Erop of eronder in Oekraïne

De oorlog sluipt dichterbij. Ja, DE oorlog, niet die in Gaza.

Met het mes tussen zijn tanden valt Poetin aan in zowel de oostelijke oblast Donetsk als het noordelijke Charkiv.

Na de inname van Adiivka rukt hij in Donjetsk op naar Tjasiv Jar, met de bedoeling de grotere steden Krematorsk en Slovsjansk te veroveren. In het Noorden heeft hij al een deel van de stad Votzjansk te pakken en de grote stad Charkiv, die inmiddels nog maar minder dan 200.000 inwoners telt omdat er al zovelen op de vlucht zijn geslagen, dreigt binnen zijn dodelijke bereik te komen.

KRITIEKE SITUATIE

Hoe kan Oekraïne voorkomen dat de Russische troepen deze zomer in een grote tangbeweging vanuit hun nieuwe bolwerken in het noorden en het oosten de gehele oblast Donjetsk, die zij tot dusver nog maar half bezetten, afknijpt? En zij een geweldige terreinwinst maken die hen vervolgens in staat stelt richting Kiev op te rukken? Ik luister naar de realistische podcast van Boekesteijn & De Wijk en ik ben het met hen eens dat de militaire situatie kritiek is geworden.

Zo heb ik het ook aan het slot van mijn boek ‘Schoonvader van Poetins geheim agent’ beschreven en sindsdien is, zoals voorspeld, een nieuwe escalatie opgetreden. Na de Engelsen hebben nu ook de Amerikanen toestemming gegeven om hun wapens tegen doelen op Russische grondgebied in te zetten, gehoor gevend aan Zelenski’s smeekbeden. Begrijpelijk genoeg, want de Russen schieten hun raketten en drones tegen Charkiv af op Russisch gebied, dat slechts 30 kilometer van Charkiv verwijderd is.

Wat is nu het nieuwe Russische antwoord op de westerse hulp aan Oekraïne? Hun leger oefent nu dreigend met ’tactische’ nucleaire wapens aan de grens met Oekraïne. Poetin wil zijn nucleaire chantage zo tastbaar als maar mogelijk houden. Hij neemt geen proeven met zware atoombommen boven de Zwarte Zee of in het Poolgebied, nee hij doet het zo dichtbij mogelijk met wapens die meer geloofwaardig zijn omdat zij lichter zijn en dus ook minder schade zouden aanrichten voor het Russisch grondgebied zelf. Tenslotte beschouwt Poetin het te veroveren gebied als deel van zijn eigen Russisch Rijk.

Is het Oekraïense leger tegen deze druk bestand? Het heeft minder raketten en artillerie, het heeft nog steeds minder munitie en vooral ook minder soldaten. Dat er nu door de nieuwe wet op de dienstplicht wat meer mannen worden opgeroepen en dat er een paar duizend gevangenen naar het front gaan, lost het personeelsgebrek niet echt op. De Russen hebben meer soldaten en kunnen er ook nog meer mobiliseren.

NATO LUCHTAFWEER IN OEKRAÏNE?

De laatste trede in de escalatie is door de Russen genomen, de oefening met de atoomwapens. Wat kunnen de NATO-landen daar nog tegenoverstellen om Oekraïne te redden? Meer luchtafweer - Patriots -, meer wapens, zoals de F-16’s die nu eindelijk wel eens zullen komen. Maar dat compenseert allemaal niet het Oekraïense soldatenmanco.

Vandaar dat Macron met het idee kwam om Franse troepen in het Westen van Oekraïne aan het werk te zetten, om het Oekraïense leger aan het front te ontlasten. Maar hij kreeg tegenwind. Velen, ook Biden vreeesden dat daaruit een rechtstreekse oorlog tussen de NATO en Rusland kon ontstaan en de Franse president trok het idee terug. Daarmee stopt het denken over het aanvullen van het Oekraïens tekort met Westerse militairen niet. Duitse parlementariërs zoals de groene Hofreiter en de sociaal-democraat Joe Weingarten hameren er nu op dat vanuit plekken in NATO-landen dicht bij de Oekraïense grens luchtafweer apparaten zouden kunnen worden geplaatst die Russische raketten in het Oekraïense Westen kunnen neerschieten. En de Litouwse minister van buitenlandse zaken Landsbergis stelt voor dat Oekraïense soldaten niet langer in het oude Europa trainen, maar de trainers hen in Oekraïne zelf te laten trainen. Maar de trainers zijn NATO-mensen en het luchtafweergeschut dat aan de Oekraïense grens geplaatst kan worden wordt bediend door NATO-professionals.

Komt dan de NATO niet rechtstreeks in oorlog met Rusland? Rusland zelf beweert al sinds haar invasie van Oekraïne dat dit al een feit is.

Rusland zegt dat het in oorlog is met het Westen, wij ontkennen maar komen nu wel gevaarlijk dicht in de richting van de Russische mening. Een Russische opvatting die nog onderstreept wordt door de Russische cyberaanvallen op het westen, door het rondstrooien van desinformatie (vanwege de nadering van de Europese verkiezingen nog intensiever) en ook door rechtstreekse sabotage. De enorme brand in het grote winkelcentrum in Warschau is volgens de Pools regering door de Russen aangestoken.

Het is een onvatbaar moeilijke keuze.

Als we de nu voorgestelde stappen (luchtafweer aan de Oekraïense grens, trainen IN Oekraïne) niet wagen komt er nog even geen open oorlog tussen de NATO en Rusland, maar zal Oekraïne grote verliezen gaan leiden. Als we de voorgestelde stappen wel nemen, kan Oekraïne aanmerkelijk beter standhouden, maar neemt de kans op een open oorlog met Rusland toe. Wat te doen, zeg het maar!

ONZE NIEUWE REGERING

Ongelooflijk maar waar is, dat onze nieuwe regeringscoalitie bij het debat over het akkoord tussen de vier partijen niet gesproken heeft over de grote oorlog. Eén zinnetje wijdt het regeerakkoord aan de oorlog, Nederland moet zich ‘militair, financieel en politiek’ blijven inzetten voor steun aan Oekraïne. Maar er staat niets concreets in, bijvoorbeeld dat de nieuwe regering het door de vorige regering gesloten akkoord met Oekraïne zal voortzetten. Tien jaar lang zal Nederland zoveel als mogelijk militaire steun blijven geven, aldus dit akkoord. Maar wie kan erop vertrouwen dat Wilders en zijn maten dit werkelijk zullen doen? Er wordt geen cent voor uitgetrokken.

En wie heeft Wilders en de andere drie partijen gevraagd hoe zij staan in de keuze tussen personele hulp aan Oekraïne of voortgaan op de huidige weg, die van ontoereikende hulp? Niemand. En dat komt omdat ook de oppositie daar (nog) niet aan wil. Maar zelfs als jezelf daarover nog in beraad bent, is het toch onvergeeflijk de keuze nu geen gespreksonderwerp te maken.

Want het is de keuze tussen erop of eronder, tussen vrijwel zeker verliezen of mogelijk winnen.

HET ENE OF HET ANDERE RISICO

Patriot luchtafweersystemen aan de Oekraïense grens zouden, vanuit Polen of Roemenië, een reikwijdte hebben van 100 kilometer in Oekraïne, zegt Weingarten in Der Spiegel. Dat betekent dat alle luchtafweer in dit Oekraïense gebied aan het front zou kunnen worden ingezet, in de zwaar belaagde regio Charkiv. Dat zou een enorme steun zijn. Russische drones en raketten zouden in de beschermde strook door drones en raketten worden neergehaald, geen Russische soldaten of vliegtuigen, want die zijn daar niet. Het lijkt mij een plan waardoor met een gering risico echt een effectieve bijdrage aan de Oekraïense verdedigingsoorlog geboden kan worden.

We moeten ons realiseren dat risico’s niet kunnen worden vermeden, het ene risico moet tegen het andere afgewogen worden. Welk risico lopen we als we ons laten intimideren door de Russische ‘tactische’ atoomwapens en ontoereikende hulp blijven leveren? Dat is het risico dat de Russen steeds meer terrein winnen, dat de westerse hulp weggegooid blijkt te zijn geweest als we verliezen. En erger: dat de Russen in een overwinningsroes verder doorstoten en de Baltische staten of Moldavië binnenvallen en dat de NATO dan gedwongen is om het wapengeweld op het niveau van een Derde Wereldoorlog te beantwoorden.

Wanneer zal de NATO ertoe overgaan om ook met inzet westers personeel de Oekraïense verdediging te ondersteunen?

Wordt vervolgd!

PS Het radioprogramma OVT van de VPRO bespreekt a.s. zondagochtend 26 mei mijn nieuwe boek ‘Schoonvader van Poetins geheim agent, tien jaar liefde en oorlog’. Dat is bij mij nog bestelbaar. Geef me een chatberichtje. Je krigt het met mijn handgeschreven opdracht aan jou persoonlijk thuisgestuurd. Kost 38 euro (30 e voor boek, 8 porto).Op de FOTO zit ik met het boek in de hand al klaar voor versturing!