Mijn artikel over Tusk als de nieuwe Churchill,die Europa bevrijden…

Mijn artikel over Tusk als de nieuwe Churchill,die Europa bevrijden moet uit de klem tussen Rusland en Amerika. En mogelijk een min of meer aanvaardbare vredesovereenkomst voor Oekraǐne uit het vuur kan slepen. Het is nu gepubliceerd in het opinieblad De Kanttekening, een pittig weekblad met scherpe analyses, onder een bescheiden naam brengt het goeie waar.

De Kanttekening heeft er een foto van Tusk en Zelensky bijgezet, die elkaar recent de hand schudden.

De tekst volgt hieronder.

--------------------------

HEET DE NIEUWE CHURCHILL DONALD TUSK?

VREDE IN OEKRAÏNE Dat is de hartenwens van ieder normaal mens en in dit opzicht ben ik er ook een. Over een maand is het elf jaar oorlog in het geteisterde land, waarvan drie jaar onbeperkt. En nu Trump zijn schaduw vooruitwerpt, praten we over niets anders dan vredesonderhandelingen. Van de hoofdrolspelers komen al voorstellen over hoe zo’n vredesakkoord eruit zou moeten zien.

Poetin is het duidelijkst. Hij eist minstens de vier provincies in het zuiden en de Donbas. De Krim sowieso, die noemt hij niet eens meer. Daarnaast mag Oekraïne geen lid van de NAVO worden en moet de regering van Zelensky (‘nazi’s’ immers) plaats maken voor een regering die Ruslandvriendelijk is. De aanstormende Trump stelt daar tegenover dat Oekraïne wel land afstaat aan Rusland maar voor een periode van 20 jaar afziet van NAVO-lidmaatschap.

Wat het land zelf wil vinden de heren Poetin en Trump aanzienlijk minder belangrijk. Al helemaal niet dat het zich geen land wil laten afpikken door geweldplegers. Ook al heeft Zelensky laten doorschemeren dat hij bereid zou zijn om praktisch, niet formeel, land in te leveren voor de lieve vrede. En dat hij zijn hoop op Trump vestigt en dus ook op vredesonderhandelingen. Uit nood springt hij op de grootste ijsschots die mogelijk binnen zijn bereik is en dat zou de onberekenbare maar machtige Amerikaan zijn.

Waarover Zelensky glashelder is, is dat hij in het geval van een vredesakkoord de garantie wil hebben dat het vrede blijft, door de aanwezigheid van de NAVO, op Oekraïens grondgebied. Trump zegt daarover dat dit dan Europese troepen zouden moeten zijn, niet de NAVO als zodanig, maar individuele landen. Zelensky vindt dat dit onvoldoende zekerheid biedt: er zouden ook Amerikaanse troepen moeten zijn.

POETIN WIL OEKRAÏNE GEEN HARDE GARANTIES GEVEN

Maar wat denkt het Kremlin over die vredesgaranties?

Dat we maar moeten geloven dat een met Rusland overeengekomen vredesakkoord eeuwige vrede brengt? Lavrov benadrukt dat een vredesakkoord ‘duurzaam’ moet zijn. En daarom mogen er noch Amerikaanse noch Europese troepen op Oekraïens grondgebied gestationeerd worden. Want dat is voor zijn land juist een bedreiging, meent hij. Wat hij verstaat onder ‘duurzaam’ is iets heel anders dan domme westerlingen die denken dat duurzaamheid gegarandeerd is als Rusland duurzaam wordt afgeschrikt. Daarnaast herhaalt Lavrov Poetin, die steeds en ook nu zegt dat Oekraïne NOOIT lid van de NAVO mag worden. Niet over twintig jaar niet, maar nooit niet.

De Russen stellen zich dus ook tegenover Trumps plannen onverzoenlijk op. Hij kan wel inpakken met zijn 20 jaar en zijn Europese troepen in Oekraïne.

