas echt hoe Rosatom Poetins belangrijke, met het leger verknoopte instrument is geworden om Ruslands macht in de wereld op te poken, ook in Europa.

Eindelijk heeft Joe Biden nu een importverbod van verrijkt uranium uit Rusland afgekondigd, twee-en-een-half jaar na het begin van de Poetins grote invasie in Oekraïne. Waarom zo laat? Van Russische olie en gas had Amerika zich toch al een maand na 24/2 los gemaakt?

RUSLAND MIDDELPUNT VAN ATOOMINDUSTRIE

Rusland is wereldwijd de grootste leverancier van verrijkt uranium, de brandstof voor atoomcentrales. Bijna de helft van de productiecapaciteit van dat kostbare spul staat in Rusland. Volgens de Amerikanen levert Rusland 44 procent van alle uranium voor atoomcentrales die in de wereld verkocht wordt.

Dat is nu waarschijnlijk Ruslands grootste machtsinstrument in Europa. Want de EU heeft ook nu nog geen boycot van Russisch verrijkt uranium durven instellen. In een flink aantal Oost-Europese landen staan Russische atoomcentrales die draaien op de zeshoekige brandstofelementen van verrijkt uranium die alleen door Rosatom geleverd worden. In Finland en Bulgarije ieder twee, zes in Tsjechië, vijf in Slovakije en vier in Hongarije. Die zijn in die landen tot stand gekomen door verleidelijk goedkope kredieten uit Rusland en het is niet toevallig dat twee van juist deze landen pro-Russische regeringen heeft: Slowakije en Hongarije. En van Hongarije is al bekend dat Orban opnieuw contracten met Rosatom heeft afgesloten voor nog weer meer Russische kernenergie.

GEEN CAMPAGNE ONDERWERP

Iedereen zou kunnen weten dat Rosatom geen onschuldig lammetje is. Het houdt Europa’s grootste kerncentrale in het Oekraïense Zaporizja bezet en speelt daar al twee jaar met vuur, de rapporten van de internationale atoomwaakhond IAEA waarschuwen keer op keer dat daar door de combinatie van atomair materiaal en oorlogsgeweld catastrofes kunnen gebeuren. Daarnaast produceert het lieve bedrijf Russische kernbommen. Men schat dat ongeveer een derde van de 275.000 werknemers van Rosatom zich voor dit doel inspannen.

En toch hebben wij nog niets gehoord van een Europees alarm over de macht en invloed van de Russische atoomgigant?

Inderdaad. Tussen de berichten over de ontduiking van de sancties tegen Russisch gas en olie blijven de voortdurende banden van Europese landen met Poetins succesvolle machtsinstrument stilletjes. Want ook de West-Europese landen onderhouden die banden. Frankrijks nationale concern Framatome werkt samen met VTEL, een bloedeigen dochter van Rosatom. Zij werken samen in de vorm van een joint venture. In het Duitse Lingen, in het Emsland, niet ver van Groningen werkt het Franse bedrijf Framatome aan de bouw van een fabriek voor de productie van kernbrandstof en daarbij spelen productieprocessen en apparatuur een rol die alleen de Russen beheersen. Is het niet gevaarlijk als medewerkers van Rosatom, die zich in Duitsland bevinden, zo dicht bij de Europese fabricage van elektriciteit betrokken zijn? Zij zullen zeker niet weigeren als zij opdracht krijgen van de in Rosatom alomtegenwoordige geheime dienst FSB om te spioneren of te saboteren. Om die reden verzet minister Habeck, van die Gruenen/Bündnis90, zich tegen de verlening van een vergunning. Maar hij heeft weinig poten om op te staan, omdat de EU geen sancties heeft aangekondigd tegen Rosatom. Ook het milieuministerie van de deelstaat Niedersachsen uit bezwaren tegen vergunningverlening, maar kan die ook niet weigeren. Het resultaat is voorlopig dat de Duitsers de vergunningverlening vertragen, maar als er geen sancties worden afgekondigd door de EU zullen Framatome (en de Russen) de strijd om de vergunningverlening op den duur winnen.

NEDERLAND

En ook de Nederlandse atoomcentrale in Borssele heeft een indirecte band met Rosatom. Kan dat zomaar, in tijden van oorlog en Russische barbarij in Oekraïne? Suzanne Kröger van GL heeft hierover vragen aan de regering gesteld en minister Jetten heeft geantwoord dat dit inderdaad kan. In 2019, toen het contract gesloten werd, golden er, net als nu, geen sancties voor de bewerking en transport van nucleaire brandstof vanuit Rusland. Voor de Europese partij was het dus mogelijk om een contract te sluiten met een Russische subcontractor. De EPZ, die Borssele beheert, heeft een contract met een dochteronderneming van Framatome die de gebruikte kernbrandstof omzet in weer bruikbare brandstof en laat zich daarbij helpen door Poetins TVEL, de al genoemde dochteronderneming van Rosatom. Het is een van de vele activiteiten waarmee Rosatom veel geld verdient. Poetin toont zich daarover zeer tevreden, jaar op jaar stijgen de winsten en hij gebruikt die voor zijn oorlogsvoering. Gazprom maakt verlies, maar Rosatom maakt dat verlies goed omdat het niet gesanctioneerd wordt.

Minister Rob Jetten zegt dat hij wel af wil van de Russische subcontractor, maar hij ziet nog niet hoe dat op korte termijn zou kunnen. Als onze EPZ de gebruikte nucleaire brandstof niet zou laten opwerken ontstaat er een opslagtekort bij de COVRA, onze beheerder v an nucleair afval. Er zijn weliswaar grote plannen om de opslagplaatsen voor atoomafval uit te breiden in een paar provincies, maar dat is niet zomaar geregeld. Kan ik begrijpen, want het risico van opslag van radioactief afval is nog steeds niet geheel uitgebannen. Ook met dit probleem heeft Poetin geen moeite, een dictator kan bepalen wat hij wil, zonder last te hebben van hinderlijke omwonenden en actiegroepen zoals het LAKA in Nederland.

De plannen van onze aanstormende regeringscoalitie om vier nieuwe kerncentrales in Nederland te bouwen verergeren dus ook onze afhankelijkheid van Rosatom. Hebben zij daarover nagedacht? Ik hoor er niets over en krijg daarom de indruk dat dit hun niet kan schelen. Wilders vriend Orban doet toch ook niet moeilijk over zijn atomaire afhankelijkheid van Poetin? Als de beoogde centrales er komen gaat Wilders' regering de afhankelijkheid van Rusland vergroten.

Ik denk dat Nederland maar beter helemaal van de bouw van nieuwe kerncentrales kan afzien, zolang de problemen met Rusland en het radioactief afval niet zijn opgelost.

SAPPORO 5

Gelukkig, er is in deze Europese tragedie een lichtpuntje, het heet Sapporo 5. Onlangs zijn er vijf landen bijeengekomen in de Japanse stad Sapporo met het doel om een productiemarkt voor uranium brandstof te stichten die vrij is van Russische deelname. Het zijn de VS, Canada, Engeland, Frankrijk en Japan. Zal het hen lukken om de afhankelijkheid van het vijandelijke Rosatom te doorbreken? Zodat ook andere Europese landen daarvan kunnen profiteren?

Waarom is Rosatom geen campagne onderwerp bij de Euroverkiezingen? Waarom stelt de EU geen sancties in tegen Rosatom met een serie uitzonderingen voor landen die voorlopig niet zonder Rosatom voldoende elektriciteit kunnen produceren?

Wordt vervolgd!

FOTO: Russische kerncentrale van Rosatom, er zijn geen andere