Roel van Duijn

Trump niet zo grillig als hij lijkt

Ik houd de adem in, de spanning in de VS stijgt met de dag. Trump maakt haast om zijn staatsgreep voort te zetten, want zo gaat het met staatsgrepen: als de vaart eruit is, hergroepeert de tegenstander zich. Hij wil de macht van de democraten in grote steden breken en zendt daarom ICE, federale toepen die de opdracht hebben buitenlanders te grijpen. Nu de Democratische burgermeesters van Chicago (Illinois) en Portland (Oregon) zich tegen hun komst verzetten wil Trump daar het leger inzetten. Onder het voorwendsel dat zij in die steden ICE moeten beschermen tegen demonstranten en ‘de criminaliteit moeten aanpakken’. Nu verzetten zich zowel diezelfde burgemeesters als rechtbanken zich tegen Trumps plannen en daarom zwaait de president nu met een duivel uit een oud doosje uit het jaar 1807: de ‘Insurrection Act’.

Deze wet, tijdens de vroege groeistuipen van de Verenigde Staten ondertekend door Founding Father Thomas Jefferson, zou de president in geval van rebellie, chaos of opstand de bevoegdheid geven om de wil van hinderlijke burgemeesters of gouverneurs opzij te zetten. Direct na de afkondiging van deze wet moet de president dan een proclamatie uitvaardigen waarin hij aangeeft welke subversieve elementen hij wil uiteenslaan. De maniakale Trump wordt dan in staat gesteld om inderdaad zover te gaan en daarom legt de oppositie tegen hem er de nadruk op dat het verzet geweldloos moet zijn, zodat er geen situaties ontstaan die aanleiding zouden kunnen vormen om naar de gevreesde Insurrection Act te grijpen. Want komt het zover, dan volgen massale arrestaties van Trumps tegenstanders; ermee dreigen doet hij al graag, tegen gouverneur Newsom van Californië, Kritzner de burgemeester van Chicago en kandidaat-burgemeester Adami in New York.

MACHTSHONGER

Trump is een grillig politicus, maar één constante is er wel degelijk, zijn onverzadigbare machtshonger. Dat is de inhoud van de fijnbesnaarde gevoelsband die hij met zijn vriend Vladimir deelt. Kijkt Donald de kunst af van hem? Ook Poetin heeft in het begin van zijn presidentiële loopbaan de zelfstandigheid van de gouverneurs van de deelstaten uitgehold. Bij zijn aantreden in 2000 waren zij nog direct gekozen in hun functie door de kiezers, maar daar maakte Vladimir al snel een einde aan. De macht werd gecentraliseerd naar de president, die nu voortaan zelf de gouverneurs van de deelstaten van de Russische federatie mocht benoemen.

‘Er zijn in dit land een boel stomme mensen die hun werk niet goed doen’ heeft Trump onlangs gezegd. Daarmee bedoelt hij weerspannige gouverneurs en burgemeesters. Hij wil ze voortaan zelf kunnen benoemen. En met zelfbenoemde, trouwe lokale autoriteiten kan hij de mid-term verkiezingen naar zijn hand zetten. Alles wijst erop dat dit de koers is die hij voor zich ziet. Ook de merkwaardige bijeenkomst van de hoogste commandanten van het leger, die uit alle delen van de wereld waren samengeroepen door het Pentagon -maar zwijgend toehoorden- wijst daarop. In zijn speech heeft Trump zich laten ontvallen dat de grote steden van Amerika oefenterreinen voor het leger gaan zijn. Oefenen? Jazeker, tegen de ‘binnenlandse vijand’, die met alle middelen moet worden bestreden. ’De president van Amerika heeft, op dit gevaarlijk moment van de geschiedenis, de regeringsmacht gericht tegen zijn eigen volk’ zegt het Democratisch lid van het Huis van Afgevaardigden van Illinois, Chuy Garcia.