Die onverzoenlijke tegenstelling laat wel zien dat, hoe uitgeput de oorlogvoerende landen ook zijn, er niet toevallig oorlog is. De Russische veroveringszucht is door hun imperiale ideologie niet tegen te houden door welk akkoord dan ook. Er is geen respect aan Russische zijde. Als er al een akkoord komt, dan moet dat in alle opzichten in het voordeel van Rusland zijn en Rusland ook de mogelijkheid bieden de oorlog te hervatten als het de tijd daarvoor rijp acht. Daarom is het in de ogen van Poetin en Lavrov een onverdraaglijke gedachte dat Rusland, na het schenden van het akkoord, oog in oog met Franse, Poolse of Amerikaanse troepen zou komen te staan. Die zouden de brave Russen wel eens terug kunnen slaan.

Is een compromis dus onmogelijk? Komt er geen vredesakkoord?

TWEE SOORTEN AKKOORDEN

Toch zijn er twee mogelijkheden. De eerste is dat Trump door de bocht gaat en de Russische voorwaarden, met wat papieren concessies van Russische zijde, aanvaardt en Zelensky (luid protesterend natuurlijk want het is de ondergang van zijn land) dwingt daarin mee te gaan, als deze laatste voelt dat Europa hem geen echte steun biedt. De kans dat Trump naar Poetin draait is niet alleen aanwezig, maar is ook zeer te vrezen, want het betekent dat de glijbommen, de drones en de Oresjnik-raketten binnen afzienbare tijd weer onze kant op suizen.

De tweede mogelijkheid is dat het vredesakkoord in een later stadium wordt getekend, als de Russische economie instort en Rusland in dit opzicht onvoldoende hulp van China krijgt.

Dan zou het kunnen dat Poetin zich gedwongen ziet om echte concessies te doen en het akkoord te tekenen. Dat zou een vredesakkoord kunnen opleveren dat een wereld van verschil maakt. Want in het geval dat Poetin zich door een economische ineenstorting gedwongen voelt, is er ruimte voor Russische concessies. Een aan Poetin afgedwongen akkoord betekent vrede voor langere duur, omdat dan de militaire garanties sterk genoeg kunnen zijn om een hernieuwde Russische aanval af te slaan. Een levensgroot verschil met een toegeeflijk en haastig Trump-akkoordje, waarna alras een nieuwe hel kan losbreken.

Voor deze tweede mogelijkheid moet Europa volgens mij nu een buitengewone kracht opbrengen, uit lijfsbehoud, zoals Engeland dat in 1940 deed, toen het alleen tegenover Hitler stond.

Volhouden dus! Nu Oekraïne dubbel en dwars militair en politiek blijven steunen.

NEDERLAND, VOLG TUSK!

Hoopgevend is dat de Europese Raad van regeringsleiders nu een nieuwe voorzitter heeft en nog wel de Poolse premier Donald Tusk, die godzijdank Orban aflost. De integere en ervaren Tusk is het tegengestelde van Orban, die de hulp aan Oekraïne wil stoppen. Tusk heeft de Hongaarse ambassadeur uitdrukkelijk NIET uitgenodigd voor zijn inauguratie in Warschau. Het programma van Tusk voor Europa staat in het teken van meer hulp voor Oekraïne, een sterkere Europese defensie en scherpere sancties tegen Rusland. Tusk zal het niet makkelijk krijgen, veel uiterst rechtse kringen in Europa werken zijn plannen tegen.

Maar Tusk is wel wat gewend, al rond 1980 heeft hij als actief lid van Solidarność moeten onderduiken voor vervolging door de Sovjet-Russische bezetter. En toch is het hem en de zijnen gelukt. Vanuit Polen begon in die jaren de bevrijding van Oost-Europa en zelfs in Rusland gloorde een nieuw en open tijdperk. Tusk weet ook hoe je rechtse populisten opzij kan zetten, een jaar geleden is hij erin geslaagd de extreemrechtse regering-Kacyńszki uit het zadel te stoten.

Als de Nederlandse regering een knip voor de neus waard is, moet zij Tusk actief steunen. Hij wil een vredesakkoord van het betere, tweede soort, met harde garanties voor Oekraïne. Het is Tusk die de nieuwe Churchill van Europa kan worden. Tusk kan uitgerekend in deze kritieke fase namens Europa doen wat nodig is om Oekraïne te behouden voor een overhaast Trump-Poetin onderonsje en voor het aangevreten land toch nog een draaglijk vredesakkoord uit het vuur te slepen.