HET STILLE PACT

Trump babbelt nu ineens heel anders over de oorlog in Oekraïne. Hij is zeer teleurgesteld in Poetin (‘He let me down’) en verkoopt nu plotseling, met zakenmannen elan, vlot zijn wapens aan Oekraïne, betaald door Europese landen. Ook heeft hij aangekondigd Tomahawkraketten te gaan leveren aan Zelensky, die daarom verzocht heeft. Maar Poetin toont hem opnieuw zijn warme vriendschap. Hij droomt van een alliantie tussen hun beider landen, gegrondvest op gemeenschappelijke christelijke waarden. Een paar uur voor de toekenning van de Nobelprijs heeft Vladimir uitgesproken dat het juist Trump is die de Nobelprijs verdient voor zijn vredesinspanningen. Complimentje hier, complimentje daar. Heel goed dat Trump een akkoord in Gaza bereikt heeft zegt het Kremlin. Weerstaat Trump al die vriendschap? Zal hij de Tomahawks wel echt naar Oekraïne sturen? Het is twijfelachtig. Als hij het wel doet riskeert Trump dat Poetin ernst maakt met het dreigement dat hij heeft geuit: dat dan de oorlog ‘in een heel nieuwe fase zal komen’. Wat kan betekenen dat Rusland intercontinentale raketten naar de VS zal schieten. Als Trump wél Tomahawks aan Kyiv gaat leveren zou dat er ook toe kunnen leiden dat Poetin de oorlog in Oekraïne uit de handen wordt geslagen, omdat een aanval op Moskou mogelijk de genadeklap betekent voor een oorlog die toch al niet lekker loopt. Trump ziet lauwerkransen boven zijn hoofd als hij de eer krijgt voor het vredesverdrag dat een eind maakt aan de vreselijkste oorlog die Europa gekend heeft na de Tweede Wereldoorlog. In alle gevallen zal Trumps persoonlijke machtsgeilheid het beslissende motief zijn voor zijn handelen. Trump lijkt grillig, maar hij heeft een stabiele, loden kern.

Voor mij is het een terugkerende vraag: Blijft het Stille Pact tussen de twee superboeven in stand? We hebben gezien hoe het aanvankelijk heel duidelijk was, toen Trump de hulp aan Oekraïne afbrak, Zelensky vernederde en een paar maanden later de rode loper uitrolde voor zijn Russische vriend. Daarna, toen duidelijk werd dat Poetin hem bedonderde door te lullen over vrede als heimelijk middel om de oorlog ondertussen te kunnen opvoeren, knapte het. Ineens verbleekt de theorie over ‘geheim agent Krasnov’, Trump als instrument van de Russische geheime dienst. Ik denk niet meer aan Russische kompromat, ook niet meer over pedofiele foto’s van Trump in handen van Poetin. Ook als die theorie een kern van waarheid bevat is dat niet de sleutel tot het begrijpen van de verhouding tussen de twee. Doorslaggevend is de overeenkomst in politieke ideeën, de autoritaire staat omfloerst door het christen fascisme. De kern van hun flexibele verbond is de overeenkomstige heerszucht. De een heerst over een imperium dat zijn vroegere omvang terug wil, de ander wil een tweede imperium tiranniseren dat angst heeft zijn allermachtigste positie te verliezen aan een derde, oprijzend rijk. Nu klinkt de prachtterm 'Verenigde Militaire Staf van Europa', in een bericht van de Europese top in Kopenhagen. Historisch!

ONZE BINNENLANDSE VIJAND

Het kleine Europa, tussen die imperia, loopt eindelijk te hoop om zijn grenzen te bewaken. Duitsland oefent met vliegtuigen om met nucleaire bommen terug te slaan en Nederland doet hetzelfde. Maar wat wij hier onderschatten is de vijand van binnenuit, hier de echte vijand van binnenuit. Politieke afgevaardigden van de AFD uit Saksen, die naar de verjaardag van Poetin bij de Russische ambassade gaan. Orbans Russische spionnennest in Boedapest dat hij ontkent. De grootste partij van Nederland, bijgestaan door een kleinere, die ontkennen dat de Russische aanval op Oekraïne direct ook Nederland treft. Deze interne vijand, die gevaarlijker is dan alle Russische drones die boven Europese vliegvelden en militaire vestigingen onze zenuwen op de proef stellen.

Wanneer vindt Europa uit hoe je de binnenlandse vijand echt kunt bestrijden? En waarom doen we dat nu niet bij de Nederlandse verkiezingen?

Wordt vervolgd!

FOTO: Europa tussen Trump en Poeti

Afbeelding bij ‘Trump niet zo grillig als hij lijkt’

De oorlog in oktober 2025: zie de tijdlijn.

In deze aflevering: Vladimir Poetin, Volodymyr Zelensky, Donald Trump, Viktor Orbán.

Thema's in de reeks: Trump en Amerika, De oorlog in Oekraïne, Poetin en Rusland